پژوهش‌های جغرافیای اقتصادی

پژوهش‌های جغرافیای اقتصادی

شناسایی تأثیرگذارترین و تأثیرپذیرترین عوامل توسعه گردشگری روستایی در راستای اقتصاد پایدار

نوع مقاله : علمی-پژوهشی

نویسندگان
1 استادیار گروه مدیریت جهانگردی، دانشکده میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران
2 استادیار گروه اقتصاد و حسابداری، دانشکده علوم اقتصادی و اداری، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران
3 دانشیار گروه اقتصاد و حسابداری، دانشکده علوم اقتصادی و اداری، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران.
چکیده
پژوهش توسعه گردشگری روستایی اهمیت بسیاری برای جوامع روستایی دارد؛ توسعه گردشگری می تواند برای روستانشینان منبع درآمد و اشتغالزایی فراهم کند. این تحقیق با هدف شناسایی تأثیرگذارترین و تأثیرپذیرترین عوامل توسعه گردشگری روستایی در راستای اقتصاد پایدار روستا با رویکرد دیمتل فازی بود. این پژوهش، یک پژوهش آمیخته می‌باشد، که با رویکرد کیفی و کمی انجام گرفته است. از نظر هدف در زمره پژوهش‌های توسعه‌ای و از منظر روش گردآوری اطلاعات، در زمره پژوهش‌های پیمایشی قرار می‌گیرد. جامعه آماری حوزه پژوهش در بخش کیفی و کمی کارشناسان و مسئولان سازمان میراث فرهنگی و گردشگری استان لرستان و کرمانشاه و همچنین اعضا هیات علمی رشته توسعه روستایی و اقتصاد می‌باشند که با استفاده از روش نمونه‌گیری هدفمند و براساس اصل کفایت نظری 27 نفر از آنها به‌عنوان نمونه پژوهش در نظر گرفته شدند. ابزار گردآوری اطلاعات در بخش کیفی مصاحبه نیمه ساختار یافته و در بخش کمی پرسشنامه دیمتل فازی تهیه گردید. پس از تجزیه و تحلیل مشخص گردید که عواملی مانند شناسایی ظرفیت های بالقوه و بالفعل، تدوین و اجرای سند راهبردی و توسعه گردشگری روستایی و اطلاع رسانی مناسب از توانمندی های گردشگری روستایی از تأثیرگذارترین عوامل توسعه گردشگری روستایی در راستای اقتصاد پایدار روستا به شمار می آیند.پژوهش توسعه گردشگری روستایی اهمیت بسیاری برای جوامع روستایی دارد؛ توسعه گردشگری می تواند برای روستانشینان منبع درآمد و اشتغالزایی فراهم کند. این تحقیق با هدف شناسایی تأثیرگذارترین و تأثیرپذیرترین عوامل توسعه گردشگری روستایی در راستای اقتصاد پایدار روستا با رویکرد دیمتل فازی بود. این پژوهش، یک پژوهش آمیخته می‌باشد، که با رویکرد کیفی و کمی انجام گرفته است. از نظر هدف در زمره پژوهش‌های توسعه‌ای و از منظر روش گردآوری اطلاعات، در زمره پژوهش‌های پیمایشی قرار می‌گیرد. جامعه آماری حوزه پژوهش در بخش کیفی و کمی کارشناسان و مسئولان سازمان میراث فرهنگی و گردشگری استان لرستان و کرمانشاه و همچنین اعضا هیات علمی رشته توسعه روستایی و اقتصاد می‌باشند که با استفاده از روش نمونه‌گیری هدفمند و براساس اصل کفایت نظری 27 نفر از آنها به‌عنوان نمونه پژوهش در نظر گرفته شدند. ابزار گردآوری اطلاعات در بخش کیفی مصاحبه نیمه ساختار یافته و در بخش کمی پرسشنامه دیمتل فازی تهیه گردید. پس از تجزیه و تحلیل مشخص گردید که عواملی مانند شناسایی ظرفیت های بالقوه و بالفعل، تدوین و اجرای سند راهبردی و توسعه گردشگری روستایی و اطلاع رسانی مناسب از توانمندی های گردشگری روستایی از تأثیرگذارترین عوامل توسعه گردشگری روستایی در راستای اقتصاد پایدار روستا به شمار می آیند.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Identification of the Most Influential and Influenced Factors in Rural Tourism Development towards Sustainable Economy

نویسندگان English

Farhad Javan 1
Ali Hasanvand 2
Mohsen Arefnezhad 3
1 Assistant Professor, Department of Tourism Management, Faculty of Cultural Heritage, HandiCrafts and Tourism, University of Mazandaran, Babolsar, Iran.
2 Assistant Professor, Department of Economics and Accounting, Faculty of Economic and Administrative Sciences, Lorestan University, Khorramabad, Iran
3 Associate Professor, Department of Economics and Accounting, Faculty of Economic and Administrative Sciences, Lorestan University, Khoramabad, Iran.
چکیده English

Rural tourism development research is very important for rural communities; Tourism development can provide a source of income and employment for the villagers. The aim of this research was to identify the most influential factors in the development of rural tourism in line with the sustainable economy of the village with the  Fuzzy Dematel approach. This research is a mixed research, which was conducted with a qualitative and quantitative approach. From the point of view of the goal, it is classified as developmental research, and from the point of view of the data collection method, it is classified as survey research. The statistical population of the research field in the qualitative and quantitative part is the experts and officials of the cultural heritage and tourism organization of Lorestan and Kermanshah province, as well as the academic staff members of the field of rural development and economics, which are 27 people using the purposeful sampling method and based on the principle of theoretical adequacy. They were considered as research samples. The data collection tool was prepared in the qualitative part of the semi-structured interview, and in the quantitative part, a fuzzy Dimtel questionnaire was prepared. After the analysis, it was found that factors such as identification of potential and actual capacities, formulation and implementation of the strategic document and development of rural tourism and appropriate information about the capabilities of rural tourism are among the most influential factors of rural tourism development in line with the sustainable economy of the village.

کلیدواژه‌ها English

Tourism
rural development
rural tourism
sustainable economy
احمدی، منیژه؛ و عباسی، فریبا. (1400). واکاوی موانع اقتصادی توسعة گردشگری در نواحی روستایی با استفاده از نظریة بنیانی مطالعه موردی: روستاهای هدف گردشگری استان زنجان، فصلنامه علمی- پژوهشی گردشگری و توسعه، 10(2)، صص 295-277.
جاودان خرد، رحیم. (1400). شناسایی مشکلات توسعه گردشگری در مناطق روستایی شهرستان بویر احمد، فصلنامه علوم زیست محیطی و دانش جغرافیا، 1(1)، صص 29-11.
جمعه‌‌پور، محمود؛ و احمدی، شکوفه. (1390). تأثیر گردشگری بر معیشت پایدار روستایی (مطالعه موردی: روستای برغان، شهرستان ساوجبلاغ)، پژوهش‌‌های روستایی، 2(1)، صص 63-33.
حسن کاظمی، آمنه؛ قریشی میناباد، محمدباسط؛ و آمار، تیمور. (1402). سطح‌بندی و گروه‌بندی مکانی مؤلفه‌های گردشگری مؤثر در پایداری نواحی روستایی (مطالعه موردی: روستاهای نمونه گردشگری شهرستان آستانه)، فصلنامه علمی و پژوهشی نگرش‌‌های نو در جغرافیای انسانی، مقالات آماده انتشار، انتشار آنلاین از تاریخ 27 آبان 1402. https:// https://www.jget.ir/article_178356.html
رحیمی‌‌پور، بهاره؛ ظاهری، محمد؛ و کریم‌‌زاده، حسین. (1399). شناسایی و تحلیل پیش‌‌رانهای کلیدی مؤثر بر توسعه پایدار گردشگری روستایی با رویکرد آینده‌‌پژوهی (مطالعه موردی: روستاهای هدف گردشگری شهرستان سقز)، برنامه‌‌ریزی و توسعه گردشگری، (35)9، صص 111-90.
رضوانی، محمدرضا؛ و مرادی، مهرنوش. (1391). امکان‌‌سنجی توسعه گردشگری با رویکرد سیستمی در روستاهای حاشیه کویر میقان اراک، فصلنامه اقتصاد فضا و توسعه روستایی، 1(2)، صص 40-15.
زاهدی، شمس‌‌السادات. (1388). توسعه پایدار. چاپ دوم، تهران: انتشارات سمت.
شایان، حمید؛ تقیلو، علی اکبر؛ و خسروبیگی، رضا. (1391). تحلیل نقش مشارکت مردم در پایداری اقتصاد روستایی (مطالعه موردی دهستان ایجرود بالا، شهرستان ایجرود، استان زنجان)، جغرافیا و توسعه ناحیه‌‌ای، 10(19)، صص 94-71.
عیسی‌‌زاده، سعید؛ و قدسی، سوده. (1391). محاسبه ضرایب اشتغال‌‌زایی بخش گردشگری در اقتصاد ایران با استفاده از مدل داده- ستانده. مطالعات مدیریت گردشگری (مطالعات جهانگردی)، 7(17)، صص 172-151.
فرزین، محمدرضا؛ عباس‌‌پور، نیلوفر؛ اشرفی، یکتا؛ و ضرغام بروجنی، حمید. (1398). تأثیرات توسعه گردشگری ورودی بر تولید و اشتغال بخش‌‌های اقتصادی: رهیافت تحلیل مسیر ساختاری، گردشگری و توسعه، 8(4 )، صص 58-38.
قلمی چراغتپه، مژگان؛ دربان آستانه، علیرضا؛ و خراسانی، محمد امین. (1400). شناسایی و تحلیل پیشران‌‌های توسعه گردشگری روستایی (مورد مطالعه: شهرستان ارومیه)، آینده‌‌پژوهی ایران، 6(2)، صص 244-221.
محمدی، مهلا؛ مجدی، علی‌‌اکبر؛ و حسینی، ابوالفضل. (1400). توسعه گردشگری در مناطق روستایی؛ مرور سیستماتیک بر مطالعات انجام شده، مجله پژوهش و برنامه‌‌ریزی روستایی، 11(2)، صص 118-101.
مهدوی، افسون؛ جلال‌‌آبادی، لیلا؛ و مبشر، سارا (1401). شناسایی عوامل کلیدی موثر بر توسعه پایدار منظومه‌‌های روستایی- شهری با تکنیک آینده پژوهی(مطالعه موردی: منظومه فهرج)، فصلنامه چشم‌‌انداز شهرهای آینده. 3(3)، صص 22-1.
Fafurida, F., Mulyaningsih, T. (2023). A Systematic Literature Review of Development Rural Tourism. Bucharest, 24(194): 35-48.
Fafurida, F., Oktavilia, S., Putri, P.I., Lutfiana N.A. (2023). Tourism Village Clusters: Potential For Development At Jepara, Indonesia. Tourism, 33(2): 111-120.
Fafurida, F., Purwaningsih, Y., Mulyanto, M., & Suryanto, S. (2023). Tourism Village Development: Measuring the Effectiveness of the Success of Village DevelopmentEconomies11(5), 133.
Fontela, E. & Gabus,A.(1976).The DEMATEL observer, DEMATEL 1976 report. Battelle Geneva Research Center, Switzerland Geneva.
Gartner, W.C. (2004). Rural Tourism Development in the USA. International Journal of Tourism Research, 6,3,  ABI/INFORM Global.
Hwang ,J.H., & Lee, S.W. (2015). The effect of the rural tourism policy on non-farm income in South Korea. Tourism Management, (46): 501- 513.
International Tourism Conference. (2006). New Perspectives and Values in World Tourism and Tourism Management in the Future, 2022 November 2006, Antalya, Turkey, Routledge, London, 154 pages. https://doi.org/10.1080/13032917.2007.9687048
Iorio, M., & Corsale, A. (2010). Rural tourism and livelihood strategies in RomaniaJournal of rural studies26(2), 152-162.
Mansfeld, Y., & Jonas, A. (2006). Evaluating the Socio-cultural Carrying Capacity of Rural Tourism Communities: A ‘Value Stretch’ Approach. Tijdschrift voor Economische en Sociale Geografie 97(5):583-601.
Stepanova, E., Rozkova, A., Yushkova, L.,& Balisheva, M. (2023). Development of rural tourism in the regions of Russia as a factor of sustainable development of rural areas. E3S Web of Conferences 376, 02030.
Wu, W. W., & Lee, Y. T. (2007). Developing global managers’ competencies using the fuzzy DEMATEL methodExpert systems with applications32(2), 499-507.
دوره 5، شماره 15
بهار 1403
بهار 1403
صفحه 84-98

  • تاریخ دریافت 21 بهمن 1402
  • تاریخ بازنگری 28 فروردین 1403
  • تاریخ پذیرش 27 اردیبهشت 1403