پژوهش‌های جغرافیای اقتصادی

پژوهش‌های جغرافیای اقتصادی

ارزیابی پتانسیل و ارزش اقتصادی فعالیت های گردشگری روستایی در شهرستان مراغه با استفاده از مدل ارزش گذاری مشروط ‍CVM و مدل پتانسیل گردشگری EP

نوع مقاله : علمی-پژوهشی

نویسندگان
1 دانشیار، گروه شهرسازی و معماری، واحد مراغه، دانشگاه آزاد اسلامی، مراغه، ایران
2 کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، دانشکده برنامه‌ریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
چکیده
امروزه گردشگری بزرگ‌‌ترین و در عین حال متنوع‌‌ترین صنعت دنیا به حساب می‌‌آید. گردشگری روستایی یکی از شاخه‌‌های صنعت گردشگری است، که می‌‌تواند نقش مهمی در تجدید حیات روستاها، ایجاد اشتغال و درآمد برای روستاییان، حفاظت از میراث طبیعی، تاریخی، فرهنگی و مذهبی روستاها داشته باشد. گردشگری روستایی در شهرستان مراغه نیز از این امر مستثنی نبوده و از پتانسیل‌‌های زیادی در زمینه جذابیت‌‌های طبیعی، تاریخی، فرهنگی، مذهبی برخوردار می‌‌باشد. هدف این مطالعه، ارزیابی پتانسیل و ارزش اقتصادی فعالیت‌‌های گردشگری روستایی در شهرستان مراغه می‌‌باشد. روش تحقیق حاضر از نوع کاربردی و توسعه‌‌ای، روش بررسی آن توصیفی- تحلیلی و شالوده مطالعه، مبتنی بر عملیات میدانی (مشاهده مستقیم، تکمیل پرسشنامه‌‌) و بهره‌‌گیری از اسناد و مدارک موجود می‌‌باشد. ارزیابی توانمندی‌‌های روستاهای مورد مطالعه با استفاده از مدل‌‌های CVM و EP صورت می‌‌گیرد. جامعه آماری 12000 نفر از توریست‌‌هایی می‌‌باشند که در طی یک سال از جاذبه‌‌های گردشگری روستایی شهرستان مراغه بازدید کرده‌‌اند. حجم نمونه بر اساس روش نمونه‌‌گیری کوکران 384 نفر محاسبه گردید. نتایج مطالعه نشان می‌‌دهد که طبق مدل EP با برآورد 1/38% روستاهای شهرستان مراغه دارای پتانسیل‌‌های طبیعی، تاریخی، مذهبی و فرهنگی زیادی در جهت جذب گردشگر به منطقه است. همچنین نتایج حاصل از مدل ‍CVM نشان داد 87/7% افراد، حاضر به پرداخت مبلغی جهت استفاده از جاذبه‌‌های گردشگری روستاهای مورد نظر هستند؛ به طوری که ارزش اقتصادی روستاهای چِکان، تازه‌‌کند سفلی و علویان به ترتیب 19500000، 6937560 و 14306400 میلیون تومان برآورد شد و این مبالغ می‌‌تواند صرف ایجاد اشتغال و امکانات گردشگری در روستاهای مورد نظر شود.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Evaluation Potential economic value of rural tourism activity In Maragheh With EP and CVM models

نویسندگان English

Ali Azar 1
Roghayeh Sharifi 2
1 Associate Professor, Department of Urban Planning and Architecture, Maragheh Branch, Islamic Azad University, Maragheh, Iran.
2 Msc. Geography and Rural Planning, Department Of Geography and Rural Planning, Faculty of Planning and Environmental Sciences, University Of Tabriz, Tabriz, Iran..
چکیده English

Nowadays, tourism is the biggest and most versatile industry all over the world. With 200 million practitioners (about 8% of total global employment), rural tourism is one of the tourism industries clusters that emphasis natural, historical and cultural and religious attraction of the rural and can have an important impact on the rural revitalizing, employment and income and natural, historic and religious heritage protection. Rural tourism in Maragheh could have these impacts and have rich potentials of natural, historic, cultural and religious attraction. The purpose of this study was to evaluate the economic potential and valuable activities of rural tourism in Maragheh.This research is applied and its method is descriptive – analytical that involved 12000 statistical populations. Type of this present study is applied and it uses survey methods on the basis of descriptive – analytic and documentation methods that samples bulk and its statistical populations are based on Cochran, 384 persons, and with probabilistic sampling selected from proportional ranking with simple random. Through cvm and EP models, it was determined that Maragheh city has tourist attractions in rural areas, which in case of proper investment and planning for the well-being of tourists, will not only increase the number of tourists, but also reduce the amount of damages. It will also reduce the environmental problems. EP model results with estimate 1.38%, shows that villages in Maragheh have natural, historic, religious and cultural potentials. Also, the results of the CVM model show that 87.7% accepted that they pay for these utilities so that economic values of Chekan, Taze – kand sofla and Alavian were estimated as 19500000, 6937560, and 14306400 respectively. These values are used for employment and development in this region. Finally, we proposed some suggestion for rural tourism developments in Maragheh.

کلیدواژه‌ها English

Rural Tourism
Tourism Potential
‌EP&
CVM Model
Willingness to Pay
Maragheh
اپراجونقانی، الهام؛ و نصراللهی، زهرا. (1402). اثرات اقتصادی ورود گردشگران داخلی به استان اصفهان، رویکرد داده- ستانده دو منطقه‌‌ای. نشریه سیاستگذاری اقتصادی، سال 15، دوره 29، صص 170-149.
آذر، علی. (1384). گردشگری شهری و روستایی با تأکید بر توانمندی‌های استان آذربایجان شرقی، مجموعه مقالات همایش منطقه‌‌ای ظرفیت‌‌های اقتصادی ایران در بستر جهانی شدن، معاونت پژوهشی دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن، صص 278-304.
آذر، علی؛ و سعیدی، رقیه. (1402). امکان‌سنجی ظرفیت‌های گردشگری سلامت در شهر مراغه با تأکید بر توسعه پایدار شهری، برنامه‌ریزی و توسعه محیط شهر، دوره 3، شماره 10، صص 35-50.
 ارمغان، سیمین. (1386). توریسم و نقش آن در جغرافیا، اسلامشهر، انتشارات دانشگاه آزاد اسلامی واحد اسلامشهر.
 جعفری صمیمی، احمد. (1384). بررسی مزیت نسبی ارزش افزوده فعالیت‌های اقتصادی هتل، خوابگاه و رستوران استان‌های کشور در جذب توریسم. مجموعه مقالات ظرفیت‌های اقتصادی ایران در بستر جهانی شدن، معاونت پژوهشی دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن، صص 55-37.
خواجه شاهکوهی، علیرضا؛ صحنه، بهمن؛ مهاجر، اسماعیلو موسوی پارسایی، سیدمحمد. (1395). امکان سنجی توسعه اکوتوریسم در روستاهای کوهستانی شهرستان علی آباد کتول. نشریه آمایش جغرافیایی فضا، 6(21 )، 193-212.
 راسخی، سعید؛ و ذبیحی لهرمی، المیرا. (1387). مزیت رقابتی در سطح بنگاه مفهوم و تئوری. پژوهش‌نامه علوم انسانی و اجتماعی، شماره 28، صص 54-31.
 رجبی، آزیتا (1386). بررسی و تحلیل توان­های محیطی – گردشگری روستای فرومد شاهرود، فصلنامه جغرافیایی آمایش سرزمین شماره 2، 40-56.
رضوانی، محمدرضا. (­1387). توسعه گردشگری روستایی با رویکرد گردشگری پایدار، انتشارات دانشگاه تهران، تهران.
زنجانی تقدیسی، سیمین. (1386). توریسم تصویری مجازی یا الگویی حقیقی در برنامه‌ریزی روستایی. جغرافیا و برنامه‌ریزی ناحیه‌ای، شماره 6، صص  179-192.
سراقی، عیسی. (1387). بررسی و تحلیل نقش جاذبه‌‌های اکوتوریستی در توسعه پایدار ناحیه‌‌ای (مطالعه موردی: جاذبه‌‌های اکوتوریستی همدان)، پایان‌نامه کارشناسی ارشد گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری دانشگاه تبریز.
 سرشماری عمومی نفوس و مسکن (1395). مرکز آمار ایران.
 سند چشم‌انداز 1404 کشور
شاهپوری، احمدرضا؛ امیرنژاد، حمید؛ و قربانی، محمد. (1400). الگوی گردشگری ساحلی دریای مازندران مبتنی بر پرداخت برای خدمات اکوسیستم،  تحقیقات اقتصاد کشاورزی، 13(1)، صص 147-174.
طولابی‌‌نژاد، مهرشاد؛ منظم اسماعیل‌پور، علی؛ رحمانی، ثنا؛ و صادقی، خدیجه. (1401). اثرات گردشگری بر ارتقای سطح رفاه اقتصادی و اجتماعی خانوارهای روستایی شهرستان چابهار. تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی (علوم جغرافیایی)، 22(65 )، صص 283-301.
عسکرپور، محمدحسین؛ محمدی‌نژاد، امیر و مقدسی، رضا. (1399). عوامل مؤثر بر عرضه گردشگری روستایی، روستا و توسعه، 23(4) (پیاپی 92)، صص 1-22.
غنیان، منصور؛ فاضلی زاد، صبا و مهراب قوچانی، امید .(1395). سنجش وفاداری صاحبان کسب و کارهای مرتبط با گردشگری با استفاده ار شاخص سنجش رضایت از عملکرد اروپایی (مورد مطالعه: روستاهای نمونه گردشگری شهرستان پاوه) ، فصلنامه گردشگری و اوقات فراغت، دوره 3، شماره 6، 57-41.
فضلی، نفیسه؛ رکن‌الدین افتخاری، عبدالرضا؛ و پورطاهری، مهدی. (1400). سنجش رضایت گردشگران از کیفیت اقامتگاه‌های گردشگری روستایی با استفاده از شاخص CSM مطالعه موردی (اقامتگاهای گردشگری روستایی استان تهران)، مطالعات مدیریت گردشگری (مطالعات جهانگردی)، 16(53 )، صص 33-72.
قادری، زاهد.­(1383). اصول برنامه­ریزی توسعه پایدار گردشگری روستایی، انتشارات شهرداریها و دهیاری­ها، تهران.
اله‌‌یاری، سمیرا؛ تاج‌‌زاده نمین، ابوالفضل؛ بدیع‌‌زاده، علی؛ و پورفرج، اکبر. (1399). الگوی بازاریابی مقصدهای گردشگری روستایی در ایران. مطالعات اجتماعی گردشگری، 8 (16‌‌)، صص 59-88.
Goeldner, C. R., Ritchie, J. R. B. & McIntosh, R. W. (2000). Tourism. Principles, Practices, Philosophies, John Wiley & Sons, New York.
Hehir, C., Scarles, C., Wyles, K. J., & Kantenbacher, J. (2023). Last chance for wildlife: Making tourism count for conservation. Journal of sustainable tourism, 31(5), 1271-1291.
Kastenholtz, E. (2002). The role and marketing implications of destination images on tourist behavior: The case of northern Portugal (doctoral dissertation). Retrieved from RIA–Repositório Institucional da Universidade de Aveiro.
Pearce, D. G. (1989). Tourist development (2nd E d). Longman.
Pedersen, S.B. (2020), A Passport to Peace? Modern Tourism and Internationalist Idealism. Eur. Rev. 28, 389-402.
Rural Tourism Conference. (2006). Mississippi State University,Volume 79, 153-167
دوره 5، شماره 18
زمستان 1403
زمستان 1403
صفحه 49-64

  • تاریخ دریافت 30 بهمن 1402
  • تاریخ بازنگری 09 خرداد 1403
  • تاریخ پذیرش 13 مرداد 1403