پژوهش‌های جغرافیای اقتصادی

پژوهش‌های جغرافیای اقتصادی

تحلیلی بر وضعیت‌آگاهی ازحقوق شهروندی و ارتباط آن با مشارکت شهروندان در اداره شهر (مطالعه موردی: شهروندان شهر مراغه)

نوع مقاله : علمی-پژوهشی

نویسندگان
1 دانشیار گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه مراغه، مراغه، ایران
2 دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه مراغه، مراغه، ایران
3 کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه مراغه، مراغه، ایران
چکیده
حقوق شهروندی انعکاسی از آرمان جهانی عدالت و جامعه‌ای است که در آن شهروندان بتوانند از زندگی شرافتمندانه همراه با آرامش، امنیت و رفاه برخوردار گردند. تحقق شهروندی توجه به تکالیف و مسئولیت‌هایی است که خود لازمه شهروندانی فعال و مشارکت‌گر می‌باشد. در ادبیات نظری حکمرانی خوب، که امروزه سیاست جهانی جهت تعالی انسانهاست؛ آگاهی از حقوق مکتسبه، ارتقاء نقش و مشارکت شهروندان در راستای بهبود کیفیت زندگی آن‌ها را به دنبال دارد. پژوهش حاضر وضعیت آگاهی شهروندان از مسئولیت‌های مدنی و ارتباط آن با مشارکت در اداره شهر مراغه را بررسی نموده است. روش تحقیق توصیفی-تحلیلی می‌باشد. گردآوری اطلاعات از طریق مطالعه کتابخانه‌ای-اسنادی و میدانی (پرسشنامه‌ای) انجام گرفته است. جامعه آماری شهروندان شهر مراغه می‌باشد که به روش نمونه‌گیری تصادفی-خوشه‌ای تعداد 385 نفر از آن‌ها به عنوان نمونه آماری انتخاب شدند. با توجه به حوزه وظایف شهرداری‌ها در ایران، ابعاد سازمانی شهرداری، خدمات شهری، شهرسازی، ترافیک و حمل و نقل شهری، عمرانی و فرهنگی-اجتماعی مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج مقایسه میانگین‌ مؤلفه‌های آگاهی از حقوق شهروندی نشان می‌دهد که بیشترین و کمترین میزان میانگین به ترتیب مربوط به ابعاد سازمان شهرداری و شهرسازی می‌باشد. همچنین بین آگاهی از حقوق شهروندی و مشارکت شهروندان در اداره شهر مراغه، ارتباط خطی برقرار است که بیشترین میزان مربوط به بعد عمرانی (بویژه مولفه اصلاح معابر حادثه‌خیز و پرترافیک شهری) می‌باشد. در همین راستا می‌توان اذعان نمود که این ابعاد تاثیرگذاری معناداری بر مشارکت شهروندان در اداره شهر دارند. بنابراین پیشنهاد می‌گردد که مطالعاتی برای تعریف وظایف متقابل مردم و شهرداری‌ها برنامه‌ریزی شود.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

An analysis of citizens' awareness of their civil rights and its relation to citizens' participation in city governance (Case study: citizens of the city of Maragheh)

نویسندگان English

Manijeh Lalehpour 1
Hoshang Sarvar 1
Hadis Bordbar 2
Hadi Rezaei 3
1 Associate Professor, Department of Geography and Urban Planning, Faculty of Humanities, University of Maragheh, Maragheh, Iran.
2 Ph.D, Department of Geography and Urban Planning, Faculty of Humanities, University of Maragheh, Maragheh, Iran.
3 M.A, Department of Geography and Urban Planning, Faculty of Humanities, University of Maragheh, Maragheh, Iran.
چکیده English

The awareness of acquired rights leads to the promotion of the role and participation of citizens in improving their quality of life. This study has investigated the state of citizens' awareness of civic duties and its relation to citizens' participation in city governance. It is a descriptive-analytical research method in which information is collected through a library and documentation study and a field study (questionnaire). The statistical population of the study is the citizens city of Maragheh from which 385 people were selected as a statistical sample by random sampling. Considering the scope of the functions of municipalities in Iran, the organizational dimensions of the municipality, urban services, urban planning, urban traffic and transportation, and civic and socio-cultural aspects were examined. The results of comparing the average components of civic awareness show that the highest and lowest average scores are associated with the dimensions of community organization (3.43) and urban planning (3.08), respectively. Moreover, there is a linear relationship between citizens' awareness of their civic rights and citizens' participation in urban governance in Maragheh city, most of which is related to the civic aspect. The standardized coefficients (β) of the above dimensions are 0.369, 0.351, 0.378, 0.320, and 0.342, respectively, and the error level is less than 0.01, which suggests that these dimensions have a significant impact on citizens' participation in urban governance. Therefore, the importance of this issue is emphasized and it is suggested to plan studies to define the mutual duties of citizens and municipalities.

کلیدواژه‌ها English

Civil rights
participation
citizenship
Maragheh
ایزدی، وحید. (1401). بررسی اثرگذاری حقوق شهروندی بر مدیریت شهری مورد مطالعه: شهر شهر کرد، رویکردهای پژوهشی نوین در مدیریت و حسابداری، شماره 84، صص 2291-2297.
بهمنی چوب‌بستی، اکبر؛ موسوی داودی، سید مهدی؛ و رستگار، عباس علی. (1397). بررسی نقش میانجی ادراک عدالت بر رابطه بین آگاهی از حقوق شهروندی و بروز رفتارهای شهروندی در سازمان، پژوهش‌های مدیریت عمومی، شماره 11، صص 127-154.
پورعزت، علی اصغر؛ قلی‌پور، آرین؛ و باغستانی برزکی، حوریه. (1389). رابطه آگاهی شهروندان از حقوق شهروندی با پاسخگویی و شفافیت سازمان‌ها، رفاه اجتماعی، شماره 10، 7-40.
حاتمی‌نژاد، حسین؛ گروسی، علیرضا؛ شاهرخی‌فر، زینب؛ و توکلی، مصطفی. (1399). برنامه‌ریزی راهبردی توسعه گردشگری با تاکید بر نقش مشارکت اجتماعات محلی (مطالعه موردی: استان البرز)، فصلنامه پژوهش‌های جغرافیای اقتصادی، شماره 1، دوره 2، صص 20-34.
روستایی، شهریور؛ قربانی، رسول؛ و بردبار، حدیث. (1402). آینده‌پژوهی حکمروایی شهری در دوران پساکرونا (نمونه مورد مطالعه: کلانشهر تبریز)، فصلنامه پژوهش‌های جغرافیای اقتصادی، شماره 4، دوره 14، صص 32-53.
سام‌آرا، عزت‌اله؛ و برزگرپاریزی، فاطمه. (1395). بررسی احساس برخورداری از حقوق شهروندی و عوامل اجتماعی موثر بر آن در بین جوانان 15-29 ساله شهر سیرجان، برنامه‌ریزی رفاه و توسعه اجتماعی، شماره 7، صص 75-116.
شفیعی‌ثابت، ناصر؛ و کریمی‌مارزی، فاطمه. (1402). نقش مشارکت اجتماعی روستاییان در زیست‌پذیری محیط روستایی (مورد مطالعه: بخش مرکزی شهرستان جیرفت، فصلنامه پژوهش‌های جغرافیای اقتصادی، شماره 4، دوره 11، صص 18-35.
شیانی، ملیحه؛ و زارع، حنان. (1397). شهروندی شهری: حقوق و تکالیف شهروندان در شهر تهران، برنامه‌ریزی رفاه و توسعه اجتماعی، شماره 9، صص 95-136.
عشایری، طاها؛ و ذوالفقاری، اکبر. (1401). فراتحلیل عوامل موثر بر آگاهی از حقوق شهروندی در بین ایرانیان، رفاه اجتماعی، شماره 86، صص 269-312.
قربانی درزی محله، رحمان؛ زارعی محمود آبادی، حسن؛ و فلاح‌زاده، علی محمد. (1401). بررسی جایگاه موانع فرهنگی در عدم تحقق حقوق شهروندی در ایران، جامعه‌شناسی سیاسی ایران، شماره 5، صص 1121-1136.
محمدی‌فر، نجات؛ شهرام‌نیا، مسعود؛ مسعودنیا، حسین؛ و حاتمی، عباس. (1396). بررسی رابطه میان استیفای حقوق شهروندی با نوع مشارکت سیاسی در شهر اصفهان، جامعه شناسی کاربردی، شماره 2، صص 147-162.
مولائی، اصغر؛ علی‌پور، نیما؛ و هاشمی، مسعود. (1401). تبیین حقوق شهروندی در برنامه‌ریزی پایدار محله‌ای مطالعه موردی: محله‌های مقصودیه و منظریه شهر تبریز، توسعه پایدار محیط جغرافیایی، شماره 7، صص 1-14.
 یعقوبی، اسماعیل؛ قریب‌پور، مهشید؛ و ذبیحی‌دان، نازنین. (1403). بررسی تاثیر آگاهی از حقوق شهروندی بر بروز رفتارهای شهروندی سازمانی با تبیین نقش تعدیلگر سواد رسانه‌ای، پژوهش‌های مدیریت عمومی، سال هفدهم شماره 64، صص 317-344.
یوسفوند، حسن‌رضا؛ صدرارحامی، نفیسه؛ و غفاری، داریوش. (1402). تحلیل ساختاری نقش مولفه‌های حقوق شهروندی بر سطح سرمایه اجتماعی طبقات بالا و پایین شهر اصفهان مطالعه تطبیقی محلات برخوردار و حاشیه‌نشین، مطالعات توسعه اجتماعی ایران، شماره 2، صص 165-184.
Ahmad, F., A. Rahim, S., Pawanteh, L., Ahmad, A. L., Fairul Hisham Zaina, M., & Roziyana Ahmat, N. (2012). Social Citizenship: Rights, Participation and Responsibilities of Young People. Journal of Asian Social Science, 8(5), 132-140.
Aisy, D. R., & Santoso, G. (2022). Pentingnya Pendidikan Kewarganegaraan Dalam Membangun Jiwa Kebangsaan Bagi Generasi Muda Milenial. Journal of Pendidikan Transformatif, 1(3), 164-172.
Bahrami, V., Niyazi, M., & Sohrabzade, M. (2019). Assessing the level of awareness of citizenship rights and related factors Case study: Citizens of Lorestan province. Journal of Social Development and Welfare Planning,11(38), 35-74.
Jung, J. (2020). Who’s Evaluating Whom? The Public Evaluation of Public and Private Leaders’ Unethical Behaviors. Doctoral dissertation, Arizona State University.
Mareschal, P.M. (2018). Public sector unions, democracy, and citizenship at work. Journal of Labor History, 59(1), 38-53.
Dadang, M. (2024). The Role of Citizenship Education in Raising Citizenship Awareness. Journal of Ekonomi Akuntasi dan Manajemen Indonesia, 2(2), 63-70.
Sears, A. & Hughes, A. (2006). Citizenship: education or indoctrination. Journal of Citizenship Teaching and Learning, 2(1), 3-17.
دوره 7، شماره 23
بهار 1405
بهار 1405
صفحه 65-80

  • تاریخ دریافت 04 آبان 1403
  • تاریخ بازنگری 22 دی 1403
  • تاریخ پذیرش 08 بهمن 1403