Economic Geography Research

Economic Geography Research

Identifying the most important strategy for the development of nomadic tourism (case study: Fars province)

Document Type : Research Article

Authors
Ali Shamsoddini 1
Davood Jamini 2
1 Associate Professor, Department of Architecture and Urban Planning, Faculty of Art and Architecture, Shiraz Branch, Islamic Azad University, Shiraz, Iran.
2 Assistant Professor, Department of Geomorphology, Faculty of Natural Resources, University of Kurdistan, Sanandaj, Iran.
10.30470/jegr.2024.2037659.1207
Abstract
Due to the changes and developments of recent years, the nomadic society of Iran has faced relatively serious challenges in various fields, so that in some regions of the country, the nomadic population is drastically decreasing. In order to reduce the increasing problems of nomadic society, tourism is mentioned as a new strategy in order to achieve sustainable development. Therefore, the main goal of the current research is to identify the optimal strategy for the development of nomadic tourism, which was conducted as a case study in Fars province (which has the largest nomadic population in Iran). The method governing this study is the descriptive-analytical approach, and the main tool for data collection is a researcher-made questionnaire that was completed by 15 experts. SWOT model has been used to analyze the data. The results of the research showed that the final weight of identified strengths, weaknesses, opportunities and threats was 3.052, 3.049, 3.252 and 0.344, respectively and in total, the external factors affecting the development of nomadic tourism prevail over the internal factors. The results of the identification of the optimal strategy for the development of nomadic tourism in Fars province showed that the offensive strategy (SO) has been identified as the most appropriate strategy and for the development of nomadic tourism, the main emphasis should be focused on internal strengths and external opportunities. 

Highlights

آفتاب، احمد؛ مفرح بناب، مجتبی، مجنونی توتاخانه، علی؛ و رفیعی اسکویی، امین. (1395). واکاوی ظرفیت‌‌های اجتماعی عشایری استان آذربایجان غربی در ایجاد امنیت مرزها. نشریه دانش انتظامی آذربایجان غربی. 9(33)، صص 102-82.

انصاری، وحید؛ حیدری، قدرت‌‌اله؛ مجاوریان، سیدمجتبی؛ و رستگار، شفق. (1398). اثر توسعه گردشگری عشایری بر شاخص‌‌های معیشت پایدار مرتعداران (مطالعه موردی: مناطق عشایری لار، البرز مرکزی). نشریه مرتع، 13(2)، صص 305-294.

بسته‌نگار، مهرنوش؛ و آذربد، آناهیتا. (1403). شناسایی و اولویت‌بندی جاذبه‌های گردشگری خلاق در زندگی عشایر از منظر میهمان - میزبان (مطالعۀ موردی: ایل بختیاری استان خوزستان). گردشگری و اوقات فراغت، 9(17)، صص 44-21.

جمینی، داود؛ و دهقانی، امین. (1402). شناسایی ظرفیت‌های اقتصادی و اجتماعی جامعه عشایری غرب ایران (مطالعه موردی: شهرستان روانسر). مطالعات جغرافیایی مناطق کوهستانی، 4(3)، صص 20-1.

حجی‌‌پور، محمد. (1400). شکاف فضایی بنیان‌‌های اقتصاد عشایری در استان خراسان جنوبی. مطالعات برنامه‌‌ریزی قلمرو کوچ‌‌نشینان، 1(2)، صص 110-93.

خالقی، عقیل. (1400). شناسایی پیشران‌های کلیدی توسعه گردشگری عشایری (مطالعه موردی: جشنواره منطقه عشایری قره‌قیه آذربایجان شرقی). مطالعات برنامه ریزی قلمرو کوچ نشینان، 1(2)، صص 137-154.

راشدنسب، خداعفو؛ و احمدوند، مصطفی. (1397). تبیین راهبردهای بهبود معیشت عشایر در شهرستان گچساران. راهبردهای توسعه روستایی، 5(1)، صص 67-85.

رضایی، پژمان. (1397). مکان‌‌یابی سایت‌‌های گردشگری عشایری (مطالعه موردی: استان چهارمحال و بختیاری). مطالعات برنامه‌‌ریزی سکونتگاه‌های انسانی، 13(45)، صص 969-951.

رضایی، پژمان. (1398). ارزیابی مکان‌‌یابی کانون‌‌های اسکان عشایر با استفاده از مدل تاپسیس: مطالعه موردی استان چهارمحال و بختیاری. روستا و توسعه، 22(87)، صص 28-1.

زارعی، قاسم؛ حاضری، هاتف؛ و علی‌‌نژاد سلیم، لیدا. (1397). تأثیر ظرفیت پذیرش اجتماعی گردشگری عشایری در توسعه پایدار (ایل قشقایی تیره هیبت‌‌لو). مجله مطالعات توسعه اجتماعی ایران، 11(1)، صص 31-21.

شکور، علی؛ شمس الدینی، علی؛ حیدری، اعظم؛ و واحدپور، غلامعباس. (1395). ضرورت توسعه پایدار در مناطق عشایری استان فارس. نگرش‌‌های نو در جغرافیای انسانی، 8(3)، صص 214-203.

شهدادی، علی؛ قنبری، یوسف؛ سلمانی‌‌زاده، الهام؛ و آذره، علی. (1398). امکان‌‌سنجی و مکان‌‌یابی مناطق مستعد احداث اکوکمپ‌‌های عشایری (مطالعه موردی: دهستان وردشت شهرستان سمیرم). جغرافیا (برنامه‌‌ریزی منطقه‌‌ای)، 9(3)، صص 306-293.

صفری علی اکبری، مسعود. (1400). بررسی وضعیت و نقش جامعه عشایری در توسعه پایدار مرزهای کشور (مورد مطالعه عشایر غرب ایران). فصلنامه برنامه‌‌ریزی منطقه‌‌ای، 11(41)، صص 82 – 67.

صیدائی، سیداسکندر. (1388). چشم‌‌انداز جامعة عشایری ایران در افق 20 ساله آتی. نشریه تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی، 9(12)، صص 166-147.

صیدایی، سید اسکندر؛ قنبری، یوسف؛ جمینی، داود؛ و بسحاق، محمدرضا. (1392). سنجش پایداری کشاورزی در مناطق روستایی (مطالعه‎ی موردی: مناطق روستایی بخش مرکزی شهرستان روانسر). جغرافیا و پایداری محیط، 3(1): 106-87.

ضیائی، محمود؛ فقیهی، ابوالحسن؛ طهماسبی، اصغر؛ و نعمتی، ولی. (1400). طراحی الگوی مدیریت توسعه گردشگری عشایری با استفاده از رویکرد مدل‌‌سازی ساختاری ـ تفسیری. پژوهش‌‌های مدیریت عمومی، 14(53)، صص 27-5.

غزالی، سمانه؛ و زیبایی، منصور. (1400). بررسی پایداری اقتصادی و زیست‌محیطی معیشت عشایر استان فارس با استفاده از منطق فازی. اقتصاد کشاورزی، 15(2)، صص 111-89.

قنبری، سیروس؛ رضایی، سمیه؛ و منصوری دانشور، محمدرضا. (1393). بررسی عوامل مؤثر بر توسعه گردشگری عشایری با استفاده از تکنیک SWOT (مطالعه موردی: ایل بختیاری). نشریه فضای گردشگری، 10 (3)، صص 120-105.

قنبری، یوسف؛ جمینی، داود؛ و جمشیدی، علیرضا. (1394). کاربرد عملی مدل‌‌ها و تکنیک‌‌ها در برنامه‌‌ریزی روستایی، انتشارات نگارخانه، اصفهان.

کریمیان، وحید؛ صفایی، مژده؛ و متین خواه، سید حمید. (1393). استفاده از دانش بومی عشایر راهکاری مناسب جهت مدیریت بهینه اکوسیستم‌های طبیعی. نشریه پژوهش‌‌های علوم و فناوری چوب و جنگل، 21(4)، صص 114-95.

محمدی، مهدی؛ زینب، سپیدنامه؛ و عباداله عموقین، جعفر. (1396). نیازهای اطلاعاتی بهداشت و سلامت زنان عشایر کوچ نشین: انگیزه‌‌ها، منابع، مشکلات و چالش‌‌ها. مدیریت اطلاعات سلامت، 14(1)، صص 30-26.

مرکز آمار ایران. (1400). نتایج ثبت پایه جمعیت عشایر کوچنده کشور – 1400 (در سطح شهرستان). سازمان برنامه و بودجه کشور، تهران.

میرواحدی، سیدسعید؛ و اسفندیاری بیات، الهام. (1395). بررسی پتانسیل کارآفرینی گردشگری فرهنگی در جامعة عشایر قشقایی ایران. گردشگری و توسعه، 5 (9)، صص 78-62.

نعمتی، ولی؛ ضیائی، محمود؛ فقیهی، ابوالحسن؛ و طهماسبی، اصغر. (1400). تحلیل کیفی عوامل مؤثر بر پایداری معیشتی و توسعه‌‌ی گردشگری در مناطق عشایری (مورد مطالعه: عشایر شاهسون). برنامه‌‌ریزی و توسعه گردشگری، 10(39)، صص 29-7.

ییلاق چغاخور، حمید؛ و محمودی، محمد مهدی. (1391). راهبردهای توسعه جامعه عشایری استان خوزستان. تحقیقات اقتصاد و توسعه کشاورزی ایران، 43(4)، صص 637-646.

Arslan, O., & Er, I. D. (2008). SWOT analysis for safer carriage of bulk liquid chemicals in tankers. Journal of Hazardous Materials, 154(1-3), 901-913.

Drees, L., Liehr, S., Batbuyan, B., Marg, O., & Mehring, M. (2022). In search of a nomadic pastoralism for the 21st century. A transdisciplinary development of future scenarios to foster a social-ecological transformation in Mongolia, Innovation: The European Journal of Social Science Research, 35(3), 481-505,

Lee, K. L., Huang, W. C., & Teng, J. Y. (2009). Locating the competitive relation of global logistics hub using quantitative SWOT analytical method. Quality & Quantity, 43, 87-107.

Nemati, V., Makian, S., Hanifezadeh, F., & Qezelbash, A. H. (2023). Decisive determinants shaping nomadic tourism future development: The case of Shahsavan tribes in Iran. Journal of Global Hospitality and Tourism, 2(2), 156-176.

Pakrah, M., Poorhashemi, S.A., & Parvin, M.R. (2020). Investigation and determination of the best strategy for sustainable development of nomadic areas of Iran based on the rights of local societies, EurAsian Journal of BioSciences, Eurasia J Biosci, 14, 955-966.

Sanjmyatav, G., Sumdangdej, K., & Khamkhong, S. (2012). Development and management model for cultural tourism in Mongolia based on the model in Thailand. European Journal of Social Sciences, 35(1), 32-38.

Yüksel, İ., & Dagdeviren, M. (2007). Using the analytic network process (ANP) in a SWOT analysis–A case study for a textile firm. Information sciences, 177(16), 3364-3382.

Keywords
Nomadism
tourism
nomadic tourism
strategic planning
آفتاب، احمد؛ مفرح بناب، مجتبی، مجنونی توتاخانه، علی؛ و رفیعی اسکویی، امین. (1395). واکاوی ظرفیت‌‌های اجتماعی عشایری استان آذربایجان غربی در ایجاد امنیت مرزها. نشریه دانش انتظامی آذربایجان غربی. 9(33)، صص 102-82.
انصاری، وحید؛ حیدری، قدرت‌‌اله؛ مجاوریان، سیدمجتبی؛ و رستگار، شفق. (1398). اثر توسعه گردشگری عشایری بر شاخص‌‌های معیشت پایدار مرتعداران (مطالعه موردی: مناطق عشایری لار، البرز مرکزی). نشریه مرتع، 13(2)، صص 305-294.
بسته‌نگار، مهرنوش؛ و آذربد، آناهیتا. (1403). شناسایی و اولویت‌بندی جاذبه‌های گردشگری خلاق در زندگی عشایر از منظر میهمان - میزبان (مطالعۀ موردی: ایل بختیاری استان خوزستان). گردشگری و اوقات فراغت، 9(17)، صص 44-21.
جمینی، داود؛ و دهقانی، امین. (1402). شناسایی ظرفیت‌های اقتصادی و اجتماعی جامعه عشایری غرب ایران (مطالعه موردی: شهرستان روانسر). مطالعات جغرافیایی مناطق کوهستانی، 4(3)، صص 20-1.
حجی‌‌پور، محمد. (1400). شکاف فضایی بنیان‌‌های اقتصاد عشایری در استان خراسان جنوبی. مطالعات برنامه‌‌ریزی قلمرو کوچ‌‌نشینان، 1(2)، صص 110-93.
خالقی، عقیل. (1400). شناسایی پیشران‌های کلیدی توسعه گردشگری عشایری (مطالعه موردی: جشنواره منطقه عشایری قره‌قیه آذربایجان شرقی). مطالعات برنامه ریزی قلمرو کوچ نشینان، 1(2)، صص 137-154.
راشدنسب، خداعفو؛ و احمدوند، مصطفی. (1397). تبیین راهبردهای بهبود معیشت عشایر در شهرستان گچساران. راهبردهای توسعه روستایی، 5(1)، صص 67-85.
رضایی، پژمان. (1397). مکان‌‌یابی سایت‌‌های گردشگری عشایری (مطالعه موردی: استان چهارمحال و بختیاری). مطالعات برنامه‌‌ریزی سکونتگاه‌های انسانی، 13(45)، صص 969-951.
رضایی، پژمان. (1398). ارزیابی مکان‌‌یابی کانون‌‌های اسکان عشایر با استفاده از مدل تاپسیس: مطالعه موردی استان چهارمحال و بختیاری. روستا و توسعه، 22(87)، صص 28-1.
زارعی، قاسم؛ حاضری، هاتف؛ و علی‌‌نژاد سلیم، لیدا. (1397). تأثیر ظرفیت پذیرش اجتماعی گردشگری عشایری در توسعه پایدار (ایل قشقایی تیره هیبت‌‌لو). مجله مطالعات توسعه اجتماعی ایران، 11(1)، صص 31-21.
شکور، علی؛ شمس الدینی، علی؛ حیدری، اعظم؛ و واحدپور، غلامعباس. (1395). ضرورت توسعه پایدار در مناطق عشایری استان فارس. نگرش‌‌های نو در جغرافیای انسانی، 8(3)، صص 214-203.
شهدادی، علی؛ قنبری، یوسف؛ سلمانی‌‌زاده، الهام؛ و آذره، علی. (1398). امکان‌‌سنجی و مکان‌‌یابی مناطق مستعد احداث اکوکمپ‌‌های عشایری (مطالعه موردی: دهستان وردشت شهرستان سمیرم). جغرافیا (برنامه‌‌ریزی منطقه‌‌ای)، 9(3)، صص 306-293.
صفری علی اکبری، مسعود. (1400). بررسی وضعیت و نقش جامعه عشایری در توسعه پایدار مرزهای کشور (مورد مطالعه عشایر غرب ایران). فصلنامه برنامه‌‌ریزی منطقه‌‌ای، 11(41)، صص 82 – 67.
صیدائی، سیداسکندر. (1388). چشم‌‌انداز جامعة عشایری ایران در افق 20 ساله آتی. نشریه تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی، 9(12)، صص 166-147.
صیدایی، سید اسکندر؛ قنبری، یوسف؛ جمینی، داود؛ و بسحاق، محمدرضا. (1392). سنجش پایداری کشاورزی در مناطق روستایی (مطالعه‎ی موردی: مناطق روستایی بخش مرکزی شهرستان روانسر). جغرافیا و پایداری محیط، 3(1): 106-87.
ضیائی، محمود؛ فقیهی، ابوالحسن؛ طهماسبی، اصغر؛ و نعمتی، ولی. (1400). طراحی الگوی مدیریت توسعه گردشگری عشایری با استفاده از رویکرد مدل‌‌سازی ساختاری ـ تفسیری. پژوهش‌‌های مدیریت عمومی، 14(53)، صص 27-5.
غزالی، سمانه؛ و زیبایی، منصور. (1400). بررسی پایداری اقتصادی و زیست‌محیطی معیشت عشایر استان فارس با استفاده از منطق فازی. اقتصاد کشاورزی، 15(2)، صص 111-89.
قنبری، سیروس؛ رضایی، سمیه؛ و منصوری دانشور، محمدرضا. (1393). بررسی عوامل مؤثر بر توسعه گردشگری عشایری با استفاده از تکنیک SWOT (مطالعه موردی: ایل بختیاری). نشریه فضای گردشگری، 10 (3)، صص 120-105.
قنبری، یوسف؛ جمینی، داود؛ و جمشیدی، علیرضا. (1394). کاربرد عملی مدل‌‌ها و تکنیک‌‌ها در برنامه‌‌ریزی روستایی، انتشارات نگارخانه، اصفهان.
کریمیان، وحید؛ صفایی، مژده؛ و متین خواه، سید حمید. (1393). استفاده از دانش بومی عشایر راهکاری مناسب جهت مدیریت بهینه اکوسیستم‌های طبیعی. نشریه پژوهش‌‌های علوم و فناوری چوب و جنگل، 21(4)، صص 114-95.
محمدی، مهدی؛ زینب، سپیدنامه؛ و عباداله عموقین، جعفر. (1396). نیازهای اطلاعاتی بهداشت و سلامت زنان عشایر کوچ نشین: انگیزه‌‌ها، منابع، مشکلات و چالش‌‌ها. مدیریت اطلاعات سلامت، 14(1)، صص 30-26.
مرکز آمار ایران. (1400). نتایج ثبت پایه جمعیت عشایر کوچنده کشور – 1400 (در سطح شهرستان). سازمان برنامه و بودجه کشور، تهران.
میرواحدی، سیدسعید؛ و اسفندیاری بیات، الهام. (1395). بررسی پتانسیل کارآفرینی گردشگری فرهنگی در جامعة عشایر قشقایی ایران. گردشگری و توسعه، 5 (9)، صص 78-62.
نعمتی، ولی؛ ضیائی، محمود؛ فقیهی، ابوالحسن؛ و طهماسبی، اصغر. (1400). تحلیل کیفی عوامل مؤثر بر پایداری معیشتی و توسعه‌‌ی گردشگری در مناطق عشایری (مورد مطالعه: عشایر شاهسون). برنامه‌‌ریزی و توسعه گردشگری، 10(39)، صص 29-7.
ییلاق چغاخور، حمید؛ و محمودی، محمد مهدی. (1391). راهبردهای توسعه جامعه عشایری استان خوزستان. تحقیقات اقتصاد و توسعه کشاورزی ایران، 43(4)، صص 637-646.
Arslan, O., & Er, I. D. (2008). SWOT analysis for safer carriage of bulk liquid chemicals in tankers. Journal of Hazardous Materials, 154(1-3), 901-913.
Drees, L., Liehr, S., Batbuyan, B., Marg, O., & Mehring, M. (2022). In search of a nomadic pastoralism for the 21st century. A transdisciplinary development of future scenarios to foster a social-ecological transformation in Mongolia, Innovation: The European Journal of Social Science Research, 35(3), 481-505,
Lee, K. L., Huang, W. C., & Teng, J. Y. (2009). Locating the competitive relation of global logistics hub using quantitative SWOT analytical method. Quality & Quantity, 43, 87-107.
Nemati, V., Makian, S., Hanifezadeh, F., & Qezelbash, A. H. (2023). Decisive determinants shaping nomadic tourism future development: The case of Shahsavan tribes in Iran. Journal of Global Hospitality and Tourism, 2(2), 156-176.
Pakrah, M., Poorhashemi, S.A., & Parvin, M.R. (2020). Investigation and determination of the best strategy for sustainable development of nomadic areas of Iran based on the rights of local societies, EurAsian Journal of BioSciences, Eurasia J Biosci, 14, 955-966.
Sanjmyatav, G., Sumdangdej, K., & Khamkhong, S. (2012). Development and management model for cultural tourism in Mongolia based on the model in Thailand. European Journal of Social Sciences, 35(1), 32-38.
Yüksel, İ., & Dagdeviren, M. (2007). Using the analytic network process (ANP) in a SWOT analysis–A case study for a textile firm. Information sciences, 177(16), 3364-3382.
Economic Geography Research
Volume 5, Issue 17
Autumn 2024
Pages 13-27

  • Receive Date 05 August 2024
  • Revise Date 19 September 2024
  • Accept Date 03 November 2024