آینده‌پژوهی حکمروایی شهری در دوران پساکرونا نمونه مورد مطالعه: کلانشهر تبریز

روستایی, شهریور; قربانی, رسول; بردبار, حدیث

آینده‌پژوهی حکمروایی شهری در دوران پساکرونا نمونه مورد مطالعه: کلانشهر تبریز

نوع مقاله : مقاله برگرفته از پایان نامه

نویسندگان

شهریور روستایی ¹

رسول قربانی ¹

حدیث بردبار ²

¹ گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشکده برنامه ریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

² گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشکده برنامه ریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.

چکیده

هدف: کلانشهرها هنگام بروز چالش‌هایی نظیر پاندمی کرونا به دلیل نبود نظام مشارکت‌جویانه مردمی مبتنی بر حکمروایی مقتدر و در حضور کنشگران متعدد، دچار مسائل جدی مدیریتی می‌شوند، حل چنین مسائلی مستلزم واگذاری مسئولیت اداره امور شهر بر عهده مجموعه ذینفعان در غالب حکمروایی شهری می‌باشد. در همین راستا هدف بکارگیری رویکرد آینده‌پژوهی برای تبیین اهمیت حکمروایی شهری در دوران پساکرونا، شناسایی ابعاد و مولفه‌های اصلی حکمروایی شهری، شناسایی عوامل کلیدی موثر بر آینده حکمروایی شهری در دوران پساکرونا، تدوین سناریوهای طلائی، ادامه‌روند موجود یا ایستا و ضعیف با مدنظر قرار دادن عناصر مهم و تاثیرگذار و انتخاب سناریو مطلوب برای حکمروایی شهری در دوران پساکرونا در کلانشهر تبریز می‌باشد. روش‌شناسی: پژوهش حاضر به لحاظ هدف توسعه‌ای-کاربردی و به لحاظ ماهیت توصیفی-تحلیلی می‌باشد. برای گردآوری اطلاعات از دو روش کتابخانه‌ای و میدانی بهره گرفته شده است. جامعه آماری پژوهش 32 نفر از کارشناسان خبره در بخش‌های دانشگاهی و مدیریت شهری می‌باشد که به صورت نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شده‌اند. برای تجزیه و تحلیل اطلاعات از نرم‌افزارهای میک‌مک و سناریو ویزارد و SPSS استفاده شده است. یافته‌ها: 19 عامل بر حکمروایی شهری در دوران پساکرونا اثرگذار می‌باشد که از میان این عوامل، 8 عامل کلیدی (مسئولیت‌پذیری و پاسخگویی، عدالت‌محوری، شفافیت، آگاهی‌بخشی، مشارکت شهروندان، قانون‌مندی، تمرکززدایی و آموزش مستمر شهروندان) برای حکمروایی شهری در دوران پساکرونا در کلانشهر تبریز شناخته شده‌اند. سناریو‌های قوی، ضعیف و با سازگاری بالا یا باورکردنی با استفاده از نرم‌افزار سناریو ویزارد استخراج گردیدند. نتیجه‌گیری: از میان سناریوهای مذکور، سناریو با سازگاری بالا یا باورکردنی به دلیل اینکه حد واسط بین دو سناریو دیگر می‌باشد با استفاده از تحلیل استقرایی مورد بررسی قرار گرفت و سه سناریو محتمل (طلایی، ادامه روند موجود یا ایستا و فاجعه) برای آینده حکمروایی شهری در دوران پساکرونا در کلانشهر تبریز نگارش گردید که در نهایت طبق نظر کارشناسان، سناریو طلایی، سناریو مطلوب پژوهش می‌باشد.

کلیدواژه‌ها

حکمروایی شهری

کرونا

مدیریت‌ شهری

کلانشهر تبریز

عنوان مقاله English

The future study of urban governance in the post-corona era Case study: Metropolis of Tabriz

نویسندگان English

shahrivar rostaei ¹

Rasoul Ghorbani ¹

Hadis Bordbar ²

¹ Department of Geography and Urban Planning, Faculty of Planning and Environmental Sciences, University of Tabriz, Tabriz, Iran.

² Department of Geography and Urban Planning, Faculty of Planning and Environmental Sciences, University of Tabriz, Tabriz, Iran.

چکیده English

Objective: When challenges such as the Corona pandemic arise, metropolitan areas face serious management problems due to the lack of a system of citizen participation based on strong governance and the presence of multiple stakeholders. The solution to such problems requires the transfer of responsibility for the management of urban affairs to the group of actors that make up the bulk of urban governance. The aim of the present research is to use the futurological approach to explain the meaning of urban governance in the post-corona era, to identify the main components of urban governance, to determine the key factors influencing the future of urban governance in the post-corona era, to formulate a golden scenario, the continuation of the existing or static trend and a weak scenario by considering important elements and It is effective and to choose the optimal scenario for urban governance in the post-corona era in the metropolis of Tabriz. Methodology: The current research is developmentally relevant in terms of the purpose and descriptive-analytical in terms of nature. Two methods were used to obtain information: Library and fieldwork. The statistical population of the study is 32 experts from academic departments and the city administration, selected through purposive sampling. Micmac, Scenario Wizard and SPSS software were used for data analysis. The results: 19 factors have an impact on urban governance in the post-corona era. Among these factors, 8 key factors (responsibility and accountability, justice orientation, transparency, awareness, citizen participation, legality, decentralization and continuous education of citizens) were identified for urban governance in the post-corona era in Tabriz metropolis. With the help of Scenario Wizard software, strong, weak and highly compatible or credible scenarios were extracted. Conclusion: Among the scenarios mentioned, the scenario with high compatibility or credibility, as it lies between the other two scenarios, was examined using inductive analysis. Three possible scenarios (golden, continuation of the existing or static trend and disaster) were written for the future of urban governance in the post-Corona era in metropolis of Tabriz, and finally, according to experts, the golden scenario is the optimal scenario for research.

کلیدواژه‌ها English

Urban governance

Corona

Urban management

Metropolis of Tabriz

چالاکی، نسیم؛ و همکاران. (1399)، گزارش بررسی تجارب حکومت‌های ملی و محلی در مقابله با (COVID-19)، چاپ اول، تهران: انتشارات مرکز

حاتمی‌نژاد، حسین؛ مزیدی، فاطمه؛ و فرهادی، ابراهیم. (1400)، بررسی و تحلیل وضعیت حکمروایی شهری در منطقه 22 شهر تهران، فصلنامه چشم‌انداز شهرهای آینده، دوره دوم، شماره 4، صص 40-25. http://jvfc.ir/article-1-93-fa.html

حسینی، سید هادی. (1399)، تدوین الگوی ساختاری تفسیری حکمرانی مطلوب شهری در زمان شیوع پاندمی کرونا، فصلنامه علمی اقتصاد و مدیریت شهری، دوره نهم، شماره 34، صص 99-85. https://iueam.ir/article-1-1683-fa.html

حیدری، محمد تقی؛ رسول زاده، زهرا؛ حسنعلی زاده، میلاد؛ و نصرتی هشی، مرتضی. (1400)، تبیین اثرات حکمروایی مطلوب شهری بر تاب آوری اجتماعی شهروندان در برابر اپیدمی کووید-19 (نمونه مورد مطالعه شهر تبریز)، شهر پایدار، دوره چهارم، شماره 4، صص 33-17. https://doi.org/10.22034/jsc.2020.241003.1282

روستایی، شهریور؛ نعیمی مطلق، شهلا؛ و درویشی، فرزانه. (1397)، ارزیابی رابطه رضایت شهروندی و الگوی عملکرد مدیریت محلی مبتنی بر شاخص‌های حکمروایی مطلوب شهری، مطالعه موردی مناطق 2 و 5 و 6 تبریز، نشریه جغرافیا و توسعه فضای شهری، دوره پنجم، شماره 2، صص 144-127. https://doi.org/10.22067/gusd.v5i1.61985

سروشان، غلامرضا؛ هندیانی، عبداله؛ زیویار پردهای، پروانه؛ و توکلان علی. (1401)، بررسی تأثیر حکمروایی شهری بر تاب‌آوری شهرها (نمونه مورد مطالعه: شهر تهران)، تحقیقات کاربردی علوم جغرافیا، دوره بیست و دوم، شماره 67، صص 437-413. http://jgs.khu.ac.ir/article-1-4012-fa.html

شری‌زاده، عادل. (1396)، آینده‌پژوهی مولفه‌های تأثیرگذار در برنامه‌ریزی مسکن اقشار کم‌درآمد شهری مطالعه موردی: کلان‌شهر تبریز، پایان نامه کارشناسی ارشد در رشته جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه تبریز، صص 231-1.

فتاحی، سجاد. (1399)، آسیب‌شناسی نظام حکمروایی در مواجهه با کرونا مجموعه مقالات کرونا و جامعه ایران، چاپ اول، تهران: پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات، صص 448-1.

موحد، علی؛ و همکاران. (1393)، بررسی حکمروایی خوب شهری در محله‌های شهری (مورد مطالعه: منطقه 19 شهرداری تهران)، فصلنامه مطالعات برنامه‌ریزی شهری، سال 1393، شماره 7، صص 176-147. https://shahr.journals.umz.ac.ir/article_1012.html

نیازی، حسن؛ و محمدزاده، رحمت. (1388)، بررسی عوارض زیست‌محیطی و انسانی ترافیک درون‌شهری تبریز، نشریه جغرافیا و برنامه‌ریزی، دوره پانزدهم، شماره 34، صص 216-191. https://sid.ir/paper/203760/fa

Acuto, M. (2020). COVID-19: Lessons for an urban (izing) world. One Earth, 2(5), 317–319. https://doi.org/10.1016/j.oneear.2020.04.004

Bixler, R. P., & et al. (2020). Reframing urban governance for resilience implementation: The role of network closure and other insights from a network approach. Cities, 103(23), 1-17. https://doi.org/10.1016/j.cities.2020.102726

Corodescu-Roșca, E., Hamdouch, A., & Iațu, C. (2023). Innovation in urban governance and economic resilience. The case of two Romanian regional metropolises: Timișoara and Cluj Napoca. Cities, 132(17), 1-11. https://doi.org/10.1016/j.cities.2022.104090

Du, Sh., & Tan, H. (2022). Location Is Back: The Influence of COVID-19 on Chinese Cities and Urban Governance. Sustainability, 3347(14), 1-13. https://doi.org/10.3390/su14063347

Duggal, R. (2020). Mumbai's struggles with public health crises from plague to COVID-19. Econ Polit Wkly, 55(21), 17–20. https://www.epw.in/journal/2020/21/commentary/mumbais-struggles-public-health-crises.html

Dutta, A., & Fischer, H.W. (2021). The local governance of COVID-19: Disease prevention and social security in rural India. World Development, 138(53), 234-244. https://doi.org/10.1016/j.worlddev.2020.105234

Faguet, J. P. (2014). Decentralization and governance: a special issue of World Development. World Development, 12(3), 1-53. http://eprints.lse.ac.uk/id/eprint/49514

Fischer, H. W., & Ali, S. S. (2019). Reshaping the public domain: Decentralization, the Mahatma Gandhi National Rural Employment Guarantee Act (MGNREGA), and trajectories of local democracy in rural India. World Development, 120(32), 147–158. https://doi.org/10.1016/j.worlddev.2018.09.013

Fu, Q. (2018). Bringing urban governance back in: Neighborhood conflicts and depression. Social Science & Medicine, 12(7), 1-9. https://doi.org/10.1016/j.socscimed.2017.10.035

Hamdouch, A., & Galvan, A. (2019). Social innovation as a driver of urban Transformation? The case of planning approaches in the Dominican Republic. Urban Planning, 4(1), 31–43. https://doi.org/10.17645/up.v4i1.1740.

He, J., & Zhang, Y. (2022). Urban epidemic governance: An event system analysis of the outbreak and control of COVID-19 in Wuhan China. Urban Studies, 8 (2), 1-23. https://doi.org/10.1177/00420980211064136

Kruks-Wisner, G. (2015). Navigating the State: Citizenship practice and the pursuit of services in Rural India. Harvard South Asia Institute, 1-46.

Mallinson, D. J. (2020). Cooperation and conflict in state and local innovation during COVID-19. The American Review of Public Administration, 50(6–7), 543–550. https://doi.org/10.1177/0275074020941699

McCall, M. K., & Dunn, C. E. (2012). Geo-information tools for participatory spatial planning: Fulfilling the criteria for ‘good’ governance?. Geoforum, 43(1), 81-94. https://doi.org/10.1016/j.geoforum.2011.07.007

McGuirk, P., & et al. (2020). Urban governance innovation and COVID-19. Geographical Research, 7(32), 1-8. https://doi.org/10.1111/1745-5871.12456

Mohammad Abdou, A. (2021).Good governance and COVID-19: The digital bureaucracy to response the pandemic (Singapore as a model). Wilfy, 4(5), 1-10. https://doi.org/10.1002/pa.2656

Moreno-Pires, S., & Fidélis, T. (2012). A proposal to explore the role of sustainability indicators in local governance contexts: The case of Palmela Portugal. Ecological Indicators, 23(12), 608-615. https://doi.org/10.1016/j.ecolind.2012.05.003

Munyede, P., & Machengete, V.P. (2020). Rethinking citizen participation and local governance in post corona viruse pandemic era in Zimbabwe. Multidisciplinary Research, 2 (2), 1-16. https://doi.org/10.5281/zenodo.3934888

Onyishi, Ch. J., & et al. (2020). COVID-19 Pandemic and Informal Urban Governance in Africa: A Political Economy Perspective. Asian and African Studies, 21(4), 1-25. https://doi.org/10.1177/0021909620960163

Sharifi, A., & Khavarian-Garmsir, A. R. (2020). The COVID-19 pandemic: Impacts on cities and major lessons for urban planning, design, and management. Science of the Total Environment, 7(49), 1-14. https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2020.142391

Shen, L.Y., & et al. (2011). The application of urban sustainability indicators – A comparison between various practices. Habitat International, 5(1), 17-29. https://doi.org/10.1016/j.habitatint.2010.03.006

Singh, S., & Sharma, P. (2007). Decentralization: Institutions and politics in rural India. Oxford University Press, Delhi, 1-702.

Solnit, R. (2020). The way we get through this together: The rise of mutual aid under coronavirus. The Guardian, 18(8), 1-64. https://www.theguardian.com/world/2020/may/14/mutual-aidcoronavirus-

Thoi, P.T. (2020). Ho Chi Minh City- the front line against COVID-19 in Vietnam. City Soc, 32(2), 1-15. https://doi.org/10.1111/ciso.12284

UN-HABITAT. (2002). The Global Campaign on Urban Governance. Concept paper, 2nd Edition.