پژوهش‌های جغرافیای اقتصادی

پژوهش‌های جغرافیای اقتصادی

ارزیابی چالش‌ها و فرصت‌های توسعه راهبردی شهر خرم‌آباد با رویکرد مبتنی بر منابع

نوع مقاله : علمی-پژوهشی

نویسندگان
1 دانش آموخته دکتری جغرافیا و برنامه ریزی شهری، علوم انسانی، تربیت مدرس، تهران، ایران
2 دانش آموخته دکتری جغرافیا و برنامه ریزی شهری، علوم انسانی، شهید چمران، اهواز، ایران
چکیده
امروزه شهرها مراکز تصمیم گیری های سیاسی، فعالیت های علمی ، اقتصادی و مالی و مهمتر از همه شکل دادن، تداوم و تحول فرهنگ ها محسوب می شوند، ازین رو برای مدیریت و هدایت امور شهرها و توسعه آنها دیگر نمی توان به برنامه ها و طرح های مقطعی، ایستا، و قطعیت گرا اکتفا نمود. لذا برنامه ریزی های شهری باید به سمت برنامه های منعطف و آینده نگری همچون برنامه ریزی راهبردی سوق داده شوند. در همین ارتباط پژوهش حاضر برآنست تا با بهره گیری از مفاهیم برنامه ریزی استراتژیک به تبیین برنامه ریزی راهبردی شهری خرم آباد بپردازد. از این رو ماهیت این تحقیق کاربردی بوده و ازلحاظ روش شناسی، در گروه توصیفی-تحلیلی قرار می گیرد. روش جمع آوری اطلاعات، اسنادی و میدانی(پرسشنامه) می باشد که طی آن مفاهیم نظری پژوهش و مزیت های راهبردی توسعه شهر خرم آباد احصا گردیده است. همچنین جامعه آماری این پژوهش شامل 12 نفر از متخصصان شهری بوده که جهت تحلیل اطلاعات و نظرات آنها از تکنینک خبره سنجی دلفی فازی تک مرحله ای و برنامه ریزی راهبردیMeta -SWOT استفاده شده است. نتایج پزوهش نشان داد که 12 مزیت راهبردی و 12 عامل خارجی (مانع و تهدید) برای توسعه شهری خرم آباد وجود دارد که باید در هرگونه برنامه ریزی توسعه شهری لحاظ گردند و آنچه در توسعه شهر خرم آباد اهمیت دارد ، اتخاذ یک فرایند برنامه ریزی راهبردی مبتنی بر مزیت ها می باشد .تا ضمن حفظ بلند مدت آنها، توسعه مناسب شهری نیز حاصل آید.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Evaluation of the Challenges and Opportunities for the Strategic Development of Khorramabad City Based on a Resource-Based Approach

نویسندگان English

آیت رشنوفر 1
maryam azadbakt 2
1 Ph.D., Department of Geography and Urban Planning, tarbiat modares University, Tehran, Iran
2 Ph.D., Department of Geography and Urban Planning, shahid chamran University, ahvaz, Iran
چکیده English

Today, cities are considered centers of political decision-making, scientific, economic, and financial activities, and most importantly, the formation, continuation, and transformation of cultures. As such, it is no longer feasible to manage and guide urban affairs and development through short-term, static, and deterministic plans. Urban planning must shift towards flexible, forward-looking approaches like strategic planning. This study aims to explain the strategic urban planning of Khorramabad using strategic planning concepts. The research is applied in nature and employs a descriptive-analytical methodology. Data collection was conducted through documentary and field methods (questionnaires), focusing on extracting the theoretical concepts and strategic advantages for the development of Khorramabad. The statistical population consists of 12 urban specialists, and their opinions were analyzed using the single-stage fuzzy Delphi expert technique and the Meta-SWOT strategic planning method. The results indicated that 12 strategic advantages and 12 external factors (obstacles and threats) must be considered in any urban development plan for Khorramabad. The key finding of this study is that a strategic planning process based on these advantages is essential for the integrated and long-term development of Khorramabad.

کلیدواژه‌ها English

urban development
Strategic Planning
Khorramabad
fuzzy Delphi method
analysis Meta-SWOT
احد نژاد، محسن؛ حیدری، محمد تقی؛ تیموری،اصغر؛ و طهماسبی، حسین(1397) تحلیلی بر شاخص های استراتژی توسعه شهری(CDS) با رویکرد برنامه ریزی استراتژیک (مطالعه موردی: شهر زنجان)،مطالعات عمران شهری، سال دوم شماره5، صص4-22
احمدی، زهرا(1402) تدوین راهبرد های توسعه شهری با استفاده از تکنیک های sowt،Acept،Topsis،جغرافیا و روابط انسانی،دوره ششم، شماره4، صص 996-1013
بنانیان منفرد , محمد ؛  طغیانی, شیرین ؛ و صابری, حمید . (1403). بررسی اثر نهادهای رسمی کلان شهر اصفهان بر تحقق پذیری برنامه‌ریزی راهبردی با رویکرد آینده‌پژوهیمجله علمی " آمایش سرزمین "،...()،(درحال چاپ)
بناییان مفرد، محمد؛  طغیانی ،شیرین؛  صابری، حمید.(1401) شناسایی پیشران های تحقق برنامه ریزی راهبردی در ساختار برنامه ریزی شهری( مطالعه موردی شهر اصفهان). فصلنامه چشم انداز شهرهای آینده.سال سوم شماره 4، صص 41-17
پورحسین روشن، حمید؛  پورجعفر، محمدرضا؛  و علی اکبری، صدیقه. (1400). تبیین چالش های تحقق پذیری طرح های شهری در ایران. صفه، دوره سی یکم شماره 3، صص 111-128
جرفی، محمدامین؛  مدیری، مهدی؛ و مهدوی حاجیلویی، مسعود. (1399). برنامه ریزی راهبردی توزیع خدمات شهری از منظر عدالت فضایی (مطالعه موردی: کلانشهر اهواز). آمایش محیط، سال سیزدهم شماره 50، صص 151-170
جلالیان، اسحاق؛  موسوی، میرنجف؛  باقری کشکولی، علی. (1396). تحلیلی بر ساختار فضایی شهرهای استان بوشهر در راستای تدوین برنامه ریزی راهبردیپژوهشهای جغرافیای انسانی،دوره چهل نهم شماره 1، صص35-53
جهانشاهی، هاجر؛  وارثی، و حمیدرضا؛ تقوایی، مسعود. (1400). سنجش و تحلیل راهبردهای توسعة شهری با رویکرد توسعة پایدار با استفاده از منطق فازی (نمونة موردی: بندر بوشهر)پژوهش های جغرافیای انسانی. دوره پنجاه سوم شماره 4، صص 1432-1413
حاتمی نژاد، حسین؛  حاتمی، احمد، و مرادی، اعظم.(1400) تحلیل الگوهای رشد فضایی شهر خرم‌آباد با رویکرد بوم‌شناسی سیمای سرزمین. مطالعات جغرافیایی مناطق کوهستانی، سال دوم شماره 3، صص 39-62
خوشاب, علی, خاکپور, براتعلی، علائی, ریحانه. (1401). آسیب شناسی طرح های توسعه شهری از فرآیند تهیه تا اجرا با تأکید بر طرح جامع و تفصیلی شهر مشهدجغرافیا و توسعه فضای شهری، سال نهم شماره 3، صص 195-216
دارکش، محمد، استرکی، سارا. (1399). آسیب شناسی طرح های شهری از منظر حق به شهر (نمونه موردی: طرح شهری نواب-گسترش مترو در محله بریانک). جامعه شناسی فرهنگ و هنر، سال دوم شماره 3، صص 1-25
دانیالی، سحر، شریف زادگان، محمدحسین. (1398). برنامه‌ریزی راهبردی توسعه شهری مبتنی بر رویکرد سناریونویسی (مطالعه موردی: شهر قزوین )مهندسی جغرافیایی سرزمین ، سال سوم شماره 6،صص 31-47
رشنوفر آیت، قائدرحمتی صفر، علوی سید علی، عباسی، حامد.(1402) رهیافت فضایی راهبردی در خوشه بندی پیشران‌های موثر بر توسعه زیست محیطی شهر خرم آباد. برنامه‌ریزی و آمایش فضا، دوره بیست هفت شماره 2، صص 74-107
زیاری، کرامت اله، حسینی، علی، بهزادی راد، مسعود. (1401). تحلیل و شناسایی پیشران‌های کلیدی راهبرد توسعه شهر (CDS) در برنامه‌ریزی شهر، رویکرد آینده‌پژوهی به مقوله شهرمجله شهر پایدار سال پنجم ، شماره 3، صص 39-60 ،
سپاهیان، عبدالسلام ، ملاشاهی، حسین، کریمیان بستانی، مریم . (1403). تحلیل و بررسی عوامل تاثیرگذار اقتصادی بر زیست پذیری شهرها (مطالعه موردی: شهر سراوان)پژوهش‌های جغرافیای اقتصادی، سال پنجم شماره 16، 63-76
شاکرمی،کیان،شکوهی، محمد اجزا (1402) برنامه ریزی راهبردی توسعه شهرهای جدید در ایران )مطالعه موردی: شهر جدید پردیس(،فصلنامه علمی مطالعات برنامه ریزی سکونتگاه های انسانی،دوره هجدهم،شماره4، صص 151-141
شیخی، احمد رضا ، عباسی، فاطمه . (1402). بررسی توزیع و عدالت فضایی با تأکید بر ویژگی‌های کالبدی شهر اهوازپژوهش‌های جغرافیای اقتصادی، سال چهارم شماره 11،70-84
شیعه، اسماعیل. شکیبا منش، امیر (1390) برنامه ریزی فضایی راهبردی(رویکردی کارا در نظـام برنامـه ریـزی شـهری) ، نشـریه معماری و شهرسازی ایران،سال دوم شماره2، صص43-52
صرافی، مظفر، توکلی نیا، جمیله و محمدیان (1393) اندیشه های نو در برنامه ریزی شهری ،تهران، انتشارات قدیانی
صلاحی،ملیحه،خاکپور،براتعلی،صیامی،قدیر(1403) کاربست برنامه ریزی راهبردی در توسعه گردشگری میراث فرهنگی، فصلنامه علمی راهبرد اجتماعی فرهنگی،دوره سیزدهم، شماره1، صص 87-122
عباسی، مصیب، شاکرمی، نعمت، ملک، رحمت الله. (1397). برنامه ریزی راهبردی توسعه گردشگری شهری نمونه مورد مطالعه: شهر خرم آبادمجله آمایش جغرافیایی فضا،سال هشتم شماره 28، صص،155-168
علوی، سید علی ، صمدی، محمد ، بناری، سجاد . (1400). سنجش و رتبه‌بندی میزان زیست‌پذیری محلات شهری (نمونه موردی محلات منطقه 6 شهر تهران). پژوهش‌های جغرافیای اقتصادی،سال دوم شماره4،صص51-63
کاظمیان،غلامرضا(1386) درآمدی بر الگوی حکمروایی شهری، جستار های شهرسازی،دوره نوزدهم شماره 20 صص،7-5
کولیوند، حجت‌اله، طلاچیان، مرتضی، ماجدی، حمید. (1402). ارزیابی فرا تحلیل مقالات آسیب‌شناسی طرح‌های توسعه شهری در ایرانمعماری و شهرسازی ایران،دوره چهاردهم شماره 11،صص327-340
کیانی، گشتاسب، افضلی، کوروش.زیاری،کرامت الله (1400). مدل ارزیابی تحقق پذیری برنامه ریزی راهبردی در شهرسازی ایران. جغرافیا و مطالعات محیطی، دوره دهم شماره 39،صص 41-54.
کیانی، گشتاسب،افضلی، کوروش، زیاری، کرامت الله(1402) تحلیل تحقق پذیری برنامه های راهبردی در شهرهای ایران با تأکید بر شهر شهرکرد، مجلّة جغرافیا و توسعة ناحیه ای،سال بیست یکم،شماره4، صص 230-251
لاله پور، منیژه، اسمعیل پور، مرضیه، پهلوانی، فرزانه. (1400). بررسی توسعه کالبدی شهر خرم آباد با تاکید بر شاخص های توسعه درونی شهر. مطالعات برنامه ریزی سکونتگاه های انسانی (چشم انداز جغرافیایی)، سال چهارم شماره 57، صص 919-934.
مبارکی، امید، سرور، هونگ، حاتمی، فتح اله. (1398). ارزیابی شاخص‌های راهبرد توسعه شهری(CDS) در زنجانمطالعات مدیریت شهری، دوره یازدهم شماره 38،صص، 8-23
مرادی، آذر، چاره جو، فرزین. (1400). برنامه ریزی راهبردی توسعه پایدار شهری با رویکردی ویژه بر شهر کم کربن(مطالعه موردی : شهر سنندج)فصلنامه علمی و پژوهشی پژوهش و برنامه ریزی شهری، دوره دوازدهم شماره 46، صص111-129
Albrechts, L., Balducci, A., & Hillier, J. (2017). Situated practices of strategic planning. An International Perspective. London: Routledge
Balducci, A., Fedeli, V., & Pasqui, G. (Eds.). (2011). Strategic planning for contemporary urban regions: City of cities: A project for Milan. Ashgate Publishing, Ltd..
Brown, K. W., Ryan, R. M., & Creswell, J. D. (2007). Mindfulness: Theoretical foundations and evidence for its salutary effects. Psychological Inquiry, 18(4), 211-237
Bryson, J. M., Edwards, L. H., & Van Slyke, D. M. (2018). Getting strategic about strategic planning research. Public management review, 20(3), 317-339.
Checkoway, B. (1994). Paul Davidoff and advocacy planning in retrospect. Journal of the American Planning Association, 60(2), 139-143
Conway, Maree (2005) Strategic Planning Revisited: A Futures Perspective World Futures Society Annual Conference 2005.
Dikeç, M. (2001). Justice and the spatial imagination. Environment and Planning A, 33(10), 168-189
Fainstein, S. S. (2000). New directions in planning theory. Urban affairs review, 35(4), 451-478.
Guyadeen, D., Henstra, D., Kaup, S., & Wright, G. (2023). Evaluating the quality of municipal strategic plans. Evaluation and Program Planning, 96, 102186.
Hersperger, A. M., Oliveira, E., Pagliarin, S., Palka, G., Verburg, P., Bolliger, J., & Grădinaru, S. (2018). Urban land-use change: The role of strategic spatial planning. Global Environmental Change, 51, 32-42.
Kalliomäki, H., Oinas, P., & Salo, T. (2024). Innovation districts as strategic urban projects: the emergence of strategic spatial planning for urban innovation. European Planning Studies, 32(1), 78-96
Keith,M., O'Clery, N., Parnell, S., Revi, A.,(2020), The future of the future city? The new urban sciences and a PEAK Urban interdisciplinary disposition, Journal of Cities, Volume 105, October 2020, 102820
Klepej, D., & Marot, N. (2024). Considering urban tourism in strategic spatial planning. Annals of Tourism Research Empirical Insights, 5(2), 100136.
McFarlane, C. (2011). Assemblage and critical urbanism. City, 15(2), 204-224.
Todes, A. (2017). Shaping peripheral growth? Strategic spatial planning in a South African city-region. Habitat International, 67, 129-136..‏
دوره 7، شماره 23
بهار 1405
بهار 1405
صفحه 97-117

  • تاریخ دریافت 20 دی 1403
  • تاریخ بازنگری 03 اسفند 1403
  • تاریخ پذیرش 06 اسفند 1403