پژوهش‌های جغرافیای اقتصادی

پژوهش‌های جغرافیای اقتصادی

تبیین اثرات گردشگری سبز بر بازآفرینی اقتصادی روستا و تغییرات اجتماعی فضا (مطالعه موردی:جشنواره گیلاس روستای شیت در شهرستان طارم)

نوع مقاله : علمی-پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران
2 دانشیار جغرافیا و برنامهریزی روستایی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران
3 کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه پیام نور، رشت، ایران
چکیده
در دو دهه اخیر در سراسر دنیا جشنواره های متعددی با هدف رونق بخشیدن به گردشگری و جذب فرصت های بالقوه اقتصادی برگزار شده است.کشور ایران با ظرفیت های بالقوه فرهنگ بومی با قدمت طولانی در تاریخ، خاستگاه مراسم سنتی و آیینی بسیاری است.گردشگری کشاورزی در کاهش فقر روستایی, عمران و توسعه پایدار کشاورزی و روستایی, کاهش آسیب های فرهنگی و زیست محیطی, توسعه اقتصادی روستا در درازمدت, ایجاد فرصت های درآمدزا برای ساکنان بومی, توسعه فرهنگ حفاظت از منابع طبیعی و استفاده بهینه از جذابیت های فرهنگی و طبیعی نقش مهمی دارد و زمینه را برای مشارکت اجتماعی افراد در حفظ میراث فرهنگی جامعه, ارتباط با فرهنگ و اقوام مختلف و ارزش های دیگر جوامع, ایجاد فرصت هایی برای تعامل و روابط متقابل بین مردم روستا و گردشگران فراهم می کند. با این رویکرد نوشتار حاضر می کوشد پیشران آگروتوریسم را تغییرات اجتماعی فضا در روستای شیت با تاکید بر جشنواره گیلاس در شهرستان طارم مورد مداخله قرار دهد.تحقیق حاضر از نوع کاربردی و به لحاظ ماهیت روش توصیفی- تحلیلی می‌باشد. گردآوری اطلاعات به طرق کتابخانه‌ای و میدانی (مصاحبه از طریق ابزار پرسشنامه ساخت یافته با ساکنین مناطق مورد مطالعه) صورت گرفته است. مطالعه حاضر مبتنی بر مصاحبه با ساکنین روستای شیت(عمدتا سرپرستان خانوار)؛ و حجم نمونه 88نفر خانوار از مجموع 240 خانوار بوده و بررسی در طول پیاده راه های منتهی به محل جشنواره روستای شیت انجام شد. در این نوشتار ابزارهای تحقیق بر MicMac در جهت شناسایی عوامل کلیدی تغییرات اجتماعی فضا از منظر ذی نفعان محلی و کلیدی شناسایی شده بوده. حس مثبت و خوشایند بودن فضا در روستای شیت می‌تواند بیانگر این موضوع باشد که جشنواره گیلاس در روستای شیت پیش از همه وضعیت خوشایند و آثار مثبت را در روستا خلق کرده است.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Explaining the effects of green tourism on rural economic regeneration and social changes in space (Case study: Cherry Festival in Shit Village in Tarom County)

نویسندگان English

ali mohammadi 1
behroz mohammadiyeghaneh 2
jamshid einalia 2
azam mohammadzadeh 3
1 PhD student, Department of Geography, Faculty of Human Sciences, University of Zanjan, Zanjan, Iran
2 Associate Professor, Department of Geography, Faculty of Human Sciences, University of Zanjan, Zanjan, Iran
3 MSc, Department of Geography, Faculty of Human Sciences, Payame Noor University, Rasht, Iran
چکیده English

In the past two decades, numerous festivals have been held worldwide to boost tourism and attract potential economic opportunities. Iran, with its rich cultural heritage and long-standing history, is home to many traditional and ritualistic ceremonies. Agricultural tourism plays a significant role in reducing rural poverty, promoting sustainable agricultural and rural development, mitigating cultural and environmental damage, fostering long-term rural economic growth, creating income-generating opportunities for local residents, and promoting a culture of preserving natural resources while making optimal use of cultural and natural attractions. It also paves the way for social participation in preserving cultural heritage, connecting with different cultures and ethnic groups, and fostering mutual interactions between villagers and tourists. With this approach, the present article seeks to examine the drivers of agritourism by focusing on social spatial changes in the village of Sheet, emphasizing the Cherry Festival in Tarom County. This research is applied in nature and employs a descriptive-analytical method. Data collection was conducted through library research and fieldwork (interviews using structured questionnaires with residents of the studied areas). The study is based on interviews with residents of Sheet village (mainly household heads), with a sample size of 88 households out of a total of 240. The investigation took place along the pedestrian paths leading to the festival site in Sheet village. In this article, research tools, particularly MicMac, were used to identify key factors of social spatial changes from the perspective of local and key stakeholders. The positive and pleasant atmosphere in Sheet village suggests that the Cherry Festival has primarily created favorable conditions and positive effects in the village.

کلیدواژه‌ها English

Keywords: Event-based tourism
spatial changes
sustainable regeneration
Shit tourism village
رضوانی، علی اصغر:(1374). جغرافیا و صنعت گردشگری.تهران:انتشارات دانشگاه پیام نور. ص 8.
متن بذرافشان، مرتضی؛ سامانی، سحر(1398). عوامل مؤثر بر توسعه گردشگری کشاورزی) مورد مطالعه : شهرستان جهرم). فصلنامه علمی مطالعات مدیریت گردشگری. سال چهاردهم، شماره 47 ، پاییز 1398 ، صفحات 220-193.
پوراحمد، احمد؛ زیاری، کرامت الله؛ حاتمی نژاد، حسین(1397). تحلیلی بر ماهیت فضای عمومی در پروژه های بزرگ مقیاس گردشگری شهری بر اساس نظریه تولید اجتماعی فضا(تهران)، نشریه گردشگری شهری.دوره 5. شماره 2. صص 137-159.
اسماعیلی زاده، حسن؛ تبریزی،نازنین؛رمضان زاده لسبویی،مهدی. (1398)، سنجش رفتار مشارکتی جامعه محلی در توسعه گردشگری کشاورزی (مطالعه موردی شهر سی سخت). مطالعات ساختار و کارکرد شهری، سال ششم، شماره ی بیستم، پاییز 1398 ، صفحات 146 127.
الوانی،مهدی و زهره دهدشتی،شاهرخ.(1373).اصول و مبانی جهانگردی ،انتشارات بنیاد مستضعفان و جانبازان.
ایمانی، بهرام؛ناصری منش،علی؛مهدی،علی.(1396)..بررسی و تحلیلی بر نقش و جایگاه آئین های بومی و سنتی در توسعه پایدار گردشگری روستایی مورد مطالعه: منطقه سوادکوه در استان مازندران. فصلنامه علمی-پژوهشی نگرش های نو در جغرافیای انسانی. سال دهم. شماره دوم. صص 87-105.
باقری، ابراهیم ؛ملکی، مرتضی؛ فیض، داود؛زارعی، عظیم.(1398). طراحی مدل مدیریت گردشگری قومی در ایران،. مجله برنامه ریزی و گردشگری دانشگاه مازندران.دوره8 . شماره2. صص233-253.
ضیاآبادی، مریم؛ زارع مهرجردی،محمدرضا؛ جلائی،عبدالمجید؛ مهرابی بشرآبادی، حسین.(1398). سنجش توان بالقوه پایداری گردشگری کشاورزی در شهرستان های منتخب استان کرمان،اقتصاد کشاورزی.جلد 31 . شماره 1.صص 85-57.
عزتی، مهسا؛ قلی پور، سیاوش؛ مرادخانی، همایون(1398).تولید اجتماعی فضای شهری؛ مورد مطالعه ، پارک نوبهار کرمانشاه.فصلنامه تحقیقات فرهنگی ایران.3(1)،صص 162-131.
جمعه پور،محمود؛ حیدری، زهرا(1395)، پیوند بین گردشگری و فعالیت های کشاورزی در راستای پایداری محیط با تاکید بر نگرش های جوامع محلی ، مطالعه موردی:نواحی روستایی شهرستان تنکابن. فصلنامه علمی- پژوهشی وبین الملی انجمن جغرافیای ایران.سال چهارم. شماره49. صص 21-40.
شعبانی، مهناز.(1395).گردشگری کشاورزی (اگریتوریسم). نشست تخصصی گردشگری کشاورزی (اگریتوریسم) سوم اردیبهشت. مرکز ملی مطالعات راهبردی کشاورزی و آب اتاق ایران.
محمدی، جمال؛ محمودی،جهانگیر(1396). تجربه جوانی و تولید فضای اجتماعی: مردم نگاری انتقادی پرسه زنی جوانان در فضاهای شهری. دوفصلنامه پژوهش های جامعه شناسی معاصر. سال هفتم، شماره 21 . ص 46.
کاظمی،مهدی و همکاران.(1387).طراحی سیستم تصمیم یار برای بخش اسکان صنعت گردشگری.تهران، فصلنامه علمی مطالعات جهانگردی، شماره نهم، ص94.
بلیکی،نورمن.(1394).طراحی پژوهش های اجتماعی، ترجمه حسن چاوشیان،تهرانف نشر نی، ص242.
علی الحسابی،مهران؛ فتاحی معصوم،آمنه سادات.(1398).راهبردهای تحقق اگروتوریسم با استفاده از مدل سوات در روستای گرمه، مجله مسکن و محیط روستا ، شماره166.صص 63-78.
ربیعی، کامران؛ شریعت منش، طاهره(1399)، پاتوق و تولید اجتماعی فضا: مطالعة پدیدارشناسانة زندگی روزمره در پاتوق های زنانة اصفهان؛ زن در توسعه و سیاست، دورة ١٨ ، شمارة ٢، صص 263-292.
رضایی پندری، ع؛  یکه­زارع، م. (1395). طراحی مدل ساختاری-تفسیری عوامل انتقال فناوری موفقیت­آمیز در راستای رسیدن به توسعه پایدار. فصلنامه پژوهش­های مدیریت در ایران. دوره20. شماره1. صص 79-61.
رضوانی، محمدرضا؛ نجارزاده، محمد؛ ترابی، ذبیح اله، (1395)، چالش‌ها و مباحث توسعه گردشگری کشاورزی مطالعه موردی: مناطق روستایی شاهرود. فصلنامه مطالعات مدیریت گردشگری. سال یازدهم. شماره 36 .صفحات84-61.
رضوانی، محمدرضا؛ نجارزاده، محمد؛ ترابی،ذبیج الله(1395). چالش ها  و مباحث توسعه گردشگری کشاورزی مورد مطالعه: مناطق روستایی شاهرود. فصلنامه مطالعات مدیریت گردشگری، سال یازدهم. شماره 36. صص 61-84.
ربیعی، آزاده(1394)، بررسی تطبیقی آیینها و آداب و رسوم ساخت مسکن روستایی گیلان، پایان نامه کارشناسی ارشد. دانشکده علوم انسانی. دانشگاه علوم و تنقیقات تهران،.
گات‌دینر؛ مارک(1399). تولید اجتماعی فضای شهری.مترجم آیدین ترکمه. نشر مرکز مطالعات و برنامه‌ریزی شهر تهران.
محمدی، جمال؛ محمودی،جهانگیر(1397). تجربه جوانی و تولید فضای اجتماعی: مردم نگاری انتقادی پرسه زنی جوانان در فضاهای شهری. دوفصلنامه پژوهش های جامعه شناسی معاصر. سال هفتم، شماره 21 . صص 45-69.
اداره کل میراث فرهنگی گردشگری استان زنجان،1402
Awasthiو O P; Anil Kumar Singh; M. K. Verma. (2013). Orchard Tourism as an Enterpriserises Horticulture for Environment and Ecotourism (pp.17-24)Edition: 1stChapter: Orchard Tourism as an EnterpriserisesPublisher: Division of Floriculture and Landscaping, IARI, New DelhiEditors: Jankiram
Vanhove،norbert.(2005).the economics of tourism.Elsevier.
L V; Ismailova, A Z; Kalinichev, VL(2019), Agrotourism as a factor of sustainable rural development, Earth and Environmental Science 421 (2020) 022058.
Kaswanto,A(2015), Land Suitability for Agrotourism Through Agriculture, Tourism, Beautification and Amenity (ATBA) Method, Procedia Environmental Sciences,Volume 24, 2015, Pages 35-38.
Liu,jun;chen,fan; Quansheng Ge. (2016), Climate Change and Fruit-Picking Tourism: Impact and Adaptation, January 2016Advances in Meteorology, (2):1-11.
Michał Roman,Monika Roman 1 and Piotr Prus (2020). Innovations in Agritourism: Evidence from a Region in Poland Sustainability.
Ramona Ciolac 1 , Tabita Adamov 1 ,Tiberiu Iancu 1, Gabriela Popescu 1, Ramona Lile2. Ciprian Rujescu 1 and Diana Marin. (2019) Agritourism-A Sustainable Development Factor for Improving the ‘Health’ of Rural Settlements. Case Study Apuseni Mountains Area Sustainability  Accepted: 27.
Sznajder, M., Przezbórska, L., Scrimgeour, F.(2009), Agritourism., edited by Michał Sznajder, Lucyna Przezbórska and Frank Scrimgeour, Wallingford, CABI International, 2009, xv + 301 pp., £75.00, [euro]115.00 (hardback), ISBN-13-978-1-84593-482-8
دوره 7، شماره 23
بهار 1405
بهار 1405
صفحه 81-96

  • تاریخ دریافت 22 آذر 1403
  • تاریخ بازنگری 23 دی 1403
  • تاریخ پذیرش 08 بهمن 1403