پژوهش‌های جغرافیای اقتصادی

پژوهش‌های جغرافیای اقتصادی

سنجش پیشران‌های رونق اقتصادی در بین شهرستان‌های استان‌های مرزی ایران

نوع مقاله : علمی-پژوهشی

نویسندگان
1 استادیار علوم اقتصاد،گروه علوم اقتصادی، دانشکده علوم و فنون، دانشگاه بین‌المللی اهل‌بیت (ع)، تهران، ایران.
2 دانشجوی کارشناسی ارشد علوم اقتصادی، دانشکده علوم و فنون، دانشگاه بین‌المللی اهل‌بیت (ع)، تهران، ایران.
چکیده
یکی از عوامل مهم در رشد و توسعه اقتصادی کشور، شناسایی ظرفیت توسعه شهرستان‌های مرزی کشور است به‌طوری‌که توسعه این شهرستان‌ها نه‌تنها توسعه اقتصادی کشور بلکه امنیت ملی کشور را نیز تحت تأثیر خود قرار می‌دهد. شناخت دقیق از پیشران‌های ایجاد ارزش‌افزوده این شهرستان‌ها باعث رشد اقتصادی این شهرستان گردیده و رشد آن‌ها باعث توسعه اقتصادی کشور می‌گردد.
هدف تحقیق حاضر بررسی سنجش پیشران‌های رونق اقتصادی در بین شهرستان‌های استان‌های مرزی ایران (16 استان و 262 شهرستان ) است. این تحقیق از نظر هدف کاربردی و از نظر شیوه گردآوری داده‌ها به‌صورت کتابخانه‌ای و اسنادی و داده‌های آن از طریق پرسشنامه و سایت مرکز آمار ایران به دست آمده است. ابتدا با توزیع پرسشنامه بین خبرگان و کارشناسان اقتصادی اهمیت ارزش‌افزوده چهار بخش عمده اقتصادی (کشاورزی، صنعت، معدن و خدمات) با استفاده از روش تحلیل سلسله مراتبی مشخص شده است نتایج نشان می‌دهد، بخش خدمات با کسب 0/352در رتبه اول، صنعت با کسب ضریب 0/295 رتبه دوم، بخش معدن با کسب ضریب 0/206 رتبه سوم و بخش کشاورزی با کسب ضریب 0/147 در رتبه چهارم از نظر اهمیت ایجاد رشد ارزش افزوده قرارگرفته است سپس بر اساس روش مراحل هفتگانه تاپسیس شهرستان‌های پیشرو در رونق اقتصادی شناسایی شده اند نتایج نشان می‌دهد شهرستان عسلویه با گرفتن ضریب 0/476816849 در رتبه اول، شهرستان اهواز با گرفتن ضریب 0/3652.3955 در رتبه دوم و شهرستان تبریز با گرفتن ضریب 0/03812436 در رتبه سوم قرار گرفته است و همچنان شهرستان ششتمد با کسب ضریب 0/00000319812در رتبه 260، شهرستان بشاگرد با کسب ضریب 0/00000223613 در رتبه 261 و شهرستان ابوموسی با کسب ضریب 000000373277/0 در رتبه 262 یعنی آخرین رتبه قرارگرفته است. بنابراین سیاست‌گذاران اقتصادی جهت رونق اقتصادی در شهرستان‌های مرزی کشور می‌بایست اعتبارات بودجه‌ای، تسهیلات بانکی و کمک‌های فنی و اعتباری را جهت توسعه بخش خدمات و صنعت در شهرستان‌های پیشرو اختصاص بدهند.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Measuring the drivers of economic prosperity among the cities of Iran's border provinces

نویسندگان English

Mohammad Ghaffary fard 1
Seyed ahmad Mousavi 2
1 Assistant Professor of Economics, Department of Economic Sciences, Faculty of Science and Technology, Ahlul Bayt International University (AS), Tehran, Iran.
2 MSc. Economic Sciences, Faculty of Science and Technology, Ahlul Bayt International University (AS), Tehran, Iran.
چکیده English

One of the important factors in the economic growth and development of the country is to identify the development capacity of the border cities of the country, so that the development of these cities affects not only the economic development of the country but also the national security of the country. A detailed understanding of the drivers of the value-added creation of these cities causes the economic growth of this city, and their growth causes the economic development of the country.
The purpose of this research is to evaluate the drivers of economic prosperity among the cities of the border provinces of Iran (16 provinces and 262 cities). This research has been obtained in terms of practical purpose and in terms of the method of data collection in the form of library and documents and its data through questionnaires and the website of the Statistical Center of Iran. First, by distributing a questionnaire among experts and economic experts, the value-added importance of four major economic sectors (agriculture, industry, mining and services) has been determined using the hierarchical analysis method. The results show that the service sector ranks first with 0.352, the industry with Obtaining a coefficient of 0.295 ranks second, the mining sector ranks third with a coefficient of 0.206, and the agricultural sector ranks fourth with a coefficient of 0.147 in terms of the importance of creating added value growth. Then, according to the seven-step TOPSIS method, the leading cities in prosperity Economic indicators have been identified. The results show that Asalouye city is ranked first with a coefficient of 0.476816849, Ahvaz city is ranked second with a coefficient of 0.3955.3652, and Tabriz city is ranked third with a coefficient of 0.03812436. Obtaining a coefficient of 0.00000319812 is ranked 260, Beshagard city is ranked 261st with a coefficient of 0.00000223613 and Abu Musi city is ranked 262nd with a coefficient of 0.00000373277. Therefore, economic policy makers should allocate budget credits, bank facilities, and technical and credit assistance for the development of service and industry sector in the leading cities for economic prosperity in the border cities of the country.

کلیدواژه‌ها English

economic growth
city
top is
hierarchical analysis
border
آهنگری، عبدالحمید؛ و سعادت مهر، مسعود. (1386). مطالعه تطبیقی سطح توسعه‌یافتگی شهرستان‌های استان لرستان به تفکیک بخش‌های اقتصادی و اجتماعی، مجله دانش و توسعه، شماره 21 ، صص 161-169
اجلالی، پرویز. ) 1373 (. تحلیل منطقه‌ای و سطح‌بندی سکونتگاه‌ها تهران: انتشارات سازمان برنامه ‌و بودجه، ص48.
امینی نژاد، غلامرضا؛ بیک محمدی، حسن؛ و حسینی ابری، سیدحسن. (1387). تحلیل درجه توسعه‌یافتگی دهستان‌های حوزه تأسیسات پارس جنوبی در استان بوشهر، نشریه روستا و توسعه،  دوره 11 ، شماره  3 ، صص 143  -172.
بهرامی جاف، ساجد؛ جان­پرور، محسن؛ شهبازی، محبوبه؛ و مازندرانی، دریا. (1399). سنجش عوامل مؤثر بر پایداری اقتصادی شهرهای مرزی (مطالعه موردی: شهر سردشت(، مجلّه جغرافیا و توسعه فضای شهری، سال هفتم، شمارۀ 2، شمارۀ پیاپی 13، صص 1-21
تودارو، مایکل. (1387). توسعه اقتصادی در جهان سوم، ترجمه غلامعلی فرجادی، چاپ هشتم، انتشارات مؤسسه عالی پژوهش تهران، ص120 .
دایانا، هانت .(1376). نظریه­های اقتصاد توسعه تحلیلی از الگوهای رقیب، ترجمه غلامرضا آزاد برمکی، چاپ اول، نشرنی، تهران، صص 180.
رکن‌الدین افتخاری، عبدالرضا؛ پاپلی یزدی، محمدحسین؛ و عبدی، عرفان. (1387). ارزیابی اثرات اقتصادی بازارچه‌های مرزی در بازتاب‌های توسعه مناطق مرزی؛ مطالعه موردی: بازارچه مرزی شیخ صالح شهرستان ثلاث باباجانی، استان کرمانشاه «فصلنامه ژئوپلیتیک، شماره 2، صص 82 - 109.
طالشی، مصطفی؛ وگلچینی، سحر. (1397). آمایش بازارچه‌های مرزی غرب ایران الگوی اقتصادی_کالبدی در پایداری شهرهای کوچک( نمونه موردی: بازارچه مرزی سیرانبند بانه). دوره 10، شماره 3، صص 382-394.
غفاری فرد، محمد؛ و رضایی، اسلام­الدین. (1398). سنجش ظرفیت ایجاد رونق اقتصادی در مناطق 9 گانه آمایش سرزمین ایران، نشریه بررسی­های آمار رسمی ایران شماره 1، پیاپی 94 صص 307-283.
قره‌باغیان، مرتضی .) 1375 (. اقتصاد رشد و توسعه، تهران: نشر نی. صفحه ۳۰ ۲.
کاتوزیان، محمدعلی .( 1358). ثروت ملل، تهران، شرکت سهامی کتاب‌های جیبی، انتشارات امیرکبیر، شماره 28، ص 95.
محمدی بارزیلی، خدیجه؛ و پیشگر، حسین. (1397). مبادلات بازرگانی در بازارچه‌های مرزی و نقش آن در توسعه شهری (مطالعه موردی بازارچه مرزی بیله سوار) رویکردهای پژوهشی در نوین مدیریت و حسابداری، دوره 2، شماره 8، صص 50-39
مولایی، محمد. (1387). بررسی و مقایسه درجه توسعه‌یافتگی بخش کشاورزی استان‌های ایران طی سال‌های 1373 و 1383 اقتصاد کشاورزی و توسعه،، دوره 16، شماره 63، صص 71-88.
مولایی، محمد .( 1386). مقایسه درجه توسعه‌یافتگی بخش خدمات و رفاه اجتماعی استان‌های ایران طی سال‌های 1373 و 1383، فصلنامه پژوهشی رفاه اجتماعی، دوره 6، شماره 24، صص 241-258
Che nery, H. Robinson, S. & Syrquin, M. (1986): Industrialization and Growth. A Comparative Study. New York: Oxford University Press. pp. 150.
Esteva, G.)) 2007): Edited by W.Sachs, “ The Development Dictionary, London, pp,12.
K.A.S. Murshid and Tout Sokphally (2005): The Cross Border Economy of Cambodia: An Exploratory Study. Working Paper No. 25.
Krogman. P. , hanson, G: )1993:( mexico-u.s. free trade and thelocation of producton, in: the mexico-us free trade, peterm. Garber (ed.)
Linden, M. & Mahmood, T. (2007): "Long run relationships between sector shares and economic
growth: A panel data analysis of Schengen region", Keskustelualoitteita no.50, pp36.
Nibouhr, Annekatvin; silviastiller )2002(: Integration Effects in Border Regions – A Survey of Economic Theory and Empirical Studies, Hamburgisches Welt-Wirtschafts- Archiv (HWWA), Hamburg Institute of International Economics Offentlichkeitsarbeit.
 Zargani, s, H, Azami, & Alamdar, E.) 2007): "Analiysis of the Rol of Mahirud Border Markets in the Physical Spatial Development of the Border Region with an Emphasis on Immigration and Decrease in Deprivation".Journal of Geography and Regional Development (Peer- reviewed Journal) Vol 12, No. 23, pp 192.
دوره 3، شماره 10
زمستان 1401
زمستان 1401
صفحه 71-83

  • تاریخ دریافت 06 بهمن 1401
  • تاریخ بازنگری 16 اسفند 1401
  • تاریخ پذیرش 19 اسفند 1401