پژوهش‌های جغرافیای اقتصادی

پژوهش‌های جغرافیای اقتصادی

تحلیل میزان پایدارسازی جوامع روستایی با تأکید بر توسعه گردشگری مبتنی بر ارزش مصرف غذاهای محلی (مورد مطالعه: روستاهای هدف گردشگری استان گیلان)

نوع مقاله : مقاله برگرفته از طرح پژوهشی

نویسندگان
فرهاد جوان 1
محمود جمعه پور 2
1 پژوهشگر پسادکتری گروه برنامه‌ریزی اجتماعی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران
2 استاد گروه برنامه‌ریزی اجتماعی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران
10.30470/jegr.2025.2054543.1277
چکیده
پژوهش حاضر با هدف بررسی و تحلیل میزان پایدارسازی جوامع محلی مناطق روستایی استان گیلان با تاکید بر توسعه گردشگری و مبتنی بر ارزش مصرف غذاهای محلی انجام شده است، از این رو، از نظر هدف؛ کاربردی و دارای ماهیت تحلیلی و از لحاظ روش در گروه پژوهش‌های کمی قرار دارد. به منظور میزان نقش توسعه گردشگری مبتنی بر ارزش مصرف غذاهای محلی (به عنوان متغیر تاثیرگذار)، بر پایدارسازی جوامع محلی مناطق روستایی استان گیلان در ابعاد اقتصادی، اجتماعی (به عنوان متغیر تاثیرپذیر)، از نرم‌افزار SPSS و به منظور رتبه‌بندی هر یک از ابعاد (میزان تاثیرپذیری هر یک از ابعاد پایدارسازی از توسعه گردشگری)، از مدل (FARAS + FKOPRAS)، استفاده شد. از سوی دیگر، نتایج آزمون تی‌تک نمونه‌ای نشان داد، که میزان پایداری اقتصادی و اجتماعی روستاهای گیلان مطلوب ارزیابی شد، و همچنین، بین پایداری جوامع محلی در روستاها و توسعه گردشگری با تمرکز بر ارزش مصرفی غذاهای محلی، ارتباط معنادار و مثبتی وجود داردنتایج نشان داد، توسعه گردشگری تاثیر معناداری بر پایدارسازی جوامع محلی دارد. از سوی دیگر، نتایج آزمون تی‌تک نمونه‌ای نشان داد، که میزان پایداری اقتصادی و اجتماعی روستاهای گیلان مطلوب ارزیابی شد، وهمچنین، بین پایداری جوامع محلی در روستاها و توسعه گردشگری با تمرکز بر ارزش مصرفی غذاهای محلی، ارتباط معنادار و مثبتی وجود دارد، به طوری که، از بین مولفه‌های اقتصادی مطرح شده؛ تنوع شغلی با مقدار وزن 65/72 بیشترین میزان تاثیرپذیری را از توسعه گردشگری با تمرکز بر ارزش مصرف غذاهای محلی به خود اختصاص داده‌اند. در پایداری اجتماعی-فرهنگی نیز، از بین مولفه‌های مطرح شده؛ توانمندسازی با مقدار وزن 50/72، بیشترین تاثیرپذیری را از توسعه گردشگری مبتنی بر ارزش مصرف غذاهای محلی به خود اختصاص داده‌اند.
کلیدواژه‌ها
پایدارسازی جوامع
توسعه گردشگری
ارزش مصرف
غذاهای محلی
گیلان

عنوان مقاله English

Analysis of the Stability of Rural Communities with an Emphasis on Tourism Development Based on the Consumption Value of Local Foods (Case Study: Tourism Target Villages of Gilan Province)

نویسندگان English

Farhad Javan 1
Mahmoud Jomehpour 2
1 Post-doctoral Researcher, Department of Social Planning, Faculty of Social Sciences, Allameh Tabataba’i University, Tehran, Iran
2 Professor, Department of Social Planning, Faculty of Social Sciences, Allameh Tabataba’i University, Tehran, Iran
چکیده English

The of the present research was carried out with the aim of investigating and analyzing the level of stabilization of local communities in the rural areas of Gilan province with an emphasis on the development of tourism and based on the consumption value of local foods, Hence, in terms of purpose; It is practical and has an analytical nature, and in terms of method, it is in the quantitative research group. In order to measure the role of tourism development based on the consumption value of local foods (as an influencing variable), on the stabilization of local communities in the rural areas of Gilan province in economic and social dimensions (as an influencing variable), SPSS software was used and in order to rank each of the dimensions (the degree of influence of each dimension of sustainability on tourism development), the model (FARAS + FKOPRAS) was used. The results showed that tourism development has a significant impact on the stabilization of local communities. On the other hand, the results of the T-Tech test showed that the level of economic and social stability of the villages of Gilan was evaluated favorably, and also, there is a significant and positive relationship between the sustainability of local communities in villages and the development of tourism focusing on the consumption value of local foods, so that among the economic components mentioned; Job variety with a weight of 72.65 has the highest impact rate from tourism development focusing on the consumption value of local foods. In socio-cultural sustainability, among the mentioned components; Empowerment with a weight value of 72.50 has been assigned the highest impact from the development of tourism based on the consumption value of local foods.

کلیدواژه‌ها English

Stabilization of communities
tourism development
consumption value
local foods
Gilan
جوان، فرهاد؛ حسنوند، علی؛ و عارف­نژاد، محسن. (1403). شناسایی تأثیرگذارترین و تأثیرپذیرترین عوامل توسعه گردشگری روستایی در راستای اقتصاد پایدار. پژوهش‌های جغرافیای اقتصادی، 5(15)، 84-98.
جوان، فرهاد؛ و برزگر، صادق. (1403). تبیین پیشران‌های کلیدی مؤثر بر تحقق‌پذیری گردشگری جامعه‌محور در توسعه روستاهای پیراشهری کلانشهر رشت. توسعه فضاهای پیراشهری، 6(4)، 37-54.
چشم­فسا، ایمان. 1400. طراحی الگوی سنجش رضایتمندی گردشگران از خدمات رستوران­های غذای محلی (مورد مطالعه: رستوران­های غذای محلی واقع در تهران). فصلنامه جغرافیایی فضای گردشگری، 10(40)، 65-84.
حسنی، سیدقاسم. (1398). بررسی نگرش گردشگران نسبت به غذاهای محلی ـ بومی در مازندران. برنامه­ریزی و توسعه گردشگری، 8(29)، 91-104.
حیدری، محمدتقی؛ احدنژاد روشتی، محسن؛ و محرمی، سعید. (1398). تحلیلی بر بازآفرینی اقتصادی شهر با رویکرد گردشگری گاسترونومی (مطالعه موردی: رویداد جشنواره آش شهر زنجان). اقتصاد شهری، 4(6)، 37-54.
شهابیان، محمد. 1396. غذاهای بومی و گردشگری در استان گیلان. پایان­نامه کارشناسی ارشد. موسسه آموزش عالی کوشیار. گروه مدیریت بازرگانی، گاریش بازرگانی.
فیروزی، محمدعلی؛ گودرزی، مجید؛ سلطانی، زهرا؛ و فریسات، مهین. (1401). بررسی و تحلیل عوامل مؤثر بر توسعه گردشگری غذا در خیابان انوشه شهر اهواز. نشریه گردشگری شهری، 9(4)، 65-85.
نعیم­آبادی، نازنین؛ جوان، فرهاد؛ و حجت­شمامی، سیروس. (1402). گردشگری روستایی و اثرات اقتصادی آن بر جوامع میزبان(مورد مطالعه: روستاهای گردشگرپذیر شهرستان رضوانشهر). پژوهش‌های جغرافیای اقتصادی، 4(13)، 18-31.
نیک­رفتار، طیبه؛ کریمی­زاده، الهه؛ و حسینی، الهه. (1397). شناسایی عوامل تاثیرگذار بر گردشگران در مصرف غذاهای محلی در استان گیلان. گردشگری و توسعه، 7(4)، 119-133.
همتیان­لرکی، زنیب؛ سواری، مسلم؛ و یزدان­پناه، مسعود. (1401). بررسی تمایلات رفتاری گردشگران روستایی بر اساس ارزش مصرف غذای محلی در شهرستان شوشتر. پایان نامه کارشناسی ارشد مهندسی توسعه روستایی. گروه مهندسی ترویج و آموزش کشاورزی.
Dougherty Michael L., Brown Laura E. & Green Gary Paul, (2013), The Social Architectur of Local Food Tourism: Challenges and Opportunitis for Community Economic Development, Journal of Rural Social Sciences, 28(2), PP. 1–27.
Ellis, A., Park, E., Kim, S., and Yeoman, I. (2018). What is food tourism?. Tourism Management, 68, 250-263.
Bessière, J. (1998). Local development and heritage: traditional food and cuisine as tourist attractions in rural areas. Sociologia Ruralis, 38(1), 21-34.
Hall, C. M., and Sharples, L. (2004). The consumption of experiences or the experience of consumption? An introduction to the tourism of taste. In Food tourism around the world (pp. 13-36). Routledge.
Mkono, M., Markwell, K., & Wilson, E. (2013). Applying Quan and Wang's structural model of the tourist experience: A Zimbabwean netnography of food tourism. Tourism Management Perspectives, 5, 68-74.
Cohen, E., & Avieli, N. (2004). Food in tourism: Attraction and impediment. Annals of Tourism Research, 31(4), 755-778.
Getz, D., & Robinson, R. N. (2014). Foodies and food events. Scandinavian Journal of Hospitality and Tourism, 14(3), 315-330.
Torres, R. (200). Toward a better understanding of tourism and agriculture linkages in the Yucatan: Tourist food consumption and preferences. Tourism Geographies, 4(3), 282-306.
Soltani, M., Nejad, N. S., Azad, F. T., Taheri, B., & Gannon, M. J. (2020). Food consumption experiences: a framework for understanding food tourists' behavioral intentions. International Journal of Contemporary Hospitality Management. https://doi.org/10.1108/IJCHM-03-2020-0206.
Ha, J., Jang, S.S., (2013). Variety seeking in restaurant choice and its drivers. International Journal of Hospitality Management. 32, 155–168.
Fields, K.(2002). Demand for the Gastronomic Tourism Product: Motivational Factors. Tourism and Gastronomic.London and New York: Routledge.
Williams, P., & Soutar, G. (2006). Customer value, satisfaction and intentions: Some insights from adventure tourism.
Choe, J. Y. J., & Kim, S. S. (2019). Development and validation of a multidimensional tourist's local food consumption value (TLFCV) scale. International Journal of Hospitality Management, 77, 245-259. https://doi.org/10.1016/j.ijhm.2018.07.004
Kivela, J., & Crorrs, C. (2005). Gustoronomy tourism; Amraingful Market segment. Journal of culinary science& tourism, 4(2-3), 39-55.
Buiatti Stefano, (2011), Food and Tourism: the role of the “Slow Food” association, Food, Agri-Culture and Tourism (book), editors: Katia Laura Sidali ksidali, Achim Spiller a.spiller & Birgit Schulze bschulze, Springer Vienna, PP. 92-101.
Long Lucy M., (2013), Culinary Tourism, Encyclopedia of Food and Agricultural Ethics, Springer Science-Business Media Dordrecht. 1-8.
Yurtseven H. Ridvan, (2011), Sustainable Gastronomic Tourism in Gokceada (Imbros): Local and Authentic Perspectives, International Journal of Humanities and Social Science Vol. 1 No. 18 [Special Issue], PP. 17-26.
Truong, Thi Lan Huong & Nguyen, Thi. (2023). Street food experience and destination image: a study on tourist perceptions in Da Lat. Journal of International Economics and Management, 23(3), 68-88. https://doi.org/10.38203/jiem.023.3.0075.
Cheng, D; Fountain, J; Rosin, C and Lucock, SH (2020). The role of local cuisine in the tourism destination: Supply-side food tourism stakeholders' perceptions in Suzhou, China [online]. In: CAUTHE: 20 Vision: New Perspectives on the Diversity of Hospitality, Tourism and Events. Auckland, New Zealand: Auckland University of Technology. 213-219.
Din Wani, Mehraj, Ahmad Dada, Zubair & Ahmad Shah, Shamim. (2023). Can consumption of local food contribute to sustainable tourism? Evidence from the perception of domestic tourists, International Journal of Sustainable Development & World Ecology, DOI: 10.1080/13504509.2023.2262950.
An, Soyoung, Choi Jinkyung, Eck, Thomas & Yim Huirang (2023), Perceived Risk and Food Tourism: Pursuing Sustainable Food Tourism Experiences,  Sustainabilit, 16(1), pp.  1-19. https://doi.org/10.3390/su16010013.
پژوهش‌های جغرافیای اقتصادی
دوره 6، شماره 19
بهار 1404
بهار 1404
صفحه 36-53

  • تاریخ دریافت 08 اردیبهشت 1403
  • تاریخ بازنگری 14 شهریور 1403
  • تاریخ پذیرش 05 آبان 1403