پژوهش‌های جغرافیای اقتصادی

پژوهش‌های جغرافیای اقتصادی

شناخت چالش ها و عوامل موثر بر توسعه صندوق بیمه اجتماعی کشاورزان، روستائیان و عشایر

نوع مقاله : علمی-پژوهشی

نویسندگان
سعید رضایی کمر 1
محبوبه بابائی 2
ربابه پورجبلی 2
1 دانشجوی دکترای جامعه شناسی، دانشگاه آزاد اسالمی، زنجان، ایران
2 استادیار گروه جامعه شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، زنجان، ایران.
چکیده
دولت به‌منظور ایجاد بستر اساسی برای رشد اقتصادی، آرامش و امنیت در محیط‌های اجتماعی و کاری، افزایش بهره‌وری، پیشگیری از تنش‌های مخرب، برقراری عدالت اجتماعی و رشد و توسعه جامعه، سعی دارد در چارچوب سیاست‌گذاری‌های رفاهی و مشخصا نظام بیمه‌های اجتماعی، نیروهای مولد جامعه را در برابر مخاطرات اقتصادی مورد حمایت قرار دهد. توسعه، تداوم و اثربخشی پایدار این موضوعات در گرو پویایی دائمی حوزه‌های متولی نظام رفاهی و بیمه‌های اجتماعی است. پژوهش حاضر کیفی و با رویکرد تحلیل مضمون می‌باشد. واحد مطالعه این پژوهش شامل: اعضای هیات علمی دانشگاه‌ها در انواع رشته‌های بیمه؛ مدیران؛ معاونین؛ کارشناسان و مسئولان کارگزاران بیمه در 31 استان است که به تعداد 18 نفر و ازطریق روش نمونه‌گیری قضاوتی انتخاب شدند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که، صندوق بیمه اجتماعی کشاورزان، روستاییان و عشایر نیز با وجود مشارکت عمده دولت با نگاه حمایتی و بیمه‌ای، بارها دچار تغییرات در قوانین و مقرارت اولیه و ضعف در عملکرد شده است. در این رابطه، به‌منظور طراحی مدل مطلوب توسعه بیمه اجتماعی کشاورزان، روستائیان و عشایر، گردآوری داده‌ها بااستفاده از مصاحبه نیمه‌ساختاریافته انجام شد. تعداد کدهای استخراج شده اولیه 1535 بودند که در مرحله بعدی به 113 کد تبدیل و در مرحله کدگذاری ثانویه (محوری) به 44 کد فرعی تبدیل شدند که در مرحله کدگذاری گزینشی این تعداد به 4 کد اصلی تبدیل شدند که عبارتند از: مقوله اول عوامل اجتماعی شامل 12 مولفه؛ مقوله دوم عوامل فرهنگی شامل 9 مولفه؛ مقوله سوم عوامل اقتصادی شامل 6 مولفه؛ مقوله چهارم عوامل سازمانی شامل 9 مولفه. بدین ترتیب، باتوجه به تم چهارگانه اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و سازمانی و مقوله‌ها و مفاهیم مرتبط با آن، طراحی الگوی توسعه و پیشرفت کارگزاران با در نظر گرفتن تمامی این جوانب و ظرفیت‌ها و محدودیت‌ها چه در بخش نحوه به‌کارگیری متقاضیان مجوز کارگزاری تا بخش آموزش و استانداردسازی نحوه ارایه خدمات به مشتریان، می‌تواند تمامی عیوب و نواقص موجود تا به امروز را رفع نماید.
کلیدواژه‌ها
صندوق بیمه اجتماعی روستائیان
بیمه اجتماعی کشاورزان
بیمه اجتماعی عشایر
تحلیل مضمون

عنوان مقاله English

Identifying the challenges and factors affecting the development of Social insurance fund for farmers, rural residents, and nomads

نویسندگان English

saeed rezaee ali kamar 1
mahboobeh babaei 2
robabeh pourjabali 2
1 PhD student in sociology, Islamic Azad University, Zanjan, Iran
2 Assistant Professor, Department of Sociology, Islamic Azad University, Zanjan, Iran.
چکیده English

In order to create a basic platform for economic growth, peace and security in social and work environments, increasing productivity, preventing destructive tensions, establishing social justice and the growth and development of society, the government is trying, within the framework of welfare policies and specifically the social insurance system, the productive forces of society. to support against economic risks. The development, continuity and sustainable effectiveness of these issues depend on the constant dynamics of the fields in charge of the welfare system and social insurance. The current research is qualitative and with thematic analysis approach. The study unit of this research includes: academic faculty members of universities in various fields of insurance; Managers; assistants; There are 18 experts and officials of insurance brokers in 31 provinces who were selected through judgmental sampling. The findings of the research show that the social insurance fund of farmers, villagers and nomads, despite the major participation of the government from a protective and insurance point of view, has undergone many changes in the basic rules and regulations and weak performance. In this regard, in order to design the optimal model for the development of social insurance for farmers, villagers and nomads, data was collected using semi-structured interviews. The number of initially extracted codes was 1535, which were converted into 113 codes in the next stage and 44 sub-codes in the secondary (central) coding stage. including 12 components; The second category of cultural factors includes 9 components; The third category of economic factors includes 6 components; The fourth category of organizational factors includes 9 components. In this way, according to the four themes of economic, social, cultural and organizational and the related categories and concepts, the design of the model of development and progress of brokers, taking into account all these aspects and capacities and limitations, whether in the part of how to employ license applicants Brokerage, up to the training department and standardization of the way of providing services to customers, can fix all the defects and deficiencies that exist until today.

کلیدواژه‌ها English

Insurance fund
rural insurance
theme analysis
development model
اخوان بهبهانی، علی؛ و مسعودی‌اصل، ایروان. (1399). اصول و مبانی بیمه‌های اجتماعی. تهران: مؤسسه عالی پژوهش تأمین اجتماعی‏‫.
اسلام‌دوست، جواد. (1389). بررسی عوامل موثر بر میزان گرایش به صندوق بیمه اجتماعی روستاییان و عشایر (مطالعه موردی: روستاییان شهرستان الشتر). پایان‌نامه کارشناسی ارشد. تهران. دانشگاه علامه طباطبایی.
امیدی نجف‌آبادی، مریم؛ و پاینده نجف‌آبادی، امیرتیمور. (1399). طراحی الگوی تعاونی بیمه خُرد کشاورزی برای مناطق روستایی ایران. فصلنامه تعاون و کشاورزی. 9 (34). 63-91.
بادینی، حسن. (1387). جستاری نقادانه در نظام حقوقی تأمین اجتماعی ایران. فصلنامه حقوق. 38 (4). 57-88.
بشیریه، حسین. (1398). عقل در سیاست (سی و پنج گفتار در فلسفه،جامعه‌شناسی و توسعه سیاسی). تهران: نگاه معاصر.
بونولی، جولیانو؛ جورج، ویکتور؛ و تیلورگوبی، پیتر. (1398). دولت رفاه در اروپا. ترجمه هرمز همایون‌پور. تهران: مؤسسه عالی پژوهش اجتماعی.
چینی، حسین و همکاران. (1401). صندوق بیمه اجتماعی کشاورزان، روستائیان و عشایر: سالنامه آماری سال 1400. تهران: وزارت تعاون، کار و امور اجتماعی.
حسین‌نژاد میر، نسرین. (1395). واکاوی موانع و راهکارهای توسعه بیمه کشاورزی کشور. پایان‌نامه کارشناسی ارشد. لرستان. دانشگاه لرستان.
حیدرپور، ماشاءالله؛ و ملکی، بختیار. (1398). آسیب‌شناسی و راهکارهای ارتقاء سیاست‌گذاری تأمین اجتماعی در ایران (1376-1396). فصلنامه مطالعات مدیریت و حسابداری. 5 (1). 137-158.
حیدری، ناهید. (1399). بازاریابی بیمه در سازمان تأمین اجتماعی‏‫. تهران: دارالفنون‏‫.
خنیفر، حسین؛ و مسلمی، ناهید. (1397). اصول و مبانی روش­های پژوهش کیفی: رویکردی نو و کاربردی. تهران: انتشارات نگاه دانش.
خیرخواهان، مسعود. (1399). بررسی نظام حقوقی صندوق بیمه اجتماعی کشاورزان، روستاییان و عشایر. پایان‌نامه کارشناسی ارشد. تهران: دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی.
رضوانی، محمدرضا. (1400). برنامه‌ریزی توسعه روستایی در ایران. تهران: انتشارات قومس.  
زاهدریگ، سمیرا. (1400). نقش آموزش­های ضمن خدمت بر توانمندی و عملکرد شغلی کارگزاران بیمه اجتماعی کشاورزان، روستاییان و عشایر در استان فارس. پایان­نامه کارشناسی‌ارشد. تهران: دانشگاه خوارزمی.
سعیدی، عباس. (1400). مبانی جغرافیای روستایی. تهران: سمت.
سماواتی، مهدی. (1399). نقش بیمه اجتماعی کشاورزان، روستاییان و عشایر بر سطح کیفیت زندگی بیمه‌شدگان (مورد مطالعه کشاورزان، روستاییان و عشایر تحت پوشش صندق بیمه اجتماعی استان همدان). فصلنامه علمی- تخصصی رویکردهای پژوهشی نوین در مدیریت و حسابداری. 51. 49-71.
صدفی، ذبیح‌الله. (1399). فرآیندهای جامعه­شناهتی با تاکید بر مسائل جامعه­شناسی نظم و تغییر. تهران: نشر چاپار، اساطیر دانش.
فایقی، نیکو. (1399). تبیین عوامل موثر بر عملکرد صندوق بیمه اجتماعی کشاورزان، روستاییان و عشایر شهرستان سروآباد. پایان‌نامه کارشناسی ارشد. تهران. دانشگاه خوارزمی.
فولادیان، مجید؛ و فاطمیان، زینب. (1388). خاستگاه فلسفی دولت رفاه پوپر در مقابل با نظرات موافقان کلاسیک و مخالفان معاصر. فصلنامه رفاه اجتماعی. 9 (32). 9-34.
قادرمرزی، حامد؛ فایقی، نیکو؛ و ریاحی، وحید. (1399). تبیین عوامل مؤثر بر اثربخشی عملکرد صندوق بیمه اجتماعی کشاورزان، روستاییان و عشایر (مطالعه موردی: شهرستان سروآباد). دوفصلنامه نشریه علمی مهندسی جغرافیایی سرزمین. 4 (7). 295-308.
قهرمانی، هادی. (1401). بررسی اثر فضای کسب و کار و سواد بازاریابی بر توسعه کارآفرینی اعضای صندوق بیمه اجتماعی کشاورزان، روستائیان و عشایر استان اردبیل. پایان­نامه کارشناسی ارشد. مشکین­شهر: دانشگاه آزاد اسلامی واحد مشکین­شهر.
کریمی، شهین­تاج. (1398). عوامل موثر بر پذیرش بیمه اجتماعی روستایی در شهرستان بویراحمد. پایان‌نامه کارشناسی ارشد. یاسوج. دانشگاه یاسوج.
مجلس شورای اسلامی. (1400). اساسنامه صندوق بیمه اجتماعی کشاورزان، روستائیان و عشایر. تهران: مرکز پژوهش­های مجلس شورای اسلامی.
محمدی‌میرعزیزی، نوذر؛ مهرآرا، اسدالله؛ و متانی، مهرداد. (1399). توسعه الگوی سیاست‌گذاری در بخش درمان سازمان تأمین اجتماعی. مجله علوم پزشکی رازی. 27 (9). 64-78.
مسعودی‌علوی، سیدحسین. (1400). تأمین اجتماعی بیمه‌ای در ایران. قم: منهاج علم.
مؤسسه پژوهش‌های برنامه‌ریزی و اقتصاد کشاورزی (1398). تأمین اجتماع روستاییان (تجارب کشورهای منتخب). تهران: وزارت جهاد کشاورزی.
نعیمایی، بنیامین؛ و شکوری، علی. (1395). چالش‌های اجرای نظام جامع رفاه و تأمین اجتماعی در ایران دهه 90. فصلنامه رفاه اجتماعی. 16 (63). 9-53.
نعیمی، عمران؛ و پرتو، حمیدرضا. (1399). حقوق تأمین اجتماعی باتاکید بر حوزه‌های بیمه‌ای. تهران: سمت.
ورمزیاری، حجت؛ و مرادی، مصطفی. (1396). واکاوی موانع توسعه بیمه اجتماعی کشاورزان، روستاییان و عشایر در شهرستان کرمانشاه. فصلنامه علمی - پژوهشی رفاه اجتماعی. 17 (66). 291-320.
وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی. (1401). صندوق بیمه اجتماعی کشاورزان، روستائیان و عشایر. تهران: وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی.
Agricultural Economy and Planning Research Institute (2018). Community support for villagers (experiences of selected countries). Tehran: Ministry of Agricultural Jihad. (In Persian).
Anderson, J.R. (2017). Risk of management in Rural Development. World Bank Rural Development Department. Available: www.Worldbank.org/commrisk
Angeline, J. & Hirose, K (2014). Extension of Social Security Coverage for the Informal Economy in Indonesia. USA: International Labor Organization.
Arturo, A., Roy, B.A. & Eugenia, I. (2016). Universal social insurance for Mexico Modeling of a financing scheme. Economic Modelling. 52 (1). 838.
Braun, V. & Clarke, V. (2008). Using Thematic Analysis in Psychology. Qualitative Research in Psychology. 3 (2). 77-101.
Shen, C. & Williamson, J.B. (2010). China’s new rural pension scheme: can it be improved?. International journal of sociology and social policy. 30 (5-6). 239-250
Stanley, K.N. & et al (2016). Livestock wealth and social capital as insurance against climate risk: A case study of Samburu County in Kenya. Agriculture Systems. 146 (2). 44-54.
Townsend, P. (2019).  Building Decent Societies: Rethinking the Role of Social Security in Development. USA: International Labor Organization.
Wenner, M. (2005). Agricultural Insurance Revisited: New Developments and Perspectives in Latin American and Carribean. Rural Development Unit Inter-American Development Bank, Washington DC. 1-61.
پژوهش‌های جغرافیای اقتصادی
دوره 4، شماره 14
زمستان 1402
زمستان 1402
صفحه 14-31

  • تاریخ دریافت 08 دی 1402
  • تاریخ بازنگری 14 بهمن 1402
  • تاریخ پذیرش 03 اسفند 1402