پژوهش‌های جغرافیای اقتصادی

پژوهش‌های جغرافیای اقتصادی

ارزیابی عوامل مؤثر بر رضایت مندی شهروندان از شاخص ‏های دیپلماسی شهری در کلان‌شهر تبریز

نوع مقاله : مقاله برگرفته از رساله دکتری

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه‏ ریزی شهری، گروه برنامه ‏ریزی شهری و منطقه ‏ای، دانشکده برنامه ‏ریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز،
2 دانشیار گروه برنامه ریزی شهری و منطقه ای، دانشکده برنامه ریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
3 دانشیار جغرافیا و برنامه ‏ریزی شهری، گروه برنامه‏ ریزی شهری و منطقه ‏ای، دانشکده برنامه‏ ریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز، تبریز،
4 دانشیار جغرافیا و برنامه ‏ریزی شهری، گروه جغرافیای انسانی و برنامه ریزی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران
چکیده
در دنیای امروز، نقش شهرها در حوزه روابط بین‌الملل بیش از هر زمان دیگری برجسته شده است. با رشد فزاینده جمعیت و اهمیت روزافزون شهرها در حوزه‌های مختلف، شهرها به‌عنوان بازیگران اصلی در مدیریت مناسبات بین‌المللی شناخته می‌شوند. این پژوهش به بررسی دیپلماسی شهری در کلان‌شهر تبریز و ارزیابی میزان رضایتمندی ساکنین از شاخص‌های دیپلماسی شهری پرداخته است. پژوهش حاضر از نوع کاربردی و به روش توصیفی - تحلیلی است. اطلاعات با استفاده از اسناد کتابخانه‌ای و پرسش‌نامه جمع‌آوری شده است. جامعه آماری شامل 385 نفر از ساکنین کلان‌شهر تبریز بود که به روش نمونه‌گیری تصادفی ساده انتخاب شدند. از آزمون‌های آماری فریدمن و کروسکال - والیس برای تحلیل داده‌ها استفاده شده است. نتایج نشان داد که میزان رضایتمندی ساکنین کلان‌شهر تبریز از شاخص‌های دیپلماسی شهری در حد کمتر از متوسط است. همچنین از نظر ساکنان کلان‏ شهر تبریز در میان مؤلفه ‏های ارزیابی دیپلماسی شهری، مؤلفه "اقتصاد شهری" بیشترین اهمیت را دارد؛ به ترتیب مؤلفه ‏های "فرهنگ شهری" (4/81)، "توسعه شهری" (4/48)، "امنیت شهری" (4/25)، "نمایندگی شهری" (4/21)، "شبکه‏ های شهری" (4/12) و در نهایت "پژوهش شهری" (3/71) در رتبه‏ های دوم تا هفتم قرار گرفته ‏اند. نتایج تحلیل واریانس یک‌طرفه نشان داد که وضعیت تحصیلی پرسش‌شوندگان تأثیر معنی‌داری بر رضایتمندی آن‌ها از دیپلماسی شهری ندارد. با توجه به یافته‌ها، پیشنهاد می‌شود که مدیریت شهری تبریز به بازنگری در تفاهم‌نامه‌های همکاری و پیوندهای خواهرخواندگی، افزایش پروازهای بین‌المللی، و تسهیل رفت‌وآمد بین شهروندان با شهرهای خواهرخوانده توجه کند. همچنین، تاکید بر ظرفیت‌های اقتصادی و فرهنگی برای بهبود دیپلماسی شهری و ارتقای جایگاه تبریز در مناسبات بین‌المللی از اهمیت بالایی برخوردار است.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Evaluation of Factors Affecting Citizens' Satisfaction with City Diplomacy Indicators in Tabriz Metropolis

نویسندگان English

Ali Oskouee Aras 1
Fereidoun Babaei Aghdam 2
Iraj Teimouri 3
Ali Hosseini 4
1 PhD Candidate in Geography and Urban Planning, Department of Urban and Regional Planning, Faculty of Planning and Environmental Sciences, Tabriz University, Tabriz, Iran
2 Associate Professor, Department of Urban and Regional Planning, Faculty of Planning and Environmental Sciences, Tabriz University, Tabriz, Iran
3 Associate Professor of Geography and Urban Planning, Department of Urban and Regional Planning, Faculty of Planning and Environmental Sciences, Tabriz University, Tabriz, Iran
4 Associate Professor of Geography and Urban Planning, Department of Human Geography and Planning, Faculty of Geography, University of Tehran, Tehran, Iran
چکیده English

The concept of city diplomacy is one of the basic components and tools of urban management in the 21st century. Given the backwardness of some cities in developing countries in expanding their international relations with global cities, it is necessary to identify the factors that lead to the weakening of city diplomacy performance by examining and evaluating city diplomacy indicators in these cities. The present study evaluates citizens' satisfaction with city diplomacy indicators in the Tabriz metropolis. The research method is descriptive-analytical and the research approach is qualitative and quantitative, and the nature of the research is applied. To analyze the data from the questionnaire and use the statistical tests of one-sample t, one-way analysis of variance, Friedman and Kruskal-Wallis, the research data were collected using library documents and field surveys, and the sample size was estimated to be 385 people according to the Cochran formula. The indicators determined in this study are, in order, the index of "urban economy", "urban culture", "urban development", "urban security", "urban representation", "urban networks" and finally "urban research". The results of data analysis indicate that from the point of view of the residents of the metropolis of Tabriz, the component of "urban economy" is the most important among the elements of city diplomacy evaluation. Also, the components of "urban culture" (4/81), "urban development" (4/48), "urban security" (4/25), "urban representation" (4/21), "urban networks" (4/12) and finally "urban research" (3/71) are ranked second to seventh, respectively. The aforementioned ranking indicates that the importance of city diplomacy components is not the same for citizens in the Tabriz metropolis, and in general, residents' satisfaction with city diplomacy indicators is below average.

کلیدواژه‌ها English

City Diplomacy
Sister Cities
Globalization
Global Cities
Tabriz Metropolis

اسدی، روح‌الله. (1395). تحلیل مدیریت فضای شهری، در فضای جهانی شهرها با تأکید بر دیپلماسی شهری. رساله دکتری، دانشگاه فردوسی مشهد، دانشکده ادبیات و علوم انسانی.

اسدی، روح‏الله. (1398). فراتحلیل کیفی پژوهش‌های انجام‌شده با موضوع دیپلماسی شهری در ایران. فصلنامه جغرافیا و توسعه ناحیه‏ای، سال هفدهم، شماره 2، 315-340.

اسدی، روح‏الله. (1399). تدوین راهبردهای دیپلماسی شهری مشهد با تأکید بر کشورهای اسلامی. نشریه جغرافیا و توسعه فضای شهری، سال هفتم، شماره 2، 123-105.

اسدی، روح‏الله. (1399). تعیین اولویت‌ کشورهای اسلامی در راستای اهداف دیپلماسی شهری مشهد. نشریه پژوهش‏های جغرافیای سیاسی، سال پنجم، شماره 3، 22-43.

اسکوئی ارس, علی؛ بابائی اقدم، فریدون؛ تیموری، ایرج؛ و حسینی، علی. (1403). فراترکیب مطالعات دیپلماسی شهری در ایران. نشریه اقتصاد و برنامه‏ریزی شهری، سال پنجم، شماره 4، 98-116.

اصغری، رمضان. (1395). دیپلماسی شهری: تأثیر راهبردهای اساسی دیپلماسی شهری در تکمیل شاخص‏های شهر جهانی. تهران: انتشارات پل.  

افضلی، سید محمدجواد و کلائی، احمد. (1402). بررسی تأثیر شهرهای خواهرخوانده در توسعه شهری با تأکید بر دیپلماسی شهری و توسعه ملی؛ مطالعه موردی: کلان‌شهر شیراز. نشریه آمایش سیاسی فضا، سال پنجم، شماره 4، ۴۳۶-۴۵۳.

افضلی، سید محمدجواد؛ شکور، علی و خرم بخت، احمدعلی. (1401). طراحی مدل تاثیر شهرهای خواهرخوانده در توسعه شهری با تاکید بر دیپلماسی شهری و توسعه ملی. فصلنامه جغرافیا (برنامه‏ریزی منطقه‏ای)، سال دوازدهم، شماره 48، 977-993.

امیری، مهسا؛ خلیلی، احمد و مفیدی شمیرانی، مجید. (1401). تبیین مفهوم‌شناختی و ارائه الگوی دیپلماسی شهری در شبکه‌های شهری. نشریه پژوهش‌های جغرافیای برنامه‌ریزی شهری، سال دهم، شماره 4، 135-158.

باقری، حسین؛ ابن‌الرضا، سید مجید و صحرایی، فرامرز. (1395). شناسایی استراتژی‌های جهانی‌شدن اقتصاد در حوزه دیپلماسی شهری (مطالعه موردی: کلان‌شهر تهران). فصلنامه اقتصاد و مدیریت شهری، سال چهارم، شماره 16، ۸۷-۱۰۶.

بصیرت، میثم و جلیلی، سید مصطفی. (1393). تحلیل فرصت‏ها و چالش‏های توسعه دیپلماسی شهری در کلان‏شهر تهران. نشریه هنرهای زیبا: معماری و شهرسازی، سال نوزدهم، شماره 3، 53-66.

پلوایم، ون در؛ ملیسن، جان. (1397). دیپلماسی شهری: نقش روبه‌رشد شهرها در سیاست بین‌المللی. مترجمان: سید مسلم سیدالحسینی، احمد افسری، هاله شالچی توکلی، چاپ اول، تهران: انتشارات طحان.

توحیدفام، محمد و دلیلی، شهاب. (1395). جهانی ‌شدن شهرها و جهان‌محلی ‌شدن دیپلماسی (مطالعه موردی: دیپلماسی شهری). نشریه سیاست، سال چهل و ششم، شماره 2، 303-321.

حافظ‏زاده، مهدی؛ باغبان حدیقه، علیرضا. (1402). گذری بر دیپلماسی شهری کلان‌شهر تبریز. تبریز: مرکز پژوهش‏های شورای اسلامی کلان‌شهر تبریز.

حسین‏زاده دلیر، کریم؛ سلطانی، علیرضا؛ کریم‏پور، یحیی. (1398). بررسی وضعیت کلان‏شهر تبریز در مسیر جهانی‏شدن با تاکید بر پتانسیل‌های سرمایه‌گذاری. نشریه جغرافیا و برنامه‌ریزی، سال بیست و سوم، شماره 70، 59-77.

خرازی، محبوبه؛ مجیدی قهرودی، نسیم؛ کاوه‏ای، بهروز. (1400). عوامل مؤثر در ارتباطات دیپلماتیک فرهنگی کلان‏شهر تهران در راستای دیپلماسی ارتباطی فرهنگی. نشریه مدیریت فرهنگی، سال چهاردهم، شماره 53، 123-140.

خسروی، افسانه؛ احمدی، حمید؛ ذاکریان، مهدی و موسوی‏زاده، علیرضا. (1398). هم‌افزایی دیپلماسی شهری با دیپلماسی عمومی در حوزه تعاملات فرهنگی و اقتصادی. فصلنامه جامعه‌شناسی سیاسی جهان اسلام، سال هفتم، شماره 15، 189-214.

درویش، گلنوش. (1399). دیپلماسی شهری و الزامات فضایی آن در پیوستن کلان‏شهر تهران به سازمان‏های بین‏المللی (با تأکید بر سازمان 40C). پایان‏نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه شهید بهشتی، دانشکده معماری و شهرسازی.

دهشیری، محمدرضا؛ خرمی، مصطفی. (1397). تجزیه و تحلیل جایگاه دیپلماسی شهری در سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران. نشریه سیاست خارجی، سال سی و دوم، شماره 1، 87-122.

راموز، ادریس؛ مهربانی‏فر، حسین و افتخاری، فاطمه. (1401). واکاوی و طبقه‌بندی مسائل دیپلماسی شهری در مشهد‏الرضا (علیه‌السلام). نشریه جغرافیا و آمایش شهری منطقه‌ای، سال دوازدهم، شماره 45، 107-128.

زنگی، فرزانه. (1397). بررسی نقاط قوت و ضعف شهر مشهد در ایفای نقش دیپلماسی شهری براساس مدل تحلیلی SWOT. پایان‏نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه فردوسی مشهد، دانشکده حقوق و علوم سیاسی.

زیاری، کرامت الله و احسانی فرد، علی‌اصغر. (1401). بررسی رقابت‏پذیری شهرها توسط شاخص‏های شهر اثرگذار و شهر قدرتمند با تلفیق مدل الماس پورتر «diamond model» و تکنیک «Fuzzy dematel» (مورد‏پژوهی: دارالمرحمه، سمنان). نشریه برنامه‌ریزی و آمایش فضا، سال بیست و ششم، شماره 2، ۱۲۷-۱۵۹.

سعید، پرستو؛ حافظ‌نیا، محمدرضا؛ قورچی، مرتضی. (1401). نقش دیپلماسی شهری بر مناسبات بین‏المللی شهرها (مطالعه موردی: نظام مدیریت شهری تهران). نشریه توسعه پایدار محیط جغرافیایی، سال چهارم، شماره 6، 16-30.

ضرغام پور بویراحمدی، امیرمحمد؛ بیگدلی راد، وحید؛ خطیبی، محمد‏رضا. (1400). تدوین مدل توسعه دیپلماسی شهری با توجه به ظرفیت‏های جهانی‏سازی (نمونه‏ موردی: شهر تهران). فصلنامه جغرافیا (برنامه‏ریزی منطقه‏ای)، سال یازدهم، شماره 43، 520-534.

عیسی لو قرقشه، نیلوفر. (1398). تأثیر دیپلماسی شهری در توسعه شهرهای کوچک (مطالعه تطبیقی شهر نور ایران و شهر وان ترکیه). پایان‏نامه کارشناسی‌ارشد، دانشگاه شهید بهشتی، دانشکده علوم زمین.

فرجی، امین؛ بابایی، حمیدرضا؛ راشدی، اسدالله. (1400). بررسی و تحلیل دیپلماسی شهری و توسعه در فضای جریان‏ها با مطالعه شهر تهران. نشریه توسعه پایدار شهری، سال دوم، شماره 2، 29-44.

قورچی، مرتضی و کاویانی راد، جواد. (1398). بررسی همخوانی دیپلماسی شهری باسیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران؛ مطالعه موردی: خواهر شهرهای کلان‏شهر تهران. نشریه بین‏المللی ژئوپلیتیک، سال پانزدهم، شماره 53، 60-84.

قورچی، مرتضی؛ رضویان، محمدتقی؛ دستواره، فرشته. (1401). دیپلماسی شهری و جایگاه قانونی آن در مقیاس حکومت‏های محلی. دو فصلنامه مطالعات محیط انسان‏ساخت، سال اول، شماره 2، 51-71.

کلانتری، خلیل. (1387). پردازش و تحلیل داده ها در تحقیقات اجتماعی اقتصادی. فرهنگ صبا، تهران.

مشایخی، محرم؛ زرقانی، سید هادی؛ خوارزمی، امید علی. (1397). تحلیل استراتژیک دیپلماسیشهری کلان‏شهر مشهد. نشریه پژوهش‏های جغرافیای سیاسی، سال سوم، شماره 3، 105-131.

مهربانی‏فر، حسین؛ راموز، ادریس. (1402). اولویت‌یابی سیاست دیپلماسی شهری در مشهد‏الرضا علیه السلام؛ از هدف‌گذاری تا سیاست‏گذاری. دین و ارتباطات (دانشگاه امام صادق/ نامه صادق)، سال سی‏ام، شماره 2، 569-596.

Aksoy Özcan, B. (2023). The City Diplomacy and Istanbul’s Capacity for City Diplomacy. Kent Akademisi, 16(3), 1930-1945.
Alejo, A. (2022). Diasporas as Actors in Urban Diplomacy. The Hague Journal of Diplomacy, 17(1), 138-150.
Alkanalka, M. (2024). City Diplomacy Against the Global Climate Change Treat: U20 Case Study. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 23(89), 37-50.
Amiri, S. (2022). City Diplomacy: An Introduction to the Forum. The Hague Journal of Diplomacy, 17(1), 91-95.
Betsill, Michele., Bulkeley, Harriet. (2006). Cities and the Multilevel Governance of Global Climate Change. Global Governance: A Review of Multilateralism and International Organizations, 12(2), 141-159.
Blank, Yishai. (2006). The city and the World. Columbia Journal of International Law, 44(3), 875-939.
Brown, Chris. (2002). Sovereignty, Rights and Justice (Cambridge; Polity Press).
Chan, D. K.- h. 2016. City Diplomacy and ‘Glocal’ Governance: Revitalizing Cosmopolitan Democracy. Innovation: The European Journal of Social Science Research, 29 (2), 1-27.
Changkun, HOU., Qinwen, FU. (2021). A Study in the City Diplomacy of the Silk Road Cities. 9(8), 335-341.
Coolsaet, Rik. (2004). The Transformation of Diplomacy at the Threshold of the New Millennium. In Christer Jhnson and Richard Langhorne (eds), Diplomacy, Volume III: Problems and Issues in Contemporary Diplomacy (London: Sage): 1-25.
Duchacek, I. D., Latouche, D., and Stevenson, G. (1988). Perforated Sovereignties and International Relations: Transsovereign Contacts of Subnational Governments. New York: Greenwood Press.
Ersavaş Kavanoz, S., & Erdem, N. (2024). City diplomacy in fighting wicked problems: Izmir metropolitan municipality. Dokuz Eylül Üniversitesi Journal of Social Sciences, 10(1), 45-62.
Ersavaş, S. K., Erdem, N., & Sağlam Yıldız, H. (2024). Content analysis of city diplomacy activities. Societal Impacts, 3, 100061. 
 Groen, R. S. (2022). Understanding the Context for Successful City Diplomacy: Attracting International Organisations. The Hague Journal of Diplomacy, 17(1), 123-137.
Hongyuan, YU., LEFFEL, Benjamin., Qianyuan, LI., & SIMON, Craig. (2021). Bridging Theory on Global Corporate Hierarchy and City Diplomacy: The Case of China. Chinese Journal of Urban and Environmental Studies (CJUES), World Scientific Publishing Co. Pte. Ltd., 9(2), 1-16.
Kihlgren Grandi, Lorenzo. (2020). City Diplomacy (Cities and the Global Politics of the Environment). Palgrave Macmillan, London, UK.
Koelemaij, J., Taveirne, S., & Derudder, B. (2023). An economic geography perspective on city diplomacy. Urban Studies, 60(6), 995-1012.
Kosovac, Anna., Hartley, Kris., Acuto., Michele & Gunning., Darcy. (2021). City Leaders Go Abroad: A Survey of City Diplomacy in 47 Cities. Urban Policy and Research, 39 (2), 127-142.
Kurz, P. (2022). A Governance System that Supports City Diplomacy: The European Perspective. The Hague Journal of Diplomacy, 17(1), 151-161.
Leffel, B. (2018). Animus of the Underling: Theorizing City Diplomacy in a World Society. The Hague Journal of Diplomacy, 13 (4), 502-522.
Manfredi-Sánchez, Juan Luis. (2021). The political economy of city diplomacy. Economic and Political Studies, 10(2), 228-249.
Muluk, M. K., Indaswari, F. V., Wiswayana, W. M., & Yunita, P. (2022). The Role of City Diplomacy for Sustainable Environment: Study Case of River Restoration in Bandung. KnE Social Sciences, 7(5), 690–707.
Mursitama, T.N., & Lee, L. (2018). Towards a framework of smart city diplomacy. IOP Conference Series: Earth and Environmental Science, 126.
Pipa, A. F., & Bouchet, M. (2020). Multilateralism Restored? City Diplomacy | in the COVID-19 Era. The Hague Journal of Diplomacy, 15(4), 599-610.
Putnam, Robert. (1988). Diplomacy and Domestic Politics: The Logic of Two – Level Games. International Organization, 4293: 427-460.
Putri, S.O. (2022). Optimizing City Diplomacy Indonesia for Economic Development Through E-government Implementation. Journal of Eastern European and Central Asian Research (JEECAR), 9(1), 62-74.
Rosenau, James. (1990). Turbulence in World Politics: A Theory of Change and Continuity (Princeton NJ: Princeton University Press).
Ryniejska-Kiełdanowicz, Marta., Ratajczak, Magdalena. (2019). Policy of Transcultural Diversity and Idea of City Diplomacy: The Case of Wroclaw. Political Preferences, 23, 55-72.
Stürner-Siovitz, J. (2022). All the world's a stage?” A role theory analysis of city diplomacy in global migration governance. International Migration, 60(1), 21-35.
Tang, W. (2011). Beyond the state? -- The logical relationship between urban and international system transformation. The social sciences, (8), 19-27.
Wang, J., & Amiri, S. (2019). Building a Robust Capacity Framework for the U.S. City Diplomacy. USCPublicDiplomacy.org, February 2019.
Wu, D.- yuan. (2020). City Diplomacy, Multilateral Networks and the Role of Southeast Asia. Global Strategis, 14(1), 17–30.
Zhong, S., Yan, H., & Teng, J. (2024). Exploring the evolution of city diplomacy: Through the case of Nagasaki. Social Sciences in Business and Policy Analysis, 3(1), 45-59.
دوره 7، شماره 24
تابستان 1405
تابستان 1405
صفحه 69-91

  • تاریخ دریافت 27 دی 1403
  • تاریخ بازنگری 08 اسفند 1403
  • تاریخ پذیرش 12 اسفند 1403