دانشگاه زنجان پژوهش‌های جغرافیای اقتصادی 2821-2266 7 23 2026 03 21 Analyzing the Effects of the Sustainability of Small Tourism Businesses on Sustainable Employment(A Case Study of Tourism-Oriented Villages in Gilan) واکاوی اثرات پایداری کسب و کارهای خرد گردشگری در اشتغال پایدار (مورد مطالعه: روستاهای گردشگرپذیر گیلان) 1 15 735228 10.30470/jegr.2026.2083832.1367 FA احمد نقیلو گروه مدیریت، واحد زنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، زنجان، ایران. 0009-0001-7493-8064 علی شهنواز گروه آمار ـ ریاضی، واحد زنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، زنجان، ایران. 0000-0002-5927-1097 بهمن جوان گروه مدیریت، واحد زنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، زنجان، ایران. 0009-0003-7492-9306 Journal Article 2026 01 27 The expansion of small tourism businesses in the rural areas of Gilan has been proposed as a strategy for generating income and employment in these regions. However, the sustainability of the jobs created remains uncertain due to factors such as dependence on the tourism season, fluctuations in demand, and the environmental impacts of these activities. Accordingly, the present study was conducted with the aim of examining the effects of the sustainability of micro‑tourism businesses on sustainable employment in tourism‑oriented villages of Gilan Province. This applied research employed a quantitative approach, and its statistical population consisted of local residents of tourism‑receptive villages in Gilan. Using convenience sampling, a total of 218 individuals were selected. A set of statistical tests—including one‑sample t‑test, Pearson correlation, regression analysis, and path analysis—was used to analyze the data. The results of the one‑sample t‑test indicated that most sustainability indicators of these businesses were above the average value (3). Among them, the indicators “alignment of the business with workers’ skills” and “prevention of soil pollution” were evaluated slightly below the mean, whereas the indicator “creating employment for family members,” with an average of 3.92, showed the most favorable condition. These findings suggest that the sustainability of micro‑tourism businesses is generally at a relatively desirable level. The results of the Pearson correlation test further revealed that all indicators related to “sustainable employment”—including increased income, reduced sense of poverty, and strengthened employment opportunities for women and youth—had a positive, direct, and highly significant relationship with the variable “sustainability of tourism businesses” at the 0.001 level. Correlation coefficients ranging from 0.501 to 0.567 these variables. exerted the greatest direct influence on the dependent variable. Altogether, these findings clearly demonstrate the central, multidimensional, and reinforcing role of micro‑tourism business sustainability in strengthening sustainable employment within host communities. گسترش کسب‌وکارهای کوچک گردشگری در روستاهای گیلان، به‌ عنوان راهبردی برای ایجاد درآمد و اشتغال در این مناطق مطرح شده است. با این حال، پایداری اشتغال ایجاد شده تحت تأثیر عواملی مانند وابستگی به فصل گردشگری، نوسان تقاضا و اثرات زیست محیطی این فعالیت‌ها، مورد تردید است. از این رو، پژوهش حاضر با هدف بررسی اثرات پایداری کسب‌وکارهای خرد گردشگری بر اشتغال پایدار در روستاهای گردشگرپذیر استان گیلان، به‌صورت یک مطالعه کاربردی و با رویکرد کمّی انجام شد. جامعه آماری در پژوهش حاضر نیز برگرفته از ساکنین محلی روستاهای گردشگرپذیر استان گیلان است، که بر اساس نمونه‌گیری در دسترس تعداد 218 نفر تعیین شدند. برای تحلیل داده‌ها از مجموعه‌ای از آزمون‌های آماری شامل t تک‌نمونه‌ای، همبستگی پیرسون، رگرسیون و تحلیل مسیر استفاده گردید. نتایج آزمون t تک‌نمونه‌ای نشان داد که اغلب شاخص‌های پایداری این کسب‌وکارها بالاتر از حد متوسط (عدد ۳) قرار دارند. در این میان، دو شاخص «تناسب کسب‌وکار با تخصص نیروی کار» و «جلوگیری از آلودگی خاک» اندکی پایین‌تر از میانگین ارزیابی شدند، در حالی که شاخص «ایجاد اشتغال برای اعضای خانواده» با میانگین 92/3 مطلوب‌ترین وضعیت را به خود اختصاص داد. این یافته‌ها بیانگر آن است که پایداری کسب‌وکارهای خرد گردشگری در مجموع در سطحی نسبتاً مطلوب قرار دارد. نتایج آزمون همبستگی پیرسون نیز نشان داد که تمامی در گام نهایی، تحلیل مسیر برای تبیین سازوکار اثرگذاری نتایج این تحلیل نشان داد که پایداری کسب‌وکارهای خرد گردشگری هم به‌صورت مستقیم و هم از طریق متغیرهای میانجی بر «اشتغال پایدار روستایی» اثرگذار است. در این میان، مؤلفه «رشد اقتصادی» با ضریب اثر مستقیم 155/0 و پس از آن «اشتغال‌زایی» با ضریب 144/0 بیشترین تأثیر مستقیم را بر متغیر وابسته اعمال کرده‌اند. مجموعه این یافته‌ها نقش محوری، چندبعدی و تقویت‌کننده پایداری کسب‌وکارهای خرد گردشگری را در تحکیم اشتغال پایدار در جوامع میزبان به‌روشنی نشان می‌دهد.

https://jurs.znu.ac.ir/article_735228_1ff4fec0d72d6ed5f25f2dff3776de49.pdf

دانشگاه زنجان پژوهش‌های جغرافیای اقتصادی 2821-2266 7 23 2026 03 21 Financialization of housing and rethinking of affordable housing planning policies (case study: Tabriz metropolis) مالی شدن مسکن و بازاندیشی در سیاست‌های برنامه‌ریزی مسکن قابل استطاعت (مطالعه موردی: کلان‌شهر تبریز) 16 34 722349 10.30470/jegr.2025.2049080.1259 FA داود نقی‌زاده دانشجوی دکتری گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، پردیس خودگردان دانشگاه تبریز، تبریز، ایران 0009-0000-4768-2457 فریدون بابایی اقدم دانشیار گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکده جغرافیا و برنامه‌ریزی محیطی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران 0009-0003-5770-9205 هادی حکیمی دانشیار گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکده جغرافیا و برنامه‌ریزی محیطی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران 0009-0008-6810-0426 Journal Article 2024 12 28 Financialization of housing is one of the main factors in the excessive increase in housing prices and rents, which has reduced the accessibility of low-income groups to affordable housing in recent years. Therefore, it is necessary to rethink affordable housing planning policies by identifying the factors influencing the implementation of affordable housing plans and policies, emphasizing housing financing. In this regard, the present study was written with this aim in Tabriz metropolis. The research method in the current study is mixed (quantitative-qualitative) with a practical purpose and analytical nature, in order to analyze the information, the ordinary least squares method was used in the Smart-PLS software. The statistical population of the research also includes city managers, academic elites and experts familiar with urban issues, which 200 people have been determined as the sample size using Cohen's formula. The findings of the research show that the greatest impact on the implementation of planning policies and the provision of affordable housing with an emphasis on the financialization of housing related to the components of the supply of government land intelligently to low-income groups, coordination between the policies of the comprehensive housing plan and urban planning plans, accurate and intelligent identification of groups low income, integration and coordination between housing programs, subsidies, and support programs of the Ministry of Welfare, the Ministry of Roads and Urban Development, and appropriate government supervision of housing pricing and rents, and firm action against violators. It is also necessary to prevent the increase in housing prices and rents (financialization of housing) by integrating various urban and economic policies and organizing various actors in the field of housing, and finally to formulate the desired plans and policies to provide affordable housing. مالی شدن مسکن یکی از عوامل اصلی افزایش بی‌رویه‌ی قیمت مسکن و اجاره‌بها محسوب می‌گردد که طی سالیان اخیر موجب کاهش دسترسی‌پذیری گروه‌های کم‌درآمد به مسکن قابل استطاعت شده است. از این‌رو، ضروری است که با شناسایی مؤلفه‌های تأثیرگذار بر تحقق برنامه‌ها و سیاست‌های تأمین مسکن قابل استطاعت با تأکید بر مالی شدن مسکن، به بازاندیشی سیاست‌های برنامه‌ریزی مسکن قابل استطاعت اقدام نمود. بدین منظور، پژوهش حاضر با این هدف در کلان‌شهر تبریز نگارش شده است. روش تحقیق در مطالعه‌ی حاضر آمیخته (کمی-کیفی) با هدف کاربردی و ماهیت تحلیلی است که در راستای تجزیه و تحلیل اطلاعات از روش حداقل مربعات جرئی در نرم‌افزار Smart-PLS استفاده شده است. جامعه‌ی آماری تحقیق نیز شامل مدیران شهری، نخبگان دانشگاهی و کارشناسان آشنا به مسائل شهری است که با استفاده از فرمول کوهن، 200 نفر به‌عنوان حجم نمونه تعیین گردیده است. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که بیشترین اثرگذاری بر تحقق سیاست‌های برنامه‌ریزی و تأمین مسکن قابل استطاعت با تأکید بر مالی شدن مسکن مربوط به مؤلفه‌های عرضه‌ی زمین‌های دولتی به‌طور هوشمند به گروه‌های کم‌درآمد، هماهنگی بین سیاست‌های طرح جامع مسکن و طرح‌های برنامه‌ریزی شهری، شناسایی دقیق و هوشمند گروه‌های کم‌درآمد، تلفیق و هماهنگی بین برنامه‌های مسکن، یارانه‌ها و برنامه‌های حمایتی وزارت رفاه، وزارت راه و شهرسازی و نظارت دولتی مناسب بر قیمت‌گذاری مسکن و اجاره‌بها و برخورد قاطع با متخلفان است. همچنین ضروری است با یکپارچگی سیاست‌های مختلف شهرسازی و اقتصادی و سازماندهی بازیگران مختلف در حوزه‌ی مسکن به جلوگیری از افزایش قیمت مسکن و اجاره‌بها (مالی شدن مسکن) و درنهایت تدوین برنامه‌ها و سیاست‌های مطلوب تأمین مسکن قابل استطاعت اقدام نمود.

https://jurs.znu.ac.ir/article_722349_f668a37880eaada7a30f68e2361c0231.pdf

دانشگاه زنجان پژوهش‌های جغرافیای اقتصادی 2821-2266 7 23 2026 03 21 Investigating factors affecting the quality of life in rurbans annexed to the city with a future research approach (case study: Tabriz metropolis) بررسی عوامل مؤثر بر کیفیت زندگی در روستا-شهرهای الحاق شده به شهر با رویکرد آینده‌پژوهی (مطالعه موردی: کلان‌شهر تبریز) 35 50 718950 10.30470/jegr.2024.2038931.1210 FA مریم سلطانی دانشجوی دکترای جغرافیا و برنامه ریزی شهری، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران 0009-0004-4617-3609 حسن احمدزاده دانشیار گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران. 0000-0001-5178-0164 علی پناهی استادیار گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران. 0000-0002-0286-4326 Journal Article 2024 08 18 In addition to paying attention to the physical goals, urban planning should also respond to the qualitative needs of the city's people, in this regard, the main goal of the current research is to identify the factors affecting the quality of life in the villages-cities annexed to Tabriz metropolis with a future research approach. The method of the present research is based on the practical purpose and on the descriptive-analytical nature. The statistical population of this research is 35 expert experts in the field of urban affairs who were selected using targeted sampling. In order to identify the desired indicators for analysis, the environmental scanning method and Delphi panel were used, and the MicMac software was used to analyze the data. The results obtained from the environmental survey method show that 45 factors have an impact on the quality of life in rural and urban areas annexed to the metropolis of Tabriz, and the analyses carried out using the Mikmac method indicate that out of the total of 45 effective factors, 14 factors including Average household income, housing situation, employment situation, land and housing ownership, improving the quality of facilities and services, residents' literacy level, security, quality of neighborhood relations, sewage network and garbage collection and landfill status, access to public transportation network, access to services Healthcare, the condition of roads and road networks, access to cultural and educational infrastructures have a key effect on the quality of life in rural-urban areas of Tabriz metropolis. برنامه‌ریزی شهری علاوه بر توجه به اهداف کالبدی باید به نیازهای کیفی مردم شهر نیز پاسخ دهد، در این راستا هدف اصلی پژوهش حاضر شناسایی عوامل مؤثر بر کیفیت زندگی در روستا-شهرهای الحاق شده به کلان‌شهر تبریز با رویکرد آینده‌پژوهی می‌باشد. روش پژوهش حاضر بر اساس هدف کاربردی و بر اساس ماهیت توصیفی- تحلیلی می‌باشد. جامعه آماری این پژوهش 35 نفر از کارشناسان خبره در زمینه امور شهری می‌باشد که با استفاده از نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شده‌اند. جهت شناسایی شاخصه‌ای موردنظر جهت تحلیل از روش پویش محیطی و پنل دلفی استفاده شده است و جهت تجزیه‌وتحلیل داده‌ها نیز از نرم‌افزار میک مک بهره گرفته شده است. نتایج حاصل از روش پویش محیطی نشان می‌دهد که 45 عامل بر روی کیفیت زندگی مناطق روستا شهری الحاق شده به کلان‌شهر تبریز تأثیرگذار می‌باشند که تحلیل‌های صورت گرفته شده با استفاده از روش میک مک بیانگر ان است که از مجموع 45 فاکتور مؤثر، 14 عامل از جمله میانگین درآمد خانوارها، وضعیت مسکن، وضعیت اشتغال، مالکیت زمین و مسکن، بهبود کیفیت امکانات و خدمات، سطح سواد ساکنین، امنیت، کیفیت روابط همسایگی، شبکه فاضلاب و وضعیت جمع‌آوری و دفن زباله، میزان دسترسی به شبکه حمل‌ونقل عمومی، دسترسی به خدمات بهداشتی- درمانی، وضعیت جاده‌ها و شبکه معابر، دسترسی به زیرساخت‌های فرهنگی و آموزشی تأثیر کلیدی بر روی کیفیت زندگی در مناطق روستا-شهری کلان‌شهر تبریز دارند.

https://jurs.znu.ac.ir/article_718950_78f7b48af87155b3e3803168c703a6c1.pdf

دانشگاه زنجان پژوهش‌های جغرافیای اقتصادی 2821-2266 7 23 2026 03 21 Developing a Model for the Creative Economy in New Cities with an Emphasis on Urban Entrepreneurship: Sustainable Development Policy-Making in Parand الگوسازی اقتصاد خلاق در شهرهای جدید با محوریت کارآفرینی شهری: سیاست‌گذاری توسعه پایدار در پرند 51 64 731687 10.30470/jegr.2025.2069326.1319 FA احسان درویشی دانشجوی دکتری گروه جغرافیا، واحد یادگام امام خمینی (ره) شهرری، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران 0000-0001-9757-4331 علی شمس الدینی گروه جغرافیا، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران. 0000-0003-2061-4387 محمد همتی گروه جغرافیا، واحد یادگام امام خمینی (ره) شهرری، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. 0000-0003-4716-6393 Journal Article 2024 05 17 The creative economy, as an emerging strategy for urban development, offers major opportunities for employment generation, economic diversification, and enhanced quality of life. This study seeks to design an integrated creative-economy model for new cities, focusing on Parand and emphasizing urban entrepreneurship, to formulate an operational strategy for mobilizing the city’s creative potential. Adopting an applied and descriptive–analytical framework, the research used a mixed-methods approach. In the first phase, key clusters of the creative economy were identified through theoretical and international literature reviews. The second phase assessed Parand’s current conditions using statistical analyses, document reviews, and expert interviews. In the third phase, the proposed model was developed and validated through the Delphi technique and expert panel feedback. Qualitative data were processed in MAXQDA, and quantitative results analyzed by descriptive statistics. Findings revealed that Parand shows strong readiness only in the connectivity infrastructure cluster—mainly due to the metro network—while major deficiencies persist in governance, institutional coordination, human capital, creative spaces, microfinance, place-based branding, and sustainability. The integrated model provides a stepwise roadmap including institutional mechanisms, phased programs, performance indicators, and actionable strategies to promote the creative economy. Successful implementation depends on establishing a coordinating body, enhancing soft and hard creative infrastructures, providing targeted financial incentives, and advancing city branding rooted in cultural and technological assets. The model offers a replicable policy and implementation framework for other emerging new cities in Iran. در این پژوهش، هدف طراحی یک مدل یکپارچه اقتصاد خلاق در شهرهای جدید با تمرکز بر شهر پرند و محوریت کارآفرینی شهری است. اقتصاد خلاق ظرفیت بالایی در ایجاد اشتغال، تنوع اقتصادی و بهبود کیفیت زندگی دارد. پژوهش از نوع کاربردی و توصیفی-تحلیلی با استفاده از روش آمیخته انجام شده است. در مرحله نخست، خوشه‌های کلیدی اقتصاد خلاق از طریق مرور ادبیات نظری و تجارب جهانی شناسایی شد. در مرحله دوم، وضعیت موجود پرند از طریق تحلیل داده‌های آماری، بررسی اسناد و مصاحبه با خبرگان مورد ارزیابی قرار گرفت. در مرحله سوم، مدل یکپارچه اقتصاد خلاق پرند طراحی و با استفاده از تکنیک دلفی و نظر پانل خبرگان اعتبارسنجی شد. نتایج نشان داد که پرند تنها در زیرساخت‌های اتصال (با بهره‌برداری از ایستگاه مترو) آمادگی بالایی دارد، اما در دیگر حوزه‌ها مانند حاکمیت و هماهنگی نهادی، سرمایه انسانی، فضاهای اجتماعی خلاق، تأمین مالی خرد، برندسازی مکان‌مبنا و پایداری، شکاف‌های جدی وجود دارد. مدل پیشنهادی پژوهش با ارائه سازوکارهای نهادی، برنامه‌های فازبندی‌شده، شاخص‌های عملکرد و راهبردهای اجرایی، نقشه راهی عملی برای توسعه اقتصاد خلاق در پرند فراهم می‌کند. برای اجرای موفق مدل، نیاز به نهاد هماهنگ‌کننده، توسعه زیرساخت‌های نرم و سخت خلاق، حمایت مالی هدفمند و برندسازی شهری مبتنی بر دارایی‌های فرهنگی و فناورانه است. این مدل می‌تواند به‌عنوان الگوی سیاست‌گذاری و اجرا برای سایر شهرهای جدید ایران استفاده شود.

https://jurs.znu.ac.ir/article_731687_011b62e8965ad82f36059f4ae2f35b48.pdf

دانشگاه زنجان پژوهش‌های جغرافیای اقتصادی 2821-2266 7 23 2026 03 21 An analysis of citizens' awareness of their civil rights and its relation to citizens' participation in city governance (Case study: citizens of the city of Maragheh) تحلیلی بر وضعیت‌آگاهی ازحقوق شهروندی و ارتباط آن با مشارکت شهروندان در اداره شهر (مطالعه موردی: شهروندان شهر مراغه) 65 80 720258 10.30470/jegr.2025.2044257.1234 FA منیژه لاله پور دانشیار گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه مراغه، مراغه، ایران 0009-0007-9188-5914 هوشنگ سرور دانشیار گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه مراغه، مراغه، ایران 0009-0000-8944-3796 حدیث بردبار دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه مراغه، مراغه، ایران 0000-0002-6182-5212 هادی رضائی کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه مراغه، مراغه، ایران 0009-0007-9188-5914 Journal Article 2024 10 25 The awareness of acquired rights leads to the promotion of the role and participation of citizens in improving their quality of life. This study has investigated the state of citizens' awareness of civic duties and its relation to citizens' participation in city governance. It is a descriptive-analytical research method in which information is collected through a library and documentation study and a field study (questionnaire). The statistical population of the study is the citizens city of Maragheh from which 385 people were selected as a statistical sample by random sampling. Considering the scope of the functions of municipalities in Iran, the organizational dimensions of the municipality, urban services, urban planning, urban traffic and transportation, and civic and socio-cultural aspects were examined. The results of comparing the average components of civic awareness show that the highest and lowest average scores are associated with the dimensions of community organization (3.43) and urban planning (3.08), respectively. Moreover, there is a linear relationship between citizens' awareness of their civic rights and citizens' participation in urban governance in Maragheh city, most of which is related to the civic aspect. The standardized coefficients (β) of the above dimensions are 0.369, 0.351, 0.378, 0.320, and 0.342, respectively, and the error level is less than 0.01, which suggests that these dimensions have a significant impact on citizens' participation in urban governance. Therefore, the importance of this issue is emphasized and it is suggested to plan studies to define the mutual duties of citizens and municipalities. حقوق شهروندی انعکاسی از آرمان جهانی عدالت و جامعه‌ای است که در آن شهروندان بتوانند از زندگی شرافتمندانه همراه با آرامش، امنیت و رفاه برخوردار گردند. تحقق شهروندی توجه به تکالیف و مسئولیت‌هایی است که خود لازمه شهروندانی فعال و مشارکت‌گر می‌باشد. در ادبیات نظری حکمرانی خوب، که امروزه سیاست جهانی جهت تعالی انسانهاست؛ آگاهی از حقوق مکتسبه، ارتقاء نقش و مشارکت شهروندان در راستای بهبود کیفیت زندگی آن‌ها را به دنبال دارد. پژوهش حاضر وضعیت آگاهی شهروندان از مسئولیت‌های مدنی و ارتباط آن با مشارکت در اداره شهر مراغه را بررسی نموده است. روش تحقیق توصیفی-تحلیلی می‌باشد. گردآوری اطلاعات از طریق مطالعه کتابخانه‌ای-اسنادی و میدانی (پرسشنامه‌ای) انجام گرفته است. جامعه آماری شهروندان شهر مراغه می‌باشد که به روش نمونه‌گیری تصادفی-خوشه‌ای تعداد 385 نفر از آن‌ها به عنوان نمونه آماری انتخاب شدند. با توجه به حوزه وظایف شهرداری‌ها در ایران، ابعاد سازمانی شهرداری، خدمات شهری، شهرسازی، ترافیک و حمل و نقل شهری، عمرانی و فرهنگی-اجتماعی مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج مقایسه میانگین‌ مؤلفه‌های آگاهی از حقوق شهروندی نشان می‌دهد که بیشترین و کمترین میزان میانگین به ترتیب مربوط به ابعاد سازمان شهرداری و شهرسازی می‌باشد. همچنین بین آگاهی از حقوق شهروندی و مشارکت شهروندان در اداره شهر مراغه، ارتباط خطی برقرار است که بیشترین میزان مربوط به بعد عمرانی (بویژه مولفه اصلاح معابر حادثه‌خیز و پرترافیک شهری) می‌باشد. در همین راستا می‌توان اذعان نمود که این ابعاد تاثیرگذاری معناداری بر مشارکت شهروندان در اداره شهر دارند. بنابراین پیشنهاد می‌گردد که مطالعاتی برای تعریف وظایف متقابل مردم و شهرداری‌ها برنامه‌ریزی شود.

https://jurs.znu.ac.ir/article_720258_0a1f0504d4d4396ec41a41287a7d67e1.pdf

دانشگاه زنجان پژوهش‌های جغرافیای اقتصادی 2821-2266 7 23 2026 03 21 Explaining the effects of green tourism on rural economic regeneration and social changes in space (Case study: Cherry Festival in Shit Village in Tarom County) تبیین اثرات گردشگری سبز بر بازآفرینی اقتصادی روستا و تغییرات اجتماعی فضا (مطالعه موردی:جشنواره گیلاس روستای شیت در شهرستان طارم) 81 96 720261 10.30470/jegr.2025.2047244.1249 FA علی محمدی دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران 0009-0009-3815-2783 بهروز محمدی یگانه دانشیار جغرافیا و برنامهریزی روستایی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران 0000-0003-4110-8854 جمشید عینالی دانشیار جغرافیا و برنامهریزی روستایی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران 0009-0009-3815-2783 اعظم محمدزاده کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه پیام نور، رشت، ایران 0009-0009-3815-2783 Journal Article 2024 12 12 In the past two decades, numerous festivals have been held worldwide to boost tourism and attract potential economic opportunities. Iran, with its rich cultural heritage and long-standing history, is home to many traditional and ritualistic ceremonies. Agricultural tourism plays a significant role in reducing rural poverty, promoting sustainable agricultural and rural development, mitigating cultural and environmental damage, fostering long-term rural economic growth, creating income-generating opportunities for local residents, and promoting a culture of preserving natural resources while making optimal use of cultural and natural attractions. It also paves the way for social participation in preserving cultural heritage, connecting with different cultures and ethnic groups, and fostering mutual interactions between villagers and tourists. With this approach, the present article seeks to examine the drivers of agritourism by focusing on social spatial changes in the village of Sheet, emphasizing the Cherry Festival in Tarom County. This research is applied in nature and employs a descriptive-analytical method. Data collection was conducted through library research and fieldwork (interviews using structured questionnaires with residents of the studied areas). The study is based on interviews with residents of Sheet village (mainly household heads), with a sample size of 88 households out of a total of 240. The investigation took place along the pedestrian paths leading to the festival site in Sheet village. In this article, research tools, particularly MicMac, were used to identify key factors of social spatial changes from the perspective of local and key stakeholders. The positive and pleasant atmosphere in Sheet village suggests that the Cherry Festival has primarily created favorable conditions and positive effects in the village. در دو دهه اخیر در سراسر دنیا جشنواره های متعددی با هدف رونق بخشیدن به گردشگری و جذب فرصت های بالقوه اقتصادی برگزار شده است.کشور ایران با ظرفیت های بالقوه فرهنگ بومی با قدمت طولانی در تاریخ، خاستگاه مراسم سنتی و آیینی بسیاری است.گردشگری کشاورزی در کاهش فقر روستایی, عمران و توسعه پایدار کشاورزی و روستایی, کاهش آسیب های فرهنگی و زیست محیطی, توسعه اقتصادی روستا در درازمدت, ایجاد فرصت های درآمدزا برای ساکنان بومی, توسعه فرهنگ حفاظت از منابع طبیعی و استفاده بهینه از جذابیت های فرهنگی و طبیعی نقش مهمی دارد و زمینه را برای مشارکت اجتماعی افراد در حفظ میراث فرهنگی جامعه, ارتباط با فرهنگ و اقوام مختلف و ارزش های دیگر جوامع, ایجاد فرصت هایی برای تعامل و روابط متقابل بین مردم روستا و گردشگران فراهم می کند. با این رویکرد نوشتار حاضر می کوشد پیشران آگروتوریسم را تغییرات اجتماعی فضا در روستای شیت با تاکید بر جشنواره گیلاس در شهرستان طارم مورد مداخله قرار دهد.تحقیق حاضر از نوع کاربردی و به لحاظ ماهیت روش توصیفی- تحلیلی می‌باشد. گردآوری اطلاعات به طرق کتابخانه‌ای و میدانی (مصاحبه از طریق ابزار پرسشنامه ساخت یافته با ساکنین مناطق مورد مطالعه) صورت گرفته است. مطالعه حاضر مبتنی بر مصاحبه با ساکنین روستای شیت(عمدتا سرپرستان خانوار)؛ و حجم نمونه 88نفر خانوار از مجموع 240 خانوار بوده و بررسی در طول پیاده راه های منتهی به محل جشنواره روستای شیت انجام شد. در این نوشتار ابزارهای تحقیق بر MicMac در جهت شناسایی عوامل کلیدی تغییرات اجتماعی فضا از منظر ذی نفعان محلی و کلیدی شناسایی شده بوده. حس مثبت و خوشایند بودن فضا در روستای شیت می‌تواند بیانگر این موضوع باشد که جشنواره گیلاس در روستای شیت پیش از همه وضعیت خوشایند و آثار مثبت را در روستا خلق کرده است.

https://jurs.znu.ac.ir/article_720261_eafa7a4c8118e3151bbe13f397fc3314.pdf

دانشگاه زنجان پژوهش‌های جغرافیای اقتصادی 2821-2266 7 23 2026 03 21 Evaluation of the Challenges and Opportunities for the Strategic Development of Khorramabad City Based on a Resource-Based Approach ارزیابی چالش‌ها و فرصت‌های توسعه راهبردی شهر خرم‌آباد با رویکرد مبتنی بر منابع 97 117 721456 10.30470/jegr.2025.2050318.1263 FA آیت رشنوفر دانش آموخته دکتری جغرافیا و برنامه ریزی شهری، علوم انسانی، تربیت مدرس، تهران، ایران 0000-0003-1640-0466 مریم آزادبخت دانش آموخته دکتری جغرافیا و برنامه ریزی شهری، علوم انسانی، شهید چمران، اهواز، ایران 0000-0002-9839-8349 Journal Article 2025 01 09 Today, cities are considered centers of political decision-making, scientific, economic, and financial activities, and most importantly, the formation, continuation, and transformation of cultures. As such, it is no longer feasible to manage and guide urban affairs and development through short-term, static, and deterministic plans. Urban planning must shift towards flexible, forward-looking approaches like strategic planning. This study aims to explain the strategic urban planning of Khorramabad using strategic planning concepts. The research is applied in nature and employs a descriptive-analytical methodology. Data collection was conducted through documentary and field methods (questionnaires), focusing on extracting the theoretical concepts and strategic advantages for the development of Khorramabad. The statistical population consists of 12 urban specialists, and their opinions were analyzed using the single-stage fuzzy Delphi expert technique and the Meta-SWOT strategic planning method. The results indicated that 12 strategic advantages and 12 external factors (obstacles and threats) must be considered in any urban development plan for Khorramabad. The key finding of this study is that a strategic planning process based on these advantages is essential for the integrated and long-term development of Khorramabad. امروزه شهرها مراکز تصمیم گیری های سیاسی، فعالیت های علمی ، اقتصادی و مالی و مهمتر از همه شکل دادن، تداوم و تحول فرهنگ ها محسوب می شوند، ازین رو برای مدیریت و هدایت امور شهرها و توسعه آنها دیگر نمی توان به برنامه ها و طرح های مقطعی، ایستا، و قطعیت گرا اکتفا نمود. لذا برنامه ریزی های شهری باید به سمت برنامه های منعطف و آینده نگری همچون برنامه ریزی راهبردی سوق داده شوند. در همین ارتباط پژوهش حاضر برآنست تا با بهره گیری از مفاهیم برنامه ریزی استراتژیک به تبیین برنامه ریزی راهبردی شهری خرم آباد بپردازد. از این رو ماهیت این تحقیق کاربردی بوده و ازلحاظ روش شناسی، در گروه توصیفی-تحلیلی قرار می گیرد. روش جمع آوری اطلاعات، اسنادی و میدانی(پرسشنامه) می باشد که طی آن مفاهیم نظری پژوهش و مزیت های راهبردی توسعه شهر خرم آباد احصا گردیده است. همچنین جامعه آماری این پژوهش شامل 12 نفر از متخصصان شهری بوده که جهت تحلیل اطلاعات و نظرات آنها از تکنینک خبره سنجی دلفی فازی تک مرحله ای و برنامه ریزی راهبردیMeta -SWOT استفاده شده است. نتایج پزوهش نشان داد که 12 مزیت راهبردی و 12 عامل خارجی (مانع و تهدید) برای توسعه شهری خرم آباد وجود دارد که باید در هرگونه برنامه ریزی توسعه شهری لحاظ گردند و آنچه در توسعه شهر خرم آباد اهمیت دارد ، اتخاذ یک فرایند برنامه ریزی راهبردی مبتنی بر مزیت ها می باشد .تا ضمن حفظ بلند مدت آنها، توسعه مناسب شهری نیز حاصل آید.

https://jurs.znu.ac.ir/article_721456_6c83231e9814b128ad86aa115ffa4551.pdf

دانشگاه زنجان پژوهش‌های جغرافیای اقتصادی 2821-2266 7 23 2026 03 21 Spatial Analysis of Citizens' Participation in Protecting the Urban Environment (Case Study: Shahrekord City) تحلیل فضایی مشارکت شهروندان در حفاظت از محیط‌زیست شهری (مورد مطالعه: شهر شهرکرد) 118 137 731943 10.30470/jegr.2025.2060129.1293 FA علی ااکبر عنابستانی استاد گروه جغرافیای انسانی و آمایش، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران. 0000-0003-1461-5893 زهرا یکتامهر استادیار جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه ازاد اسلامی، واحد مشهد، مشهد، ایران. پرنیان شیخی کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران. Journal Article 2025 05 09 Citizen participation is a fundamental factor in the success of urban projects. It is a means of achieving human development goals and is considered an independent value in the development of urban communities. The level of citizen participation depends on various factors and variables, such as social foundations, citizen awareness, citizen satisfaction, etc. has. Therefore, the aim of this study is to investigate the spatial analysis of citizens' participation in urban environmental protection of Shahkord. In terms of application purpose, it is descriptive-analytical method. To collect field data from a citizens' questionnaire to assess the status quo which was completed using the Cochrane formula with an error of 7.5% equivalent to 171 people. To analyze the data, K-2 test, single-sample T test, one-way ANOVA analysis; Antero P. Shannon, CoCoSO were used. The results of the study show that among the eight factors affecting citizens' participation in urban environmental protection, the factor of people organizations with (10.381) percent variance accounted for the greatest effect among the factors. Also, according to the results of T-test, each sample of these factors was investigated and the second factor (environmental participation) (3,0948) was in a more favorable situation based on the T statistic. Further, the spatial analysis of the 14 neighborhoods of Shahkord was examined. Based on the CoCoSo test, the Koi Polis neighborhood has the 1st rank and has the highest score (2,542) and compared to Mahdiyeh neighborhood with (1,247) ranked lowest. Given the complexity and high cost of addressing environmental issues, public participation is the best option. Enhancing public knowledge and awareness about environmental issues is crucial for sustainable development. مشارکت شهروندی یکی از عوامل اساسی در موفقیت طرح‌های شهری است وسیله‌ای است برای دستیابی به اهداف توسعه انسانی و یک ارزش مستقل در توسعه‌ی جوامع شهری به‌حساب می‌آید. میزان مشارکت شهروندان بستگی به عوامل و متغیرهای گوناگونی ازجمله بنیان‌های اجتماعی، آگاهی شهروندی، رضایت شهروندان و ... دارد. بنابراین هدف پژوهش حاضر بررسی تحلیل فضایی مشارکت شهروندان در حفاظت از محیط زیست شهری شهرکرد است. پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی از لحاظ روش توصیفی – تحلیلی است. برای جمع آوری داده‌های میدانی از پرسشنامه شهروندان برای برسی وضع موجود که با استفاده از فرمول کوکران با خطای 5/7 % معادل 171 نفر تکمیل گردید. جهت تحلیل داده ها آزمون کای دو، آزمون T تک نمونه، تحلیل واریانس یک طرفهAnova ؛ آنترو پی شانون، CoCosoاستفاده گردید. نتایج تحقیق نشان می‌دهد که در بین عوامل هشت گانه مؤثر در مشارکت شهروندان در حفاظت از محیط‌زیست شهری، عامل سازمان های مردم نهاد با (10.381) درصد واریانس بیشترین اثر گذاری را دربین عوامل به خودشان اختصاص داده اند. همچنین بر اساس نتایج آزمون T تک نمونه‌ای این عوامل مورد بررسی قرار گرفته و عامل دوم (مشارکت زیست‌محیطی)( ۳٫۰۹۴۸ ) بر اساس آماره T وضعیت مطلوب تری برخوردار بود و در ادامه به تحلیل فضایی محلات 14 گانه شهرکرد پرداخته شدو براساس آزمون کوکوسو محله کوی پلیس دارای رتبه ۱ و دارای بیشترین امتیاز (۲٫۵۴۲) و در مقابل محله مهدیه با (۱٫۲۴۷) پایین‌ترین رتبه را به خود اختصاص داده است. روشن است با توجه به گستردگی و پیچیدگی مسائل زیست‌محیطی پرهزینه بودن روش‌ها و ابزارهای مقابله با آن بهترین گزینه، بهره‌گیری از مشارکت مردمی است.

https://jurs.znu.ac.ir/article_731943_d954a94dfbf90961a40406a7b90afcaf.pdf

دانشگاه زنجان پژوهش‌های جغرافیای اقتصادی 2821-2266 7 23 2026 03 21 Spatio-temporal analysis of physical changes in human settlements in light of the development of the new Arg-e-Bam special economic zone; The case study of Bam and Narmashir counties تحلیل فضایی-زمانی تحولات کالبدی سکونتگاه‌های انسانی در جهت توسعه منطقه ویژه اقتصادی ارگ جدید بم؛ مورد مطالعه شهرستان بم و نرماشیر 138 158 733859 10.30470/jegr.2026.2073683.1335 FA محمدرضا ابولی دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه جغرافیای انسانی و برنامه‌ریزی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، ایران 0009-0001-3876-7034 علی حسینی دانشیار گروه جغرافیای انسانی و برنامه‌ریزی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، ایران 0000-0002-3942-2222 حسین منصوریان دانشیار گروه جغرافیای انسانی و برنامه‌ریزی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، ایران 0000-0003-2519-0907 Journal Article 2025 10 07 The development of special economic zones as a tool for industrial and economic growth creates significant physical and spatial consequences in the surrounding settlements. This research aimed to investigate the physical, economic, social and environmental effects of the new Arg-e Jadid Bam special economic zone on human settlements in Bam, Barvat and Narmashir counties. The present study is applied and based on a descriptive-analytical method. Data were collected using a researcher-made questionnaire and Google Earth satellite images. The statistical population consisted of 220 indigenous (120 people) and non-indigenous (100 people) residents who were selected purposefully. Four main dimensions including physical, economic, social and environmental indicators were measured. Questionnaire data were analyzed with multiple linear regression and PLS-SEM structural equation modeling, and spatial data were processed with a geographic information system. According to the results of the research data among local residents, poverty and cultural facilities had the greatest impact on the feeling of security, while among non-native residents, physical and mental health were the main factors. Economic satisfaction among natives was influenced by the cost of living, and among non-natives, it was dependent on income, savings, and housing quality. Structural analysis showed that economic and environmental dimensions among natives and social and environmental dimensions among non-natives had the greatest impact on physical changes. Spatial analysis indicated a 540 percent growth in built-up area in Arg Jadidi and a change in the pattern from centralized to dispersed, and in Narmashir, there was an 87 percent growth in construction with minimal reduction in agricultural land. The results highlight the need for policymaking based on group differences and controlling land use changes for sustainable development. توسعه مناطق ویژه اقتصادی به‌عنوان ابزار رشد صنعتی و اقتصادی، پیامدهای کالبدی و فضایی چشمگیری در سکونتگاه‌های پیرامون ایجاد می‌کند. این پژوهش با هدف بررسی اثرات کالبدی، اقتصادی، اجتماعی و زیست‌محیطی منطقه ویژه اقتصادی ارگ جدید بم بر سکونتگاه‌های انسانی شهرستان‌های بم، بروات و نرماشیر انجام شد. مطالعه حاضر کاربردی و مبتنی بر روش توصیفی–تحلیلی است. داده‌ها با استفاده از پرسش‌نامه محقق‌ساخته و تصاویر ماهواره‌ای Google Earth گردآوری شدند. جامعه آماری شامل ۲۲۰ نفر از ساکنان بومی (۱۲۰ نفر) و غیربومی (۱۰۰ نفر) بود که به‌صورت هدفمند انتخاب شدند. چهار بعد اصلی شامل شاخص‌های کالبدی، اقتصادی، اجتماعی و زیست‌محیطی ارزیابی شدند. داده‌های پرسش‌نامه با رگرسیون خطی چندگانه و مدل‌سازی معادلات ساختاری PLS-SEM تحلیل شده است و داده‌های مکانی با سیستم اطلاعات جغرافیایی پردازش شدند. باتوجه به نتایج حاصل از داده‌های پژوهش در بین ساکنان محلی، فقر و امکانات فرهنگی بیشترین اثر را بر احساس امنیت داشت، در حالی که در ساکنان غیربومی‌ سلامت جسمی و روانی عامل اصلی بود. رضایت اقتصادی در بومی‌ها تحت‌تأثیر هزینه‌های زندگی و در غیربومی‌ها وابسته به درآمد، پس‌انداز و کیفیت مسکن بود. تحلیل ساختاری نشان داد که ابعاد اقتصادی و زیست‌محیطی در بومی‌ها و اجتماعی و زیست‌محیطی در غیربومی‌ها بیشترین اثر را بر تحولات کالبدی دارند. تحلیل مکانی حاکی از رشد ۵۴۰ درصدی مساحت ساخته‌شده در ارگ جدید و تغییر الگو از متمرکز به پراکنده و در نرماشیر، رشد ۸۷ درصدی ساخت‌وساز با حداقل کاهش اراضی کشاورزی بود. نتایج ضرورت سیاست‌گذاری مبتنی بر تفاوت‌های گروهی و کنترل تغییرات کاربری اراضی را برای توسعه پایدار برجسته می‌سازد.

https://jurs.znu.ac.ir/article_733859_e1918d7c27946ae540353ee029294459.pdf

دانشگاه زنجان پژوهش‌های جغرافیای اقتصادی 2821-2266 7 23 2026 03 21 Analyzing the effects of agricultural events on the livability of urban areas (Case study: Cherry Festival in Hir Ardabil) تحلیل اثرات رویدادهای کشاورزی بر زیست پذیری نواحی شهری (مطالعه موردی: جشنواره گیلاس شهر هیر اردبیل) 717719 10.30470/jegr.2024.2032817.1189 FA علی محمدی کارشناسی ارشد برنامه ریزی شهری، دانشگاه پیام نور، رشت ایران داریوش جهانی عضو هیات علمی دانشگاه پیام نور. تهران. ایران عظیم علی شایی عضو هیات علمی دانشگاه پیام نور. تهران. ایران 0000-0002-7964-7370 Journal Article 2024 06 18 Livability is one of the effective strategies that seek to create an optimal balance between urban and ecological development processes to ensure sustainable environments. Since this type of assessment is useful for managers and planners, and it is examined from different aspects (ecological, physical-social, economic); The present article examines the capabilities of the region in agricultural activity in the city of Hir Ardabil, emphasizing the ecological potential. The method used in this research is descriptive-analytical and applied in terms of type. The statistical population of this research is the household heads of Hir city and the sample size in this research is estimated to be 375 people using Cochran's formula. In order to analyze the livability of Hir city under the influence of the cherry farming event, the one-sample T-test was used, and the path analysis test was used to evaluate its effects. However, according to the obtained results, the agricultural events have not been able to give birth to a desirable livability among the citizens of Hir; Based on the path analysis model, it can be stated that the livability of the city is dependent on agricultural events, and in the meantime, the economic index has been affected by this event more than other indicators.Livability is one of the effective strategies that seek to create an optimal balance between urban and ecological development processes to ensure sustainable environments. Since this type of assessment is useful for managers and planners, and it is examined from different aspects (ecological, physical-social, economic); The present article examines the capabilities of the region in agricultural activity in the city of Hir Ardabil, emphasizing the ecological potential. The method used in this research is descriptive-analytical and applied in terms of type. The statistical population of this research is the household heads of Hir city and the sample size in this research is estimated to be 375 people using Cochran's formula. In order to analyze the livability of Hir city under the influence of the cherry farming event, the one-sample T-test was used, and the path analysis test was used to evaluate its effects. However, according to the obtained results, the agricultural events have not been able to give birth to a desirable livability among the citizens of Hir; Based on the path analysis model, it can be stated that the livability of the city is dependent on agricultural events, and in the meantime, the economic index has been affected by this event more than other indicators. زیست‌پذیری یکی از راهبردهای مؤثری است که به دنبال ایجاد تعادل بهینه بین فرآیندهای توسعه شهری و اکولوژیک برای اطمینان از محیط‌های پایدار است. از آنجایی که این نوع ارزیابی برای مدیران و برنامه‌ریزان کاربردی است، و از جنبه‌های مختلف (اکولوژیکی، فیزیکی-اجتماعی، اقتصادی) مورد بررسی قرار می‌گیرد؛ مقاله حاضر با تأکید بر پتانسیل‌های اکولوژیکی به بررسی قابلیت‌های منطقه در فعالیت کشاورزی در شهر هیر اردبیل می‌پردازد. روش به کارگرفته‌شده در‌این پژوهش توصیفی- تحلیلی و از نظر نوع کاربردی می‌باشد. جامعه آماری این تحقیق سرپرستان خانوار شهر هیر و حجم نمونه در این پژوهش با استفاده از فرمول کوکران 375 نفر برآورد شده‌است. به منظور تحلیل زیست پذیری شهر هیر تحت تأثیر رویداد کشاورزی گیلاس از آزمونT تک نمونه‌ای و به منظور ارزیابی اثرات آن از آزمون تحلیل مسیر استفاده شده‌است. با این وجود طبق نتایج به‌دست‌آمده رویدادهای کشاورزی نتوانسته است موجب زایش زیست پذیری مطلوب در بین شهروندان هیر شود؛ چنانکه بر مبنای مدل تحلیل مسیر می‌توان اظهار کرد که زیست پذیری شهر وابسته به رویدادهای کشاورزی بوده و در این میان، شاخص اقتصادی بیش از دیگر شاخص‌ها تحت تأثیر این رویداد بوده است.زیست‌پذیری یکی از راهبردهای مؤثری است که به دنبال ایجاد تعادل بهینه بین فرآیندهای توسعه شهری و اکولوژیک برای اطمینان از محیط‌های پایدار است. از آنجایی که این نوع ارزیابی برای مدیران و برنامه‌ریزان کاربردی است، و از جنبه‌های مختلف (اکولوژیکی، فیزیکی-اجتماعی، اقتصادی) مورد بررسی قرار می‌گیرد؛ مقاله حاضر با تأکید بر پتانسیل‌های اکولوژیکی به بررسی قابلیت‌های منطقه در فعالیت کشاورزی در شهر هیر اردبیل می‌پردازد. روش به کارگرفته‌شده در‌این پژوهش توصیفی- تحلیلی و از نظر نوع کاربردی می‌باشد. جامعه آماری این تحقیق سرپرستان خانوار شهر هیر و حجم نمونه در این پژوهش با استفاده از فرمول کوکران 375 نفر برآورد شده‌است. به منظور تحلیل زیست پذیری شهر هیر تحت تأثیر رویداد کشاورزی گیلاس از آزمونT تک نمونه‌ای و به منظور ارزیابی اثرات آن از آزمون تحلیل مسیر استفاده شده‌است. با این وجود طبق نتایج به‌دست‌آمده رویدادهای کشاورزی نتوانسته است موجب زایش زیست پذیری مطلوب در بین شهروندان هیر شود؛ چنانکه بر مبنای مدل تحلیل مسیر می‌توان اظهار کرد که زیست پذیری شهر وابسته به رویدادهای کشاورزی بوده و در این میان، شاخص اقتصادی بیش از دیگر شاخص‌ها تحت تأثیر این رویداد بوده است.