پژوهش‌های جغرافیای اقتصادی

پژوهش‌های جغرافیای اقتصادی

نقش فناوری اطلاعات و ارتباطات در توسعه پایدار سکونتگاه های روستایی (مطالعه موردی: روستاهای دهستان بشیوه پاطاق استان کرمانشاه)

نوع مقاله : علمی-پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد مدیریت توسعه‌‏ی ‏پایدار روستایی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران.
2 دانشجوی کارشناسی ارشدجغرافیا و برنامه‌‏ریزی گردشگری، دانشکده ادبیات و علوم انسانی،دانشگاه زنجان ایران
3 دانش آموخته کارشناسی ارشدجغرافیا وبرنامه‌‏ریزی روستایی، دانشکده‌‏ی جغرافیا، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران.
4 دانشیار جغرافیا وبرنامه‌‏ریزی روستایی، گروه جغرافیا، دانشکده‌‏ی جغرافیا، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران.
چکیده
دریک جامعه اطلاعاتی، دانش و مهارت انسان‏ها سرمایه‌‏های آن جامعه محسوب می‏‌شوند. پیشرفت جوامع بشری درعصرحاضر به علت پیدایش بسترهای مناسب که یکی از مهم‌ترین آن‏ها فناوری ارتباطات و اطلاعات است، به‌ دور از دغدغه مکان جغرافیایی و فواصل آن‌ها با مراکز تمدن، تنها با اتکای به دانش و توانمندی آن‏ها امکان‌‏پذیراست. بهره‌‏گیری از فناوری اطلاعات و ارتباطات می‏‌تواند سبب توانمندسازی و تأثیرگذاری آگاهانه این قشر فراموش‌شده در روند پایداری محیط روستاهای کشور گردد و توجه به آموزش‏‌هایICT روستایی می‏‌تواند از ابعاد مختلف در توسعه پایدار روستایی مؤثر واقع شود. این پژوهش به‌صورت توصیفی- تحلیلی (در بخش توصیفی از آماره‌های میانگین، درصد فراوانی و در بخش استنباطی از مقایسه میانگین و آزمون اسپیرمن استفاده‌شده است) در راستای توسعه پایدار سکونت‏گاه‌‏های روستایی دهستان بشیوه پاطاق انجام‌گرفته است که اطلاعات از روش میدانی (220پرسشنامه) و اسنادی به‌دست‌آمده و نتایج حاکی از آن است که، رابطه معنی‌داری بین فناوری اطلاعات و ارتباطات و توسعه‌‏ی روستایی در سطح خیلی بالایی وجود داشت به‌طوری‌که روستای پاطاق با درجه توسعه‌یافتگی 0/674 در رتبه اول و روستای کوسه‏‌ها با درجه‌‏ی توسعه‌یافتگی 0/289 در رتبه آخر قرار گرفتند. که از دلایل عدم تأثیرگذاری می‌توان به موقعیت بخش موردمطالعه و سطح پایین سواد روستاییان و عدم امکانات کافی برای استفاده عموم از این فناوری شاره کرد. بنابراین، مسئولین اجرایی محدوده‏ی موردمطالعه پیشنهاد می‏گردد اقدام به تأسیس دفتر فناوری اطلاعات و ارتباطات در روستای ذکرشده کنند تا بدین‌وسیله شکاف ایجادشده در توسعه‌یافتگی روستای مذکور نسبت به روستاهای دیگر برطرف شود.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

The Role of Information and Communication Technology in the Sustainable Development of Rural Settlements Case Study:

نویسندگان English

Nabi Moosazadeh 1
Zahra Khoshnavaz 2
Parsa Pashaei 3
Mofid Shateri 4
1 Master student of Sustainable Rural Development Management, Faculty of Literature and Humanities, Razi University, Kermanshah, Iran.
2 Master student of Geography and Tourism Planning, Faculty of Literature and Humanities, University of Zanjan, Iran.
3 Graduate of Master of Geography and Rural Planning, Faculty of Geography, University of Birjand, Birjand, Iran.
4 Associate Professor of Geography and Rural Planning, Department of Geography, Faculty of Geography, University of Birjand , Birjand, Iran.
چکیده English

In an information society, human knowledge and skills are the assets of that society. The development of human societies in the present age due to the emergence of suitable contexts, one of the most important of which is communication and information technology, away from the concern of geographical location and their distances from the centers of civilization, is possible only by relying on their knowledge and management ability. Is. Utilization of information and communication technology can empower and consciously influence this forgotten group in the process of sustainable environment of rural areas of the country and attention to rural ICT training can be effective in various dimensions in sustainable rural development. This research is descriptive-analytical (in the descriptive part of the statistics, the average frequency, frequency and in the inferential part, the comparison of the mean and Spearman test is used) for the sustainable development of rural settlements in Bishiveh Patagh rural area. (220 questionnaires) and documents were obtained and the results indicate that there was a significant relationship between information and communication technology and rural development at a very high level so that Patagh village with a degree of development of 0.674 in the first place and The village of sharks was ranked last with a degree of development of 0.289. The reasons for the lack of impact can be attributed to the situation of the study area and the low level of literacy of the villagers and the lack of sufficient facilities for public use of this technology. Therefore, it is suggested that the executive officials of the study area establish an information and communication technology office in the mentioned village in order to close the gap created in the development of the said village compared to other villages. Therefore, the executive officials of the study area suggest Establish an information and communication technology office in the mentioned village in order to close the gap created in the development of the mentioned village compared to other villages.

کلیدواژه‌ها English

Information society
village management
empowerment
sustainable development
Bashih Patagh village
استعلاجی، علیرضا (1381)، بررسی و تحلیل رویکرد ها و راهبرد های توسعه‏ی روستایی – ناحیه ای، نشریه جهاد، سال بیست و دوم، شماره‏ی 250، صص252-251.
تافلر، آلوین (1366)، موج سوم، ترجمه‏ی شهین دخت خوارزمی، تهران، نشر نو.
تن، سهیلا؛ مقامی، رضا و صبوری، محمد صادق (1390)، نقش ICT در حفاظت از منابع طبیعی با نگاهی به توسعه پایدار، اولین همایش ملی راهبردهای دستیابی به کشاورزی پایدار، خوزستان.
ثبوتی، هومن و الهامی، حشمت الله و عابدی، بتول(1391)، عوامل مؤثر مدیریتی بر گسترش ICT در روستاهای دهستان دابوی شمالی،همایش ملی توسعه روستایی،رشت، صص 1-9
جلالی، علی اکبر؛ عباسی، محمدعلی و عباسی، زهرا (1382)، روستای شاهکوه یک نمونه اجرایی موفق از جامعه اطّلاعاتی، همایش کاربردی فناوری اطّلاعات و ارتباطات در روستا، پژوهشکده الکترونیک، دانشگاه علم و صنعت ایران، 5 و 6 اسفند.
جمعه‏پور، محمود (1384)، مقدمه‏ای بربرنامه‏ریزی توسعه‏ی روستایی، دیدگاه ها و روش‏ها، تهران، انتشارات سمت.
دارنلی، جیمز وفدر، جان (1384)، جهان شبکه‏ای: درآمدی برنظریه وعملدرباب جامعه اطلاعاتی، ترجمه نسرین امین دهقان ومهدی محامی، تهران :چاپار.
دهقان، علیرضا؛ خرمایی، فرهاد، غنیمت، الناز،و طباطبایی، سیدمسعود(1398)، نقش فناوری اطّلاعات و ارتباطات در توسعه اکوتوریسم پایدار روستایی جزیره قشم، فصلنامه توسعه پایدار محیط جغرافیایی، سال اول، شماره دوم، تابستان 1398، صص 52-33
رضوانی، محمدرضا (1388)، مقدمه‏ای بربرنامه‏ریزی توسعه‏ی روستایی در ایران، تهران، انتشارات قومس.
رکن الدین افتخاری،عبدالرضا(1382)، جایگاه توسعه درفرایند توسعه‏ی ملی، تهران، انتشارات موسسه توسعه روستایی ایران.
سرایی، محمدحسین؛ زارعی فرشاد، عبدالحمید (1390)، بررسی پایداری منابع بوم شناختی با استفاده از شاخص جا پای بوم شناسی: مورد ایران، مجله‏ی جغرافیا و برنامه ریزی محیطی، سال 22، شماره پیایی41، شماره1، بهار1390، صص 97-106
سرمدی، محمدرضا، ومعصومی‏فرد، مرجان(1394)، مطالعه‏ی نقش آموزش مبتنی برفناوری اطلاعات وارتباطات در کاهش چالشهای زیست محیطی (با تاکیدبر محیط زیست شهری). آموزش محیط‏زیست و توسعه پایدار، دوره‏ی4، شماره‏ی2، زمستان1394، صص 38-50
صرامی، حسین و بهاری، عیسی (1389)، نقش ICT در توسعه‏ی روستایی، فصلنلمه‏ی تخصّصی علوم اجتماعی دانشگاه آزاد اسلامی واحد شوشتر، سال چهارم، شماره‏ی 9، صص 129-154.
صیدایی، سیداسکندر، هدایتی مقدم، زهرا (1391)، ارزیابی نقش دفاتر ict روستایی در ارائه‏ی خدمات به نواحی روستایی استان اصفهان: مطالعه موردی روستاهای سین، مدیسه، مهرگان و کبوترآباد، مجله‏ی جغرافیا و برنامه ریزی محیطی، سال33، پیاپی45، شماره1‏ی، بهار1391، صص 129-146
فتحی، سروش و معصومه، مطلق (1389)، رویکرد نظری بر توسعه‏ی پایدار روستایی مبتنی بر فن آوری اطلاعات و ارتباطات، فصلنامه‏ی علمی پژوهشی جغرافیای انسانی، سال دوم، شماره‏ی 2، صفحه 51.
قائمی، پونه، شبیری، سیدمحمد، لاریجانی، مریم، و کرک، بهروز (1395)، ارزیابی روش های آموزش محیط زیست بر اساس مدل AHP، آموزش محیط زیست و توسعه‏ی پایدار، دوره‏ی 4، شماره3‏ی، بهار 1395، صص 33-44
کاستلز،مانوئل (1380)، عصراطلاعات، ظهورجامعه‏ی شبکه‏ی ای،ترجمه‏ی احمدعلی‏قلیان، احمدخاک‏باز، تهران، طرح نو.
مرادی، ماریا و توفیقیان اصل، سیدامیر (1392)، نقش فناوری اطّلاعات در توسعه‏ی گردشگری روستایی، همایش ملی توسعه‏ی صنعت گردشگری با تاکید بر پارک های ملی و تالاب ها با محوریت استان گلستان، صص1-7
نصیری، حسین (1379)، توسعه‏ی پایدارچشم‏انداز جهان سوم، تهران، فرهنگ واندیشه.
نوری، مرضیه (1382)، فناوری اطّلاعات و ارتباطات و فقر روستایی، همایش کاربردی فناوری اطّلاعات و ارتباطات در روستا، پژوهشکده‏ی الکترونیک، دانشگاه علم و صنعت ایران، 5 و 6 اسفند.
Bahat, S. (2003). Rural industrialization through small enterprises, presented at WASME 14thinternational conference, September.
Goodland, R. (2006). Sustainable Development Source book for the World Bank Group’s Extractive Industries Review: Examining the Social and Environmental Impacts of Oil, Gas and Mining, Washington DC.
Qu, Y., M. Li, I. Qin. (2015). Environmental practice and its effect on the sustainable development of eco-industrial parks in China. international journal of sustainable development and planning, 10 (5),685-700.
UNDP. (2004). ICT and human development: Towards building a composite index for Asia.
دوره 2، شماره 5
پاییز 1400
پاییز 1400
صفحه 65-82

  • تاریخ دریافت 06 مهر 1400
  • تاریخ بازنگری 15 آذر 1400
  • تاریخ پذیرش 15 آذر 1400