پژوهش‌های جغرافیای اقتصادی

پژوهش‌های جغرافیای اقتصادی

استراتژی موثر بازاریابی محصولات گلخانه‌ای در مناطق روستایی شهرستان جیرفت با تاکید بر مدل SWOT و QSPM

نوع مقاله : علمی-پژوهشی

نویسندگان
احمد رومیانی 1
سید رضا حسینی کهنوج 1
محمد خراج 2
1 دکترای، جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
2 کارشناس ارشد جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
چکیده
کشاورزی از مهمترین بخش‌های اقتصادی کشورهای دنیا است و نقش آن در توسعه و ثبات اقتصادی و سیاسی و بین‌المللی انکار ناشدنی است. توسعه کشاورزی مهمترین اولویت در برنامه های توسعه ملی کشورهای در حال توسعه محسوب می شود و از مهمترین بخش‌های تاثیر‌گذار در اقتصاد ایران می باشد، که نقش مهمی در استقلال سیاسی و اقتصادی کشور ایفا می کند. در کشور ایران، بخش کشاورزی به جهت تأثیر فراگیری که در زمینه رفع چالش های اقتصادی - اجتماعی (تأمین استقلال و امنیت غذایی، ایجاد اشتغال، توسعه پایدار و حفظ محیط زیست) در طول تاریخ و درینه این کشور داشته، از جایگاه مهمی برخوردار و ضرورت انجام سرمایه گذاری‌های جدید در این بخش را آشکار می‌سازد. بنابراین توجه به تولید گلخانه ای از نظر سبزیجات و صیفی جات، به عنوان یکی از بخش‌های پر بازده در امر بازاریابی محصولات کشاورزی تبدیل شده است. بر‌این اساس، تحقیق حاضر با هدف شناسایی محدودیت توسعه کشت گلخانه‌ای و استراتژی موثر بازاریابی محصولات آن در مناطق روستایی شهرستان شهرستان جیرفت است. هدف بررسی عوامل و محدودیت های توسعه کشت‌های گلخانه‌ای در مناطق رو ستایی شهرستان جیرفت است. برای این منظور، جامعه آماری این پژوهش 5 منطقه دهستان روستایی شهرستان جیرفت است، که در سال سال‌های اخیر به دلایل فعالیت‌های متنوع گلخانه گلخانه‌ای و داشتن شرایط لازم جهت صادرات گلخانه گلخانه‌ای توجه زیادی از کشاورزان و کارشناسان این حوزه را به خود جلب کرده است. این پژوهش از نوع توصیفی- تحلیلی و به روش پیمایشی(پرسشنامه) و توزیع آن بین 30 کارشناس متخصص در حوزه کشاورزی، داده‌های مورد نیاز جمع آوری گردید. به منظور شناخت نقاط ضعف، قوت، فرصت‌ها و تهدیدهای بازاریابی محصولات گلخانه‌ای، از مدل استراتژیک SWOT استفاده شد و سپس به کمک ماتریس QSPM، مهمترین راهبردهای برنامه‌ریزی و مدیریت استراتژیک بازاریابی در روستاهای منطقه شناسایی و تعیین اولویت شد. نتایج ماتریس داخلی و خارجی نشان داد، راهبرد در مناطق شهرستان جیرفت در یک موقعیت تهاجمی قرار گرفته است، که این به معنای دارا بودن حداکثر قابلیت و توانایی برای تحقق چشم چشم‌انداز مورد نظر است. با توجه به نتایج حاصل از ماتریس ارزیابی کمی، چشم چشم‌انداز مدنظر برای پتانسیل‌های بازاریابی محصولات گلخانه‌ای این منطقه، برای تحقق موقعیت رقابتی در 4 مورد گنجانده شد، که اولویت اول با «مستعد‌بودن منطقه جهت سرمایه‌گذاری و تثبیت موقعیت قطبی منطقه» است.
کلیدواژه‌ها
ارزیابی استراتژیک
بازاریابی
محصولات گلخانه ای
جیرفت
مدل QSPM

عنوان مقاله English

effective greenhouse marketing strategies in Jiroft rural areas County with emphasis on SWOT and QSPM

نویسندگان English

Ahmad Roumiani 1
Seyyed Reza Hosseini Kohnouj 1
Mohammad Kharaj 2
1 Ph.D., Geography and Rural Planning, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran
2 Master of Geography and Rural Planning, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran
چکیده English

Agriculture is one of the most important economic sectors of the countries of the world and its role in economic, political and international development and stability is undeniable. Agricultural development is considered the most important priority in the national development programs of developing countries and is one of the most important and influential sectors in Iran's economy, which plays an important role in the political and economic independence of the country. In the country of Iran, the agricultural sector has an important position in the history of this country due to the comprehensive impact it has had in the field of solving economic-social challenges (providing independence and food security, creating employment, sustainable development and preserving the environment). It reveals the necessity of making new investments in this sector (Abdolahi, 1385: 169). . Therefore, paying attention to greenhouse production in terms of vegetables and summer herbs has become one of the most productive sectors in the marketing of agricultural products. Based on this, the present research aims to investigate the factors and limitations of the development of greenhouse crops in the rural areas of Jiroft city. For this purpose, the statistics of this research are 5 rural areas of Jiroft city, which in recent years have attracted a lot of attention from farmers and experts in this field due to the various greenhouse activities and having the necessary conditions for greenhouse export. . This research was of a descriptive-analytical type and the required data was collected by the survey method (questionnaire) and its distribution among 30 experts in the field of agriculture. In order to know the weaknesses, strengths, opportunities and threats of greenhouse products marketing, SWOT strategic model was used and then with the help of QSPM matrix, the most important planning strategies and strategic management of marketing in the villages of the region were identified and prioritized. The results of the internal and external matrix showed that the areas of Jiroft city are in an aggressive position, which means having the maximum capability and ability to realize the desired vision. According to the results obtained from the quantitative evaluation matrix, the perspective considered for the marketing potential of greenhouse products of this region was included in 4 cases to realize the competitive position, the first priority with "the readiness of the region to invest and stabilize" It is the polar position of the region.

کلیدواژه‌ها English

Strategic Assessment
Marketing
Greenhouse Products
Jiroft
QSPM Model
بلالی، حمید، خلیلیان، صادق(1382)، تاثیر رمایه گذاری بر اشتغالزایی و تقاضای نیروی کار در بخش کشاورزی ایران، اقتصاد کشاورزی و توسعه، دوره 11، شماره 42-41، صص 117-118؛
پاپ زن، عبدالحمید، شهپر، گراوندی(1393)، شرکت های بازاریابی روستایی؛ راهبردی جهت کارآفرینی وتوسعه نظامهای بهرهبرداری کشاورزی، نظریه کارآفرینی کشاورزی، جلد اول، شماره‏ی 2، صص 104-91.
رضوانی، محمدرضا، صادقلو، طاهره، فرجی سبکبار، حسنعلی، رکن الدین افتخاری، عبدالرضا(1392)، تحلیل وتبیین عوامل موثردرشبکه فضایی بازاریابی شیر درنواحی روستایی(مطالعه‏ی موردی: روستاهای شهرستان خدابنده – استان زنجان)، فصلنامه‏ی اقتصاد فضا و توسعه روستایی، سال 2، شماره‏ی1، پیاپی 3، صص 28-1.
سرحدی، جواد، مهری، شریف(1399)، ضرورت مدیریت خاص در خاک های منطقه جیرفت و کهنوج، انتشارات سنا. جدول اول.صداقتی، محمود(1371). سیستمهای کشاورزی پایدار و نقش آن در حفاظت و بهره برداری از منابع طبیعی، مجموعه مقالات ششمین سمینار ترویج کشاورزی ایران، وزارت کشاورزی؛
عبداللهی، مهدی(1385)، سرمایه­گذاری و چالشهای بازار مالی در بخش کشاورزی، فصلنامه روند، شماره 49، صص 199-169؛
فیروزآبادی،سیداحمد، حسینی، سیدرسول(1390)، بررسی موانع ومشکلات تعاونی‏های روستاییدر بازاریابی محصولات کشاورزی (موردمطالعه: شرکت تعاونی روستایی روستای کوشک هزاربیضا، فصلنامه‏ی توسعه روستایی، دوره‏ی 3، شماره‏ی 1، صص 131- 148؛
گزارش جهاد کشاورزی(1400)، سیاست گذاری اقتصاد و توسعه کشاورزی و روستایی، موسسه پژوهش برنامه ریزی، اقتصاد کشاورزی و توسعه روستایی،  شماره 41، صص1-5.
Thackerayw, R & brown, M. (2010), Creating successful price and placement sttategies for social marketing, health promotpract, 11. 166-168
Kotler P. (2006), "Marketing Management", Pearson Education, Eleventh Edition, 11ed. Boston: Pearson Education Publishing Company.
Menon, A. and Menon Anil (1997), "Enviropreneurial Marketing Strategy: The Emergence of Corporate Environmentalism as Market Strategy", Journal of Marketing, 61, 51-67.
Cook J. (1983), "Marketing Strategy and Differential Advantage", Journal of Marketing, 47, 68-75.
Ghemawat P. (2002), "Competition and Business Strategy in Historical Perspective", The Business History Review, 76, (1), 37-74.
Slater, F. and Olson, Eric M. (2001), "Marketing's Contribution to the Implementation of Business Strategy: An Empirical Analysis," Strategic Management Journal, 22, (11), 1055-1067.
Spohn, D., Pleitner, H. J., & Schmid, B. (2004). Evaluating Market Attractiveness: A New Venture Perspective (Doctoral dissertation, Verlag nichtermittelbar).
Patil, D. D., & Bach, C. (2017). Marketing-Mix for Strategy Building. Marketing, Journal of Multidisciplinary Engineering Science and Technology (JMEST), 4 (4). 7146-7149.
Huang, J. Y., & Tsai, P. C. (2017). Application of Kano's model and TRIZ on internet marketing for agricultural products in Taiwan. International Journal of Business Performance Management, 18(2), 125-157.
Yankson, P. W., Owusu, A. B., & Frimpong, S. (2016). Challenges and Strategies for Improving the Agricultural Marketing Environment in Developing Countries: Evidence from Ghana. Journal of agricultural & food information, 17(1), 49-61
Raju, K V and Naik, G and Ramseshan, R and Pandey, T and Joshi, P (2016) Transforming Agricultural Marketing in India: Linking Farmers to a National Gateway and E-Markets Current Scenario and a Way Forward, Research Report IDC-5. Technical Report. ICRISAT, Patancheru.
Olwande, J., Smale, M., Mathenge, M. K., Place, F., &Mithöfer, D. (2015). Agricultural marketing by smallholders in Kenya: A comparison of maize, kale and dairy. Food Policy, 52, 22-32
Clare, O, F, (2001). Informaion Flows in Rural and Urban Communcation: Access Processes and People, International and Rural Development Department(IRDD), University of Reading. uk.2001.
Vadivelu, A., and Kiran, B.R. (2013). Problems and Prospects of Agricultural Marketing in India: An Overview, International Journal of Agricultural and Food Science, 3 (3): 108-118.
Herforth, A. Jones, A. and PinstrupAndersen, P. (2012), Prioritizing Nutritionin Agriculture and Rural Development: Guiding Principles for OperationalInvestments, The International Bank forReconstruction and Development / TheSynthetic Review, Annals of Management Research, 2 (1): 45-59.
Liu, X., Liu, Z., Zhong, H., Jian, Y., & Shi, L. (2021). Multi-dimension evaluation of rural development degree and its uncertainties: A comparison analysis based on three different weighting assignment methods. Ecological Indicators, 130, 108096.
Gokmenoglu, K. K., Taspinar, N., &Kaakeh, M. (2019). Agriculture-induced environmental Kuznets curve: the case of China. Environmental Science and Pollution Research, 26(36), 37137-37151.
Zafeiriou, E., & Azam, M. (2017). CO2 emissions and economic performance in EU agriculture: Some evidence from Mediterranean countries. Ecological Indicators, 81, 104-11.
Arisoy, H. (2020). Impact of agricultural supports on competitiveness of agricultural products. Agricultural Economics, 66(6), 286-295.
Usman, M. (2016). Contribution of agriculture sector in the GDP growth rate of Pakistan. Journal of Global Economics, 4(2), 1-3.
von Cramon-Taubadel, S., & Goodwin, B. K. (2021). Price transmission in agricultural markets. Annual Review of Resource Economics, 13, 65-84.
Signorelli, S., Haile, B., &Kotu, B. (2017). Exploring the agriculture-nutrition linkage in northern Ghana (Issue 01697). IFPRI. http://ebrary.ifpri.org/cdm/singleitem/collection/p15738coll2/id/132235
Adam, R.I., Osano, P., Birika, J., Ndede Amadi, A.A., Bwisa, H., 2017. The situation of women in the agribusiness sector in Africa. Development in Practice 27 (6),  892–898.
Benjamin, J.A., Meyers, L., 2016. USAID/Kenya and East Africa Gender Analysis for Regional Development Cooperation Strategy 2016–2020. Gender Analysis Report.  https://banyanglobal.com/wp-content/uploads/2017/07/usaid-kenya.pdf.
Zia, B., Rafiq, M., Saqib, S. E., & Atiq, M. (2022). Agricultural market competitiveness in the context of climate change: a systematic review. Sustainability, 14(7), 3721.
Kihiu, E. N., &Amuakwa-Mensah, F. (2021). Agricultural market access and dietary diversity in Kenya: Gender considerations towards improved household nutritional outcomes. Food Policy, 100, 102004.
پژوهش‌های جغرافیای اقتصادی
دوره 4، شماره 12
تابستان 1402
تابستان 1402
صفحه 105-120

  • تاریخ دریافت 11 خرداد 1402
  • تاریخ بازنگری 24 مرداد 1402
  • تاریخ پذیرش 30 شهریور 1402