پژوهش‌های جغرافیای اقتصادی

پژوهش‌های جغرافیای اقتصادی

تحلیل تاثیر شبکه اقتصادی (نظام فعالیتی-عملکردی) فضاهای عمومی شهر بر شکل‌گیری قرارگاه‌های رفتاری(نمونه موردی بافت مرکزی شهر زنجان)

نوع مقاله : مقاله برگرفته از پایان نامه

نویسندگان
مهرداد دانش دوست 1
کوروش افضلی 2
افسون مهدوی 2
1 دانشجوی دکتری رشته شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمان، کرمان، ایران.
2 استادیار گروه شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمان، کرمان، ایران.
چکیده
فضاهای عمومی نقشی حیاتی در انرژی بخشیدن به زندگی مدنی در جامعه مصرفی معاصر ایفا می‌کنند فضاها در محیط شهری در حل مشکلات و رفع انزوای اجتماعی، اقتصادی و... ناشی از فرآیندهای شهرنشینی نقش اساسی دارند تصور فضا بدون محتوا و روابط اجتماعی و در مقابل درک و تصور جامعه بدون اجزاء و مناسباتِ فضایی مشکل است. حوزه عمومی فراهم کننده شکل‌گیری و تحقق جامعه مدنی بوده و فضای شهری تجلی کالبدی حوزه عمومی است. پژوهش حاضر به دنبال تحلیل تاثیر شبکه اقتصادی در قالب نظام فعالیتی- عملکردی بر شکل‌گیری قرارگاه-های رفتاری در محدوده پیاده‌راه سبزه میدان شهر زنجان به عنوان فضای عمومی است. روش تحقیق توصیفی-تحلیلی مبتنی بر پیمایش میدانی است. جامعه آماری تحقیق حاضر شهروندان رهگذر و کسبه‌ای است که به اهداف مختلف حضور داشته‌اند. برحسب فرمول کوکران و با روش نمونه‌گیری تصادفی ساده، 340 نفر به عنوان نمونه مورد پرسش‌گری قرار گرفته‌اند. به منظور تعیین الگوهای رفتاری افراد، چهار نوع الگوی مشاهده شده برروی عابران پیاده اتخاذ شد و رصدها دریک زمان مشخص ساعات صبح وعصر درمیان مردان و زنان درنظر گرفته شد. شاخص-های نظام شبکه اقتصادی در قالب نظام فعالیتی-عملکردی در چهار لایه متفاوت براساس تکنیک تصمیم گیری ویکور رتبه‌بندی شده‌اند. یافته‌ها نشان داد که هر چهار لایه دارای بررسی شده نظام فعالیتی عملکردی متفاوت از یکدیگر می‌باشند. منطق اجتماعی فضا نشان داد قطعه چهار، پیاده‌راه سبزه میدان از نظر نظام فعالیتی-عملکردی قرارگاه رفتاری مستعدتر از سایر قطعات محدوده بوده و در فضای تولیدشده و مسبوق به تاریخ، پیش از آنکه اجتماعی شونده باشد، به واسطه‌ی شبکه‌های حضوریِ مختلف اقتصادی، اجتماعی کننده است. همچنین عامل زمان شاید به تنهایی بتواند قرارگاه‌های رفتاری جزیره‌ای را تولید نماید مانند دستفروشی مقابل مسجد جامع در زمان اقامه نمازها، ولی رخ‌داد رفتارهای اجباری نمی‌تواند عامل شکل‌دهنده قرارگاه رفتاری باشد و با ایجاد ارتباط دو سویه با سایر قابلیت‌ها و جذب فعالیت‌های اختیاری تاثیرگذار بوده و عامل مداخله‌گر جهت تولید قرارگاه‌های رفتاری می‌باشد.
کلیدواژه‌ها
شبکه اقتصادی"
نظام فعالیتی-عملکردی"
فضاهای عمومی"
قرارگاه‌های رفتاری"
"
شهر زنجان"

عنوان مقاله English

Analysis of the impact of the economic network (activity-functional system) of the city's public spaces on the formation of behavioral centers (a case study of the central context of Zanjan city)

نویسندگان English

mehrdad daneshdoust 1
korosh afzali 2
afsoon mahdavi 2
1 PhD student in Urban Planning, Faculty of Art and Architecture, Islamic Azad University, Kerman branch, Kerman, Iran.
2 Assistant Professor, Department of Urban Planning, Faculty of Art and Architecture, Islamic Azad University, Kerman Branch, Kerman, Iran.
چکیده English

ABSTRACT

Background:

Imagining space without content and social relations and on the other hand, it is difficult to understand and imagine a society without spatial components and relationships. the public domain provides the formation and fulfillment of civil society and the urban space is the physical manifestation of the public domain.

Objectives:

the current research seeks to analyze the effect of the activity-performance system on the formation of behavioral centers in the area of the Sabzehmeydan sidewalk in Zanjan City as a public space.

Method:

the method of research is descriptive-analytical based on field survey. the statistical population of the current research is passerby citizens and businesses who were present for different purposes. According to Cochran's formula and with simple random sampling method, 340 people were questioned as a sample. In order to determine the behavioral centers of people, four types of patterns observed on pedestrians were adopted and the observations were taken at a specific time in the morning and evening between men and women. The indicators of activity-performance system are ranked in four different layers based on Vicor's decision-making technique.

Result:

The findings showed that all four layers have different functional activity systems. The social logic of the space showed that the fourth part, SabzehMeydan footpath, is more susceptible than other parts of the area in terms of the activity-functional system of the behavioral centers, and in the space produced and preceded by history, before it is socialized, through the networks A different presence is socializing.

Conclusion:

the factor of time alone may be able to produce island behavioral centers such as peddling in front of the Jame Mosque during prayers, but the occurrence of forced behaviors cannot be the factor that shapes the behavioral centers and by creating a two-way relationship with Other capabilities and attraction of optional activities are effective and are an intervening factor for the production of behavioral centers.

کلیدواژه‌ها English

Economic Network
Activity-Functional System
Public Spaces
Behavioral Centers
Zanjan city
آمارنامه شهری زنجان. (1397). فصل سوم : مدیریت شهری، مدیریت برنامه ریزی و توسعه،شهرداری زنجان، صص 3984.
امین­زاده، بهناز؛ افشار، دخی. (1382). طراحی و الگوهای رفتاری: پیشنهادی برای بهسازی پارک­های شهری، مجله محیط شناسی، دوره 29، شماره 30، صص 4360.
سربندی­فراهانی، معصومه؛ بهزاد­فر، مصطفی؛ عباس­زادگان، مصطفی؛ و الوندی­پور، نینا. (1393). کیفیات محیطی موثر در قرارگاه رفتاری در فضاهای سبز و باز محلی، مطالعات ساختار و کارکرد شهری، شماره 5، صص 101116.
لنگ، جان. (1383). آفرینش نظریه معماری نقش علوم رفتاری در طراحی محیط، مترجم علیرضا عینی فر، انتشارات دانشگاه تهران، تهران.
Ali, Madanipour. (2015). Urban Design and Public Space.   doi: 10.1016/B9780080970868.740499.
Barker,R: (1968). Ecological Psychology: Concepts and Methods for Studing the environment of Human Behavior: Stanford University.
Cerrone, D., Baeza, J. L., & Lehtovuori, P. (2020). Optional and necessary activities: operationalising Jan Gehl's analysis of urban space with Foursquare data. International Journal of KnowledgeBased Development, 11(1), 6879.
Carr, S., Mark, F., Leanne, R., & Stone, A. M. (1992). Public space. Massachusetts:Cambridge University Press.
EwertoWski W., (2023). Public space in different cultural conditions: The cases of Glasgow and Poznań. Quaestiones Geographicae 42(2), Bogucki Wydawnictwo Naukowe, Poznań, pp. 115–129.  doi: 10.14746/quageo20230019..
Gehl, J. (1987). Life between buildings, translated by J. Koch, New York.
Hadjira, Sakhri., Yassine, Bada., Emmanuel, Rohinton., Ana, Maria, Zahariade. (2020). User patterns: outdoor space and outdoor activities. Present Environment and Sustainable Development,14(1),111118, doi: 10.15551/PESD2020141009.
Hanson, S., & Hanson, P.O. (1981). THE TRAVELACTIVITY PATTERNS OF URBAN RESIDENTS: DIMENSIONS AND RELATIONSHIPS TO SOCIODEMOGRAPHIC CHARACTERISTICS. Economic Geography, 57, 332347.
H, M, Azhar., Dini, Hardilla., Panji, Kurniawan. (2021). Public open space as unifying aspect of society: San Francisco City case. Published under licence by IOP Publishing Ltd, 17.   doi: 10.1088/17551315/780/1/012027
İbrahim, Başhan., Hüseyin, Selvi., Asena, Ayça, Özdemir. (2022). Behavioral Patterns Inventory: A reliability and validity study. Journal of human sciences, 19(1), 5668.  doi: 10.14687/jhs.v19i1.6274.
Jacobs, J. (1961). The death and life of great American cities. Harmonds worth: Penguin.
Kitamura, R. (2001). Urban Activity Patterns.
Kostrzewska, M. (2017, October). Activating public space: how to promote physical activity in urban environment. In IOP conference series: materials science and engineering (Vol. 245, No. 5, p. 052074). IOP Publishing.
Lang, J. (1994). Urban design, American experience. New York: Van Nostrand Reinhold.
Loo, B. P., & Fan, Z. (2023). Social interaction in public space: Spatial edges, moveable furniture, and visual landmarks. Environment and Planning B: Urban Analytics and City Science, 50(9), 25102526. https://doi.org/10.1177/23998083231160549.
Muhammad, Rizwan., Wanggen, Wan., Luc, Gwiazdzinski. (2020). Visualization, Spatiotemporal Patterns, and Directional Analysis of Urban Activities Using Geolocation Data Extracted from LBSN. ISPRS international journal of geoinformation,9(2), 137.  doi: 10.3390/IJGI9020137
Mehta, V. (2019). The continued quest to assess public space. Journal of Urban Design, 24(3), 365367.
Mehta, V. (2014). Evaluating public space. Journal of Urban design, 19(1), 5388.
Mehta, V. (2007). Lively streets; determining environmental characteristics to support social behavior. Journal of Planning Education and Research, 27(2), 165–187. https://doi.org/10.1177/0739456X07307947.
Nina, Polyakova., Vladimir, Polyakov., V, E, Zaleshin. (2020). Public spaces as a factor of the quality of the urban environment (on the example of the city of Irkutsk).19. doi: 10.1088/1757899X/880/1/012070.
Noyman, A., Doorley, R., Xiong, Z., Alonso, L., Grignard, A., & Larson, K. (2019). Reversed urbanism: Inferring urban performance through behavioral patterns in temporal telecom data. Environment and Planning B: Urban Analytics and City Science, 46(8), 14801498.
Nasar, J.L., & Yurdakul, A.R. (1990). Patterns of behavior in urban public spaces. Journal of Architectural and Planning Research, 7, 7185.
Nilgün, Erkan. (2023). The effect of public facade characteristics on changing pedestrian behaviors. Journal of Architecture and Urbanism, 47(1):6876. doi: 10.3846/jau.2023.17688
Rapoport, A. (1984). Culture & the urban order. The city in cultural context. Boston: Allen and Unwin.
Shaojun, Liu., Long, Yao., Ling, Zhang., Hao, Liu. (2021). Quantifying and Characterizing Urban Leisure Activities by Merging Multiple Sensing Big Data: A Case Study of Nanjing, China. Land, 120, doi: 10.3390/LAND10111214.
Syakir, Amir, Ab, Rahman., Ainina, Azizan., Rustam, Khairi, Zahari., M., Zainora, Asmawi. (2020). Urban public space as social interaction space: case study in Petaling Street. Journal of Tourism, Hospitality and Environment Management (JTHEM), Volume 5 Issue 19 (June 2020) PP. 90101   doi: 10.35631/JTHEM.519007.
Sulyk, T. (2023). SOCIAL CONTACT AS A COMPONENT OF PUBLIC CITY SPACE. Vìsnik Nacìonalʹnogo unìversitetu "Lʹvìvsʹka polìtehnìka". Serìâ Arhìtektura.
Snellen, D.D., Borgers, A.A., & Timmermans, H.H. (1998). The relationship between urban form and activity patterns: preliminary conclusions from an activity diary survey.
Saber, Benaicha., Djamel, Alkama., Wael, Walid, AlAzhari. (2023). The Effect of Structural Characteristics of Design on Social Use and Interaction in Public Spaces The Case of the Theater Square in Algeria. Dirāsāt, 50(1):7798. doi: 10.35516/hum.v50i1.4390.
Wu, L., Liu, P., & Le, D. (2023). The role of public space in constructing experience capital: A longitudinal analysis in the hotel context. Tourism Management, 97, 104735.
YannJy, Yang., Alex, Pentland., Esteban, Moro. (2022). Identifying latent activity behaviors and lifestyles using mobility data to describe urban dynamics. EPJ Data Science,118  doi: 10.1140/epjds/s1368802300390w.
پژوهش‌های جغرافیای اقتصادی
دوره 4، شماره 14
زمستان 1402
زمستان 1402
صفحه 71-86

  • تاریخ دریافت 28 دی 1402
  • تاریخ بازنگری 12 اسفند 1402
  • تاریخ پذیرش 20 اسفند 1402