مجله پژوهشهای جغرافیای اقتصادی در راستای صیانت از اصالت علمی، شفافیت پژوهشی، مسئولیتپذیری نویسندگان و حفظ یکپارچگی فرایند داوری، سیاست مشخصی را در زمینه استفاده از هوش مصنوعی مولد و ابزارهای مبتنی بر آن در فرایند تدوین، ارسال و داوری مقالات اتخاذ کرده است. استفاده از این فناوریها تنها در چارچوبهای تعیینشده و با رعایت کامل مسئولیت و نظارت انسانی مجاز است.
ابزارها و سامانههای هوش مصنوعی، از جمله مدلهای زبانی بزرگ و ابزارهای هوش مصنوعی مولد، نمیتوانند بهعنوان نویسنده یا همنویسنده مقاله معرفی شوند. نویسندگی مستلزم پذیرش مسئولیت علمی و اخلاقی اثر، تأیید صحت و اصالت محتوای مقاله، بررسی نسخه نهایی و موافقت با ارسال آن است؛ مسئولیتی که صرفاً بر عهده نویسندگان انسانی قرار دارد.
استفاده محدود و مسئولانه از ابزارهای هوش مصنوعی برای بهبود و پردازش محتوایی که پیشتر توسط نویسنده تولید شده است، با نظارت و بررسی کامل نویسنده، مجاز است. موارد قابل قبول شامل موارد زیر است:
استفاده از هوش مصنوعی مولد برای تولید محتوای علمی اصیل مقاله یا جایگزین کردن آن با تفکر، تحلیل و قضاوت علمی نویسنده مجاز نیست. از جمله موارد غیرمجاز میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
استفاده از هرگونه ابزار هوش مصنوعی، حتی در موارد مجاز، موجب انتقال مسئولیت علمی و اخلاقی از نویسندگان به ابزار یا سامانه هوش مصنوعی نمیشود. نویسندگان مسئولیت کامل صحت، اصالت، اعتبار، انسجام و محتوای نهایی مقاله را بر عهده دارند و موظفاند تمامی خروجیهای حاصل از ابزارهای هوش مصنوعی را بهصورت انتقادی بررسی و در صورت نیاز اصلاح کنند.
نویسندگان موظفاند در زمان ارسال مقاله، هرگونه استفاده از هوش مصنوعی مولد یا ابزارهای مبتنی بر آن را که در فرایند آمادهسازی مقاله داشتهاند، بهصورت شفاف اعلام کنند.
این اظهارنامه باید در بخش مستقلی با عنوان «اظهارنامه استفاده از هوش مصنوعی» در انتهای مقاله و پیش از فهرست منابع درج شود و حداقل شامل اطلاعات زیر باشد:
ابزارهای معمول و غیرمولد مورد استفاده برای بررسی پایهای املا، دستور زبان، نشانهگذاری و موارد مشابه، در صورتی که فاقد قابلیت تولید محتوای علمی باشند، معمولاً نیازمند درج اظهارنامه جداگانه نیستند.
در صورت استفاده از هوش مصنوعی مولد، نویسندگان میتوانند اظهارنامه خود را با توجه به نوع و نحوه استفاده از ابزار، به شکل زیر تنظیم کنند:
اظهارنامه استفاده از هوش مصنوعی: در فرایند آمادهسازی این مقاله، نویسندگان از ابزار/سرویس هوش مصنوعی [نام ابزار/سرویس]، نسخه [نسخه، در صورت وجود]، با هدف [شرح دقیق هدف استفاده] استفاده کردهاند. پس از استفاده از این ابزار، تمامی خروجیهای مربوط توسط نویسندگان بهطور کامل بررسی و در صورت نیاز ویرایش شده است. نویسندگان مسئولیت کامل صحت، اصالت و محتوای نهایی مقاله را بر عهده دارند.
چنانچه در فرایند آمادهسازی مقاله از هیچگونه هوش مصنوعی مولد استفاده نشده باشد، نیازی به درج این اظهارنامه نیست.
بهمنظور حفظ محرمانگی مقالات ارسالی، صیانت از حقوق نویسندگان و تضمین سلامت و استقلال فرایند داوری، بارگذاری، انتقال یا وارد کردن تمام یا بخشی از مقالات ارسالی، اطلاعات محرمانه پژوهش، دادهها، جداول، شکلها یا گزارشهای داوری در ابزارهای هوش مصنوعی مولد و مدلهای زبانی بزرگ توسط داوران و اعضای هیئت تحریریه مجاز نیست.
هوش مصنوعی نباید جایگزین دانش تخصصی، قضاوت علمی، تفکر نقادانه و تصمیمگیری مستقل داوران و سردبیران شود. ارزیابی علمی مقاله، تشخیص نوآوری، اعتبار روششناسی، صحت یافتهها و تصمیمگیری درباره پذیرش، اصلاح یا رد مقاله باید بر اساس قضاوت و مسئولیت انسانی انجام شود.
در صورتی که داور برای بهبود نگارشی و زبانی گزارش داوری خود از ابزار هوش مصنوعی استفاده کند، این استفاده باید با رعایت کامل محرمانگی و بدون وارد کردن متن یا محتوای محرمانه مقاله انجام شود و موضوع به اطلاع تیم تحریریه مجله برسد.
مجله پژوهشهای جغرافیای اقتصادی استفاده مسئولانه، شفاف و محدود از فناوریهای نوین هوش مصنوعی را در چارچوب اصول اخلاق پژوهش و با حفظ نقش محوری پژوهشگر میپذیرد؛ با این حال، اصالت علمی، تفکر نقادانه، صحت دادهها، اعتبار منابع، مسئولیتپذیری و تصمیمگیری علمی باید همواره بر عهده انسان باشد. عدم رعایت این سیاست میتواند حسب مورد در فرایند بررسی، داوری و تصمیمگیری درباره مقاله مورد توجه قرار گیرد.